Tăng trưởng 44,9%: bước nhảy cho thương mại Việt Nam–Singapore
Thương mại Việt Nam Singapore là tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ mà hai nền kinh tế trao đổi qua hoạt động xuất khẩu và nhập khẩu trong một giai đoạn nhất định, phản ánh mức độ gắn kết kinh tế song phương, năng lực sản xuất – tiêu dùng và vai trò của mỗi bên trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.8 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại tăng giữa Việt Nam và Singapore đạt mức ấn tượng, giữ Việt Nam trong nhóm đối tác thương mại khu vực hàng đầu của đảo quốc này. Điểm đáng nói không chỉ là con số 37,6 tỷ SGD được ghi nhận cho kim ngạch trao đổi song phương, mà là mức tăng trưởng 44,9% so với cùng kỳ năm trước. Sự bứt phá này khẳng định Việt Nam đã chuyển từ vai trò “trạm trung chuyển hàng hóa” sang một mắt xích chủ động hơn trong quan hệ kinh tế song phương. Trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt, việc duy trì vị trí đối tác thương mại thứ 10 của Singapore không đơn giản là thành tích thống kê mà là chỉ dấu về sức hút của Việt Nam trong chiến lược thương mại và đầu tư mới của Singapore.
Động lực tăng trưởng: AI toàn cầu và cấu trúc mặt hàng HS 84, HS 85
Nếu chỉ nhìn vào tỷ lệ tăng trưởng, dễ bị cuốn vào cảm giác lạc quan; điều quan trọng là phải hiểu nguồn lực nào đang đẩy thương mại Việt Nam–Singapore lên cao như vậy. Tham tán Cao Xuân Thắng nhận định diễn biến thương mại song phương “phù hợp với bức tranh kinh tế Singapore hiện nay”, khi làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu đang thúc đẩy mạnh xuất khẩu điện tử, tái xuất, máy móc chuyên dụng và hoạt động thương mại khu vực. Trong cấu trúc hàng hóa, nhóm máy móc, thiết bị điện và bộ phận (HS 85) cùng lò phản ứng hạt nhân, nồi hơi, máy – thiết bị cơ khí và bộ phận (HS 84) đang chi phối dòng lưu chuyển hai chiều. Điều này cho thấy Việt Nam không đứng ngoài cuộc chơi công nghệ mà đang vừa nhập khẩu nhiều thiết bị phục vụ chuyển đổi công nghiệp, vừa trở thành nguồn cung đáng kể trong chính các nhóm hàng công nghệ đó. Tuy nhiên, sự tập trung quá lớn vào chỉ vài chương HS cũng đặt ra rủi ro: cấu trúc thương mại dễ bị tổn thương nếu chu kỳ đầu tư công nghệ toàn cầu đảo chiều hoặc chính sách điều tiết ở các thị trường lớn thay đổi.
Tác động đến vị thế kinh tế khu vực và khoảng trống cần lấp đầy
Việt Nam tiếp tục duy trì vị trí đối tác thương mại thứ 10 của Singapore, một trung tâm tài chính – logistics của Đông Nam Á, là tín hiệu chính trị – kinh tế không nên xem nhẹ. Về thực chất, điều này khẳng định Việt Nam đang trở thành đối tác thương mại khu vực có sức nặng trong chiến lược phân bổ chuỗi cung ứng và tái xuất của Singapore. Riêng tháng 8/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Singapore – Việt Nam tăng 59% so với cùng kỳ, cho thấy đây không chỉ là xu hướng ngắn hạn. Tác động lan tỏa là rõ ràng: dòng hàng công nghệ cao và máy móc chuyên dụng đi qua kênh Singapore giúp Việt Nam tăng tốc hiện đại hóa sản xuất, nâng tiêu chuẩn kỹ thuật và quản trị chuỗi cung ứng. Song mặt trái là tỷ trọng tái xuất từ Singapore vào Việt Nam rất lớn, khiến giá trị gia tăng thực sự tại Việt Nam có nguy cơ không tương xứng với khối lượng thương mại. Nếu không chủ động dịch chuyển sang các hoạt động chế tạo sâu, dịch vụ kỹ thuật và nghiên cứu phát triển, Việt Nam dễ bị “mắc kẹt” ở tầng giữa của chuỗi giá trị khu vực.
Hàm ý cho doanh nghiệp Việt Nam và hướng đi tiếp theo
Tăng trưởng thương mại mạnh sẽ vô nghĩa nếu doanh nghiệp không tận dụng được cơ hội cụ thể. Với hàng thủy hải sản, trái cây và rau củ, cơ quan chức năng Singapore đã nhắc nhở các thương nhân và nhà nhập khẩu phải đảm bảo tính chính xác, đầy đủ trong tờ khai nhập khẩu sau khi phát hiện trường hợp khai báo giá trị thấp hơn thực tế. Thương vụ Việt Nam tại Singapore khuyến cáo doanh nghiệp Việt nên trao đổi trước với đối tác về yêu cầu khai báo giá trị thực tế, đồng thời tuân thủ giấy phép nhập khẩu, kiểm dịch và an toàn thực phẩm để tránh chậm thông quan và chi phí phát sinh. Trong các tháng cuối năm, Thương vụ Việt Nam tại Singapore sẽ tiếp tục cập nhật chính sách, hỗ trợ kết nối giao thương, trưng bày hàng hóa, quảng bá thương hiệu và tăng sự hiện diện của hàng Việt. Đây là cơ hội để doanh nghiệp chủ động thiết kế chiến lược thâm nhập, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào dòng tái xuất. Nếu biết khai thác, thương mại Việt Nam–Singapore có thể trở thành bệ phóng để hàng Việt bước sâu hơn vào mạng lưới khu vực, đồng thời nâng vị thế Việt Nam trong các bàn đàm phán kinh tế song phương.
