Một bước ngoặt trong hợp tác quốc phòng Việt Nam Thái Lan
Hợp tác quốc phòng Việt Nam Thái Lan là quá trình hai nước tăng cường phối hợp trong lĩnh vực quân sự và an ninh, gắn với chống tội phạm xuyên quốc gia, củng cố tin cậy chính trị và hỗ trợ các mục tiêu phát triển chung trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện. Chiều 7.8 tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Chủ tịch Quốc hội Vương quốc Thái Lan Sophon Zaram nhân dịp ông thăm chính thức Việt Nam và tham dự các hoạt động kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Thái Lan (6.8.1976 – 6.8.2026). Đây không chỉ là một cuộc tiếp xúc mang tính nghi lễ; đó là thông điệp chính trị rõ ràng rằng quan hệ ngoại giao Việt Thái bước vào giai đoạn mới, nơi quốc phòng – an ninh được đưa lên thành ưu tiên hàng đầu gắn với ổn định dài hạn.
Tin cậy chính trị – nền tảng cứng cho hợp tác an ninh
Điểm đáng chú ý nhất trong tiến trình này là cả hai bên đều đặt vấn đề tin cậy chính trị lên trước mọi cam kết kỹ thuật. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh việc duy trì thường xuyên trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao và các cấp để tiếp tục củng cố tin cậy chính trị giữa hai nước. Đây là lựa chọn chiến lược: nếu không có lòng tin, mọi thỏa thuận quốc phòng – an ninh dễ rơi vào hình thức. Việc coi hợp tác nghị viện là một trụ cột quan trọng, góp phần củng cố tin cậy chính trị và triển khai hiệu quả các thỏa thuận cấp cao, cho thấy an ninh không còn là “chuyện riêng” của các lực lượng vũ trang, mà là cam kết xuyên suốt cả hệ thống chính trị hai bên – điều ít nước trong khu vực làm được ở mức độ sâu như vậy.
Chống tội phạm xuyên quốc gia: từ khẩu hiệu đến ưu tiên thực chất
Hai nhà lãnh đạo nhất trí tiếp tục tăng cường hợp tác quốc phòng – an ninh và phối hợp chặt chẽ trong công tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia. Đây là điểm then chốt: nếu trước đây chống tội phạm xuyên quốc gia thường nằm trong các tuyên bố chung, nay nó được đặt ngang hàng với quốc phòng, cho thấy mức độ cấp bách. Khi hai nền kinh tế ngày càng gắn kết và dòng người, hàng hóa qua lại lớn, rủi ro về buôn lậu, rửa tiền, tội phạm công nghệ cao, buôn người cũng tăng. Điều đáng nói là cam kết lần này gắn trực tiếp với Chương trình hành động thực hiện quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Thái Lan giai đoạn 2026 – 2031. Nói cách khác, an ninh được “cài cứng” vào lộ trình hợp tác dài hạn, thay vì chỉ là phản ứng trước các vụ việc cụ thể.
Chiến lược kết nối và hàm ý ổn định khu vực
Khi hai nước sớm cụ thể hóa Chiến lược “Ba kết nối” và triển khai các chương trình, dự án nhằm tăng cường kết nối hai nền kinh tế, hợp tác quốc phòng – an ninh không thể đứng ngoài cuộc. Một mạng lưới kết nối kinh tế chặt chẽ mà thiếu phối hợp an ninh sẽ là mảnh đất màu mỡ cho tội phạm xuyên quốc gia. Việc hướng tới thương mại song phương phát triển cân bằng, bền vững, với mục tiêu kim ngạch 25 tỉ USD và xa hơn là 50 tỉ USD theo nhận thức chung của lãnh đạo hai nước, thực chất là đặt ra yêu cầu cao hơn cho năng lực bảo vệ các hành lang kinh tế. Càng nhiều dự án, càng nhiều nhà đầu tư, nhu cầu về thông tin tình báo chung, diễn tập phối hợp, cơ chế cảnh báo sớm giữa lực lượng chức năng hai nước càng trở nên bắt buộc chứ không phải tùy chọn.
Một liên kết an ninh mở rộng từ quốc phòng đến cộng đồng
Điểm đáng giá của quan hệ ngoại giao Việt Thái hiện nay là quốc phòng – an ninh không bị bó hẹp trong phạm vi quân đội hay cảnh sát. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tiếp tục thúc đẩy quan hệ giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Tự hào Thái (Bhumjaithai), qua đó mở rộng nền tảng hợp tác ổn định giữa hai nước. Đồng thời, hai bên cùng đánh giá cao vai trò cầu nối của cộng đồng người Việt tại Thái Lan và kêu gọi tiếp tục tạo điều kiện để cộng đồng này ổn định cuộc sống, đóng góp cho tình hữu nghị nhân dân. Điều này cho thấy khái niệm an ninh đang được hiểu theo nghĩa rộng: từ an ninh chính trị, quốc phòng đến an ninh con người và gắn kết xã hội. Khi nền tảng đó vững, hợp tác quốc phòng Việt Nam Thái Lan trong chống tội phạm xuyên quốc gia có cơ hội trở thành một trụ cột ổn định lâu dài, thay vì chỉ là phản ứng trước thách thức tức thời.
