Từ đối tác chiến lược toàn diện đến bàn cờ tài chính APEC
Hợp tác tài chính Việt Nam Australia là khuôn khổ phối hợp chính sách, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ kỹ thuật giữa Bộ Tài chính Việt Nam và Bộ Ngân khố Australia, nhằm củng cố ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển hạ tầng tài chính và chuẩn bị cho vai trò chủ nhà APEC 2027 của Việt Nam. Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia, chiều 11/8 tại Sydney, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đã làm việc với Bộ trưởng Ngân khố Australia Jim Chalmers để bàn sâu về hợp tác tài chính song phương và phối hợp cho Năm APEC 2027 do Việt Nam đăng cai. Việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện ngày 7/3/2024 đã tạo nền chính trị – ngoại giao thuận lợi để biến hợp tác tài chính thành một trụ cột thực chất của quan hệ song phương Việt Nam.
Bốn lĩnh vực ưu tiên: Việt Nam cần gì từ Australia?
Điểm then chốt của cuộc gặp là Việt Nam chủ động đề nghị Australia tăng cường hợp tác ở bốn mảng tài chính cụ thể – cho thấy Hà Nội không tìm kiếm hỗ trợ dàn trải, mà nhắm thẳng các “nút thắt” cải cách. Thứ nhất, về xây dựng ngân sách và khuôn khổ tài khóa trung hạn, Việt Nam muốn tiếp cận kinh nghiệm của Australia trong lập ngân sách liên bang, phân tích và dự báo thu – chi, cũng như đánh giá tác động của già hóa dân số, biến đổi khí hậu và chuyển đổi công nghệ lên ngân sách nhà nước. Thứ hai, về chính sách thuế và hỗ trợ doanh nghiệp, Việt Nam quan tâm hệ thống thuế, hưu trí và chính sách với doanh nghiệp nhỏ của Australia, đồng thời mong đợi hỗ trợ kỹ thuật trong cải cách thuế và quản lý kinh tế số. Đây là những câu hỏi rất “nội bộ” nhưng lại được đặt ra với một đối tác đã đi trước, phản ánh cách Việt Nam muốn rút ngắn đường cong học hỏi.
Thị trường tài chính, tài chính khí hậu và hạ tầng: nền móng cho APEC 2027
Hai trụ cột còn lại cho thấy hợp tác tài chính Việt Nam Australia đang chuyển từ “ổn định vĩ mô” sang “định hình tương lai thị trường”. Thứ ba, về phát triển thị trường tài chính và thị trường vốn, Việt Nam muốn học kinh nghiệm Australia trong quản lý thị trường, thúc đẩy cạnh tranh, bảo vệ nhà đầu tư và người tiêu dùng, qua đó xây dựng thị trường vốn dài hạn, minh bạch và huy động hiệu quả vốn xanh. Điều này gắn trực tiếp với nỗ lực nâng hạng thị trường qua FTSE Russell và phối hợp với MSCI để thu hút dòng vốn lớn, dài hạn cho đầu tư phát triển. Thứ tư, về tài chính khí hậu và chuyển đổi năng lượng, Việt Nam quan tâm năng lực nghiên cứu chính sách của Australia trong quản lý rủi ro tài khóa do biến đổi khí hậu và tài chính cho chuyển đổi năng lượng. Cùng lúc, Việt Nam mong Australia tiếp tục hỗ trợ ODA cho các dự án hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu, tạo ra một cấu trúc hạ tầng tài chính gắn liền với hạ tầng vật chất.
Đối thoại chính sách chuyên sâu: “phòng thí nghiệm” cho sáng kiến APEC 2027
Biên bản ghi nhớ hợp tác tài chính giai đoạn 2024-2028 là bước chuyển từ các trao đổi xã giao sang đối thoại chính sách thực chất – nơi hai bên cùng thử nghiệm ý tưởng cho chính sách tài chính trong nước lẫn cấp APEC. Đối thoại Chính sách Tài chính Việt Nam – Australia đã bàn về kinh tế vĩ mô, tài khóa – ngân sách, thị trường tài chính, thuế và tài chính bền vững. Đây có thể xem là “phòng thí nghiệm” ý tưởng để Việt Nam tinh chỉnh các sáng kiến tài chính trước khi đưa lên bàn APEC 2027. Một phát biểu đáng chú ý là: “Trong 6 tháng đầu năm 2026, GDP Việt Nam tăng khoảng 8,18%, lạm phát khoảng 4,34%”. Tốc độ tăng trưởng cao đi cùng áp lực ổn định vĩ mô khiến Việt Nam càng cần khung hợp tác này để thử nghiệm các giải pháp tài khóa, thuế, thị trường vốn với một đối tác có cùng cam kết phát triển bền vững.
APEC 2027: phép thử cho tầm nhìn tài chính mới của Việt Nam
Cuộc gặp tại Sydney không chỉ xoay quanh quan hệ song phương Việt Nam, mà còn nhằm chuẩn bị cho “cuộc thi tốt nghiệp” mang tên APEC 2027. Hai Bộ trưởng thống nhất phát huy hiệu quả Biên bản ghi nhớ 2024-2028, tăng cường đối thoại chính sách và phối hợp chặt chẽ trong các nội dung tài chính của Năm APEC 2027. Theo định hướng dự kiến, Việt Nam sẽ thúc đẩy bốn ưu tiên tài chính cho APEC: huy động vốn cho đổi mới sáng tạo; phát triển tài chính dựa trên dữ liệu để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn dài hạn; đa dạng hóa nguồn lực và phương thức huy động vốn phát triển; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trẻ trong lĩnh vực tài chính. Đây chính là sự nối dài tự nhiên của bốn trụ cột hợp tác với Australia. Nếu tận dụng tốt, Việt Nam không chỉ chuẩn bị tốt APEC 2027, mà còn khẳng định mình như một người kiến tạo luật chơi tài chính mới trong khu vực.
