Chấm dứt hợp đồng để ngăn chậm trễ kéo dài
Chấm dứt hợp đồng nhà thầu là việc chủ đầu tư dừng giao phần công việc còn lại cho đơn vị không đáp ứng nghĩa vụ thi công, nhằm xử lý nguy cơ gói thầu tiếp tục đình trệ. Ngày 27/10, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông TP Đồng Nai thông báo chấm dứt hợp đồng với Công ty CP Hải Đăng và Công ty CP Xây dựng Tân Nam tại hai dự án giao thông trọng điểm. Đây là quyết định cần thiết khi các vi phạm không còn dừng ở nguy cơ trễ hạn mà đã ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì thi công. Tuy nhiên, thay nhà thầu chỉ giải quyết được một phần vấn đề: hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào việc tiếp nhận khối lượng dở dang có nhanh và có tổ chức hay không. Vì vậy, quyết định này vừa là biện pháp kỷ luật hợp đồng, vừa đặt ra yêu cầu cấp bách về phương án nối tiếp công việc.
43 ngày ngừng thi công trên cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu
Công ty CP Hải Đăng là thành viên liên danh thi công gói xây dựng số 21, thuộc Dự án thành phần 1 cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu. Theo Ban Quản lý dự án, doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ về tiến độ, nhân sự và thiết bị; dù đã được thông báo, xử lý theo hợp đồng, nhà thầu vẫn không thể hiện khả năng tiếp tục thực hiện phần việc. Diễn biến đáng chú ý nhất là nhà thầu ngừng thi công liên tục 43 ngày, từ 19/5 đến hết 30/6/2026, không có lý do chính đáng. Với một dự án cao tốc, khoảng dừng kéo dài như vậy cho thấy vấn đề không chỉ là thiếu hụt nguồn lực nhất thời: chủ đầu tư đánh giá nhà thầu không còn khả năng thực hiện nghĩa vụ. Việc chấm dứt phần việc chưa làm, kể cả phần của nhà thầu phụ, vì thế là lựa chọn có cơ sở; nhưng để bảo vệ tiến độ, cần nhanh chóng xác định đơn vị tiếp tục thi công.
Tân Nam không đáp ứng cam kết bù tiến độ tại Vành đai 3
Ở dự án Vành đai 3 TP.HCM, Công ty CP Xây dựng Tân Nam bị chấm dứt hợp đồng đối với toàn bộ phần việc chưa thực hiện tại gói xây dựng số 26, thuộc Dự án thành phần 3 đoạn qua địa bàn Đồng Nai. Chủ đầu tư nêu các vi phạm về tiến độ, nhân sự và thiết bị; đặc biệt, doanh nghiệp không thực hiện được cam kết thi công bù tiến độ. Tân Nam cũng đề nghị chủ đầu tư tìm đơn vị khác tiếp nhận khối lượng còn lại, trong khi Ban Quản lý dự án nhận định doanh nghiệp không còn khả năng tổ chức, duy trì nguồn lực để bảo đảm tiến độ gói thầu. Trường hợp này cho thấy yêu cầu tăng tốc trên giấy không thể thay thế năng lực huy động người và máy móc tại công trường. Chấm dứt hợp đồng có thể tạo cơ hội chuyển việc cho đơn vị đủ khả năng hơn, nhưng bản thân quyết định chưa đồng nghĩa với tiến độ được khôi phục.
Khâu bàn giao sẽ quyết định tác động đến tiến độ chung
Tác động thực tế của việc thay nhà thầu sẽ phụ thuộc vào tốc độ bàn giao hồ sơ, mặt bằng và tổ chức thi công tiếp phần khối lượng còn lại. Ban Quản lý dự án yêu cầu hai nhà thầu bàn giao toàn bộ hồ sơ liên quan chậm nhất ngày 15/11/2026. Các doanh nghiệp còn phải di dời máy móc, thiết bị và công trình tạm, đồng thời bàn giao lại mặt bằng cho Ban Quản lý dự án. Những mốc này là điều kiện cần để chuyển tiếp, không phải bằng chứng rằng nhà thầu thay thế đã được lựa chọn hay phần việc sẽ hoàn thành đúng hạn. Với cả cao tốc Biên Hòa Vũng Tàu và Vành đai 3 TP.HCM, điều cần theo dõi là thời gian gián đoạn giữa hai đơn vị, khả năng tiếp nhận hồ sơ và nguồn lực thi công mới. Nếu khâu chuyển giao kéo dài, biện pháp xử lý nhà thầu chậm tiến độ có thể chưa tạo ra cải thiện tương ứng cho tiến độ chung.
Kỷ luật hợp đồng phải đi cùng phương án tiếp nối
Đồng Nai đã đưa ra thông điệp rõ: vi phạm kéo dài, thiếu nhân lực và thiết bị, hoặc không làm đúng cam kết tăng tốc đều có thể dẫn tới chấm dứt hợp đồng. Đây là cách bảo vệ tiến độ và tính nghiêm túc của các cam kết thi công cao tốc, nhưng phép thử tiếp theo nằm ở năng lực tổ chức lại công trường. Chủ đầu tư cần xử lý phần hồ sơ và mặt bằng đúng hạn, đồng thời làm rõ cách tiếp nhận khối lượng dở dang để tránh khoảng trống thi công. Chưa có căn cứ để kết luận việc thay hai doanh nghiệp sẽ tự động rút ngắn thời gian hoàn thành các gói thầu. Kết quả chỉ có thể đánh giá khi công việc được tiếp tục ổn định và tiến độ được kiểm soát. Chấm dứt hợp đồng là bước xử lý cần thiết; bảo đảm dự án không mất thêm thời gian trong quá trình chuyển tiếp mới là mục tiêu quyết định.
