Từ đào tạo tại Italia đến chuẩn bị lực lượng bài bản
Cảnh sát gìn giữ hòa bình là lực lượng được huấn luyện để thực hiện nhiệm vụ an ninh trong các phái bộ Liên hợp quốc, đòi hỏi phối hợp kỷ luật, chuyên môn và khả năng chỉ huy theo chuẩn mực quốc tế. Ngày 26/10/2026, đoàn công tác Bộ Công an Việt Nam do Thượng tướng Phạm Thế Tùng dẫn đầu đã thăm và làm việc với Trung tâm Đào tạo nâng cao cho các đơn vị Cảnh sát (CoESPU), thuộc Lực lượng Hiến binh Italia, tại Vicenza. Đây không chỉ là chuyến thăm mang tính nghi thức: trọng tâm trao đổi cho thấy Việt Nam muốn chuyển từ những khóa đào tạo riêng lẻ sang một nền tảng huấn luyện có thể duy trì, chuẩn hóa và mở rộng. Cách tiếp cận ấy phù hợp với chủ trương tham gia gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, đồng thời đặt ra yêu cầu xây dựng năng lực lâu dài trong nước.
Kết quả hợp tác đã có nền tảng cụ thể. Từ năm 2022, CoESPU đào tạo tại Vicenza 70 lượt sĩ quan Việt Nam về nội dung tiền triển khai; năm 2024, trung tâm tổ chức khóa chỉ huy cho 20 cán bộ VNFPU1 và đào tạo giảng viên nguồn cho 9 cán bộ. Những con số này cho thấy đào tạo cảnh sát không dừng ở việc trang bị kỹ năng cho từng cá nhân: lực lượng còn cần người chỉ huy đủ năng lực và đội ngũ giảng viên có thể nhân rộng kiến thức.
Năng lực chỉ huy là ưu tiên sát với nhiệm vụ
Đề nghị CoESPU cử đoàn huấn luyện lưu động sang Việt Nam năm 2027 phản ánh đúng một điểm nghẽn quan trọng: đơn vị triển khai cần năng lực chỉ huy, tham mưu được rèn luyện trong bối cảnh sát với nhiệm vụ, chứ không chỉ tích lũy kiến thức qua lớp học. Thứ trưởng Phạm Thế Tùng cũng đề xuất tiếp tục đào tạo chỉ huy kế cận cho các đơn vị luân phiên và cán bộ quản lý cấp cục. Đây là hướng đi đáng chú ý, bởi năng lực chỉ huy quyết định cách đơn vị chuyển quy trình và kỹ năng cá nhân thành hành động thống nhất khi làm nhiệm vụ.
Hợp tác đã dịch chuyển dần từ đào tạo ở Italia sang huấn luyện trực tiếp tại Việt Nam. Tháng 6/2025, huấn luyện viên CoESPU tới trung tâm đào tạo của Bộ Công an và hướng dẫn nội dung tác chiến cho 180 sĩ quan VNFPU1. Việc VNFPU1 đạt Cấp độ 3 trong Hệ thống sẵn sàng năng lực gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc là dấu mốc được phía CoESPU đánh giá tích cực. Thành quả ấy tạo cơ sở để tiến xa hơn, nhưng không làm giảm nhu cầu củng cố chỉ huy và tham mưu.
Chuẩn hóa giảng viên để nhân rộng chất lượng
Chuẩn hóa đội ngũ giảng viên nguồn có ý nghĩa chiến lược hơn việc tăng số khóa học đơn thuần. Việt Nam hướng tới xây dựng chương trình huấn luyện tiền triển khai được Liên hợp quốc công nhận, nên chất lượng giảng dạy cần nhất quán và có khả năng duy trì trong nước. Nếu thiếu đội ngũ giảng viên được chuẩn bị bài bản, kiến thức từ đối tác quốc tế dễ chỉ dừng ở nhóm sĩ quan trực tiếp tham dự, khó trở thành năng lực chung của lực lượng.
Hai bên còn trao đổi việc mở rộng đào tạo chuyên đề cho sĩ quan tham gia theo hình thức cá nhân, ưu tiên nữ sĩ quan, và tư vấn phát triển trung tâm đào tạo của Bộ Công an. Quy mô hoạt động của CoESPU cũng cho thấy phạm vi chuyên môn rộng: trung tâm đã đào tạo gần 16.000 học viên từ 129 quốc gia, với các chuyên đề gồm tác chiến trong môi trường nguy cơ cao, bảo vệ dân thường, bình đẳng giới và bảo vệ trẻ em. Với Việt Nam, lựa chọn nội dung sát nhu cầu và củng cố năng lực giảng dạy trong nước sẽ quan trọng không kém việc mở thêm lớp.
Lộ trình hợp tác cần biến thành cơ chế thường xuyên
Các đề xuất cho giai đoạn tới tạo thành một lộ trình thay vì những hoạt động rời rạc: đoàn huấn luyện lưu động dự kiến năm 2027, kế hoạch hợp tác giai đoạn 2027–2029 và đề xuất tổ chức khóa đào tạo khu vực Đông Nam Á tại Việt Nam năm 2028. Phía CoESPU ủng hộ về nguyên tắc việc cử đoàn sang Việt Nam, đồng thời cho biết nội dung và thời gian cụ thể sẽ được trao đổi theo kế hoạch, nguồn lực của Lực lượng Hiến binh. Vì vậy, bước quyết định tiếp theo là thống nhất đầu mối, nội dung và cơ chế phối hợp để thiện chí được chuyển thành chương trình thực hiện.
Điểm đáng ủng hộ trong các cuộc trao đổi tại Vicenza là sự kết nối giữa năng lực chỉ huy, chuẩn hóa giảng viên và mở rộng hợp tác huấn luyện. Ba ưu tiên này bổ trợ lẫn nhau: chỉ huy cần được đào tạo kế tiếp, giảng viên giúp duy trì chất lượng, còn cơ chế phối hợp tạo điều kiện để chương trình được lặp lại và phát triển. Nếu được cụ thể hóa bằng kế hoạch có lộ trình, hợp tác với CoESPU có thể góp phần xây dựng lực lượng cảnh sát gìn giữ hòa bình chuyên nghiệp và sẵn sàng hơn trước yêu cầu của Liên hợp quốc.
