Thông điệp chính: Fed tháng 9 khó tăng lãi suất sau cú sốc việc làm và lạm phát hạ nhiệt
Fed tháng 9 lãi suất là cụm từ mô tả kỳ vọng của thị trường và giới phân tích về khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ giữ nguyên hay điều chỉnh lãi suất chính sách tại cuộc họp tháng 9, dựa trên các dữ liệu mới nhất về thị trường lao động, lạm phát và định hướng chính sách tiền tệ Fed. Việc nền kinh tế Mỹ bất ngờ để mất việc làm trong tháng 7, trái với kỳ vọng tăng trưởng việc làm của thị trường, đã khiến câu chuyện này xoay chiều. Kịch bản tăng lãi suất từng được đẩy cao sau cuộc họp cuối tháng 7, khi Fed giữ nguyên lãi suất ở mức 3,5% - 3,75% nhưng vẫn có 3 phiếu bất đồng ủng hộ tăng thêm 0,25 điểm phần trăm. Thế nhưng, chuỗi dữ liệu việc làm và lạm phát ôn hòa mới nhất đang khiến dự báo quyết định lãi suất Fed trong tháng 9 nghiêng mạnh sang phương án “án binh bất động”, dù không phải ai cũng tin rằng chu kỳ thắt chặt đã hoàn toàn khép lại.
Thị trường lao động Mỹ hụt hơi: cú xoay trục kỳ vọng lãi suất
Thị trường lao động Mỹ từng là điểm tựa để phe “diều hâu” trong Fed lập luận rằng lãi suất hiện tại chưa đủ để kiềm chế lạm phát. Nhưng báo cáo tháng 7 đã phá vỡ câu chuyện đó: kinh tế Mỹ mất 23.000 việc làm trong tháng này, trong khi tăng trưởng việc làm của hai tháng trước bị điều chỉnh giảm thêm 103.000. Đây không chỉ là con số xấu, mà là tín hiệu cho thấy thị trường lao động Mỹ đang hạ nhiệt nhanh hơn Fed mong muốn. Hệ quả là kỳ vọng Fed tháng 9 lãi suất đã đổi chiều rõ rệt. Các nền tảng dự đoán cho thấy xác suất Fed giữ nguyên lãi suất tăng lên khoảng 65% sau khi báo cáo việc làm công bố, trong khi công cụ FedWatch ghi nhận khả năng tăng lãi suất tháng 9 rơi xuống quanh 48%, thấp hơn mức 55% trước đó. Về thực chất, nhà đầu tư đang gửi thông điệp: thêm một đợt tăng lãi suất nữa lúc này là mạo hiểm với việc làm hơn là cần thiết với lạm phát.
Lạm phát hạ nhiệt: lý do lớn nhất để Fed "án binh" thay vì lên giọng diều hâu
Trong mọi chu kỳ thắt chặt, lạm phát mới là trọng tâm cuối cùng. Dữ liệu mới nhất cho thấy lạm phát Mỹ đang đi đúng hướng Fed mong muốn, dù không hoàn hảo. Bộ Lao động cho biết tỷ lệ lạm phát giảm xuống 3,4% trong tháng 7, từ mức 3,5% của tháng 6, trong khi chỉ số giá tiêu dùng lõi tăng 2,5% so với cùng kỳ. Một loạt dữ liệu công bố trong tuần gần đây được đánh giá là “ôn hòa và không có nhiều biến động đáng kể”. Các nhà phân tích cho rằng chúng “không đưa ra lý do nào để Fed có lập trường diều hâu hơn về lãi suất tại cuộc họp tháng 9” và “không có dữ liệu diều hâu mới nào buộc ủy ban phải quay trở lại phía diều hâu… hay làm gián đoạn sự đồng thuận ’giữ nguyên lãi suất’”. Không phải là lạm phát đã xong việc – đặc biệt khi các cú sốc giá năng lượng, thuế quan và nhu cầu liên quan đến trí tuệ nhân tạo vẫn kéo dài – nhưng rõ ràng Fed có đủ cớ để tạm dừng, quan sát thay vì tăng lãi suất bằng mọi giá.
Fed có thể thắt chặt mà không tăng lãi suất: hai công cụ ít được chú ý
Ngay cả khi Fed không tăng lãi suất trong tháng 9, điều đó không đồng nghĩa chính sách tiền tệ Fed trở nên thân thiện hơn với thị trường. Ngược lại, các chuyên gia chỉ ra ít nhất hai cách để Fed tiếp tục thắt chặt mà không động vào mức lãi suất danh nghĩa. Thứ nhất, Fed đã loại bỏ các định hướng chính sách tương lai khỏi tuyên bố sau họp FOMC, chấm dứt truyền thống hơn hai thập kỷ sử dụng ngôn ngữ “thiên hướng nới lỏng, trung lập hoặc thắt chặt”. Sự thiếu định hướng này khiến thị trường trái phiếu phải tự phòng thủ trước rủi ro lạm phát, đẩy lợi suất dài hạn tăng và làm chi phí vay vốn đắt hơn. Thứ hai, Fed có thể giảm thêm quy mô bảng cân đối kế toán, bán bớt trái phiếu nắm giữ. Áp lực bán làm giá trái phiếu giảm, lợi suất tăng, và người đi vay phải chấp nhận mức lãi cao hơn cho các khoản vay dài hạn. Về mặt thực tế, đó là một dạng tăng lãi suất “ẩn” mà hộ gia đình và doanh nghiệp đều cảm nhận rõ.
Tranh luận chưa ngã ngũ: giữ nguyên lãi suất là cơ sở, nhưng rủi ro vẫn chồng chéo
Dù phần lớn dữ liệu nghiêng về kịch bản giữ nguyên lãi suất, giới chuyên gia vẫn chưa thống nhất. Một bên cho rằng việc tăng trưởng việc làm chậm lại và lạm phát hạ nhiệt sẽ buộc Fed hoãn tăng lãi suất trong tháng 9. Bên kia nhắc rằng dữ liệu lạm phát chưa mang tính kết luận và Fed vẫn có thể hành động nếu các thước đo lạm phát riêng mà họ theo dõi tiếp tục “nóng” hơn CPI. Theo CME Group, xác suất Fed tăng lãi suất tháng 9 đã giảm xuống dưới 50% sau báo cáo lạm phát, trong khi một số nhà phân tích thậm chí cho rằng động thái tiếp theo của Fed có thể là cắt giảm lãi suất vào tháng 10 nếu xu hướng hiện tại tiếp diễn. Về phía người dân và doanh nghiệp, điều quan trọng không phải là con số lãi suất chính sách, mà là chi phí vay vốn thực tế đang chịu ảnh hưởng từ lợi suất dài hạn tăng. Cho tới khi Fed dứt khoát khép lại ngôn ngữ diều hâu trong các cuộc họp, sự kết hợp giữa thị trường lao động Mỹ suy yếu và lạm phát chưa ổn định đồng nghĩa với việc rủi ro chính sách vẫn treo lơ lửng trên đầu nền kinh tế.
