Chấm dứt hợp đồng là hệ quả của vi phạm kéo dài
Chấm dứt hợp đồng xây dựng là biện pháp chủ đầu tư dùng để kết thúc phần việc chưa thực hiện khi nhà thầu không còn đáp ứng nghĩa vụ, nguồn lực hoặc tiến độ đã cam kết. Ngày 27-10, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông TP Đồng Nai thông báo chấm dứt hợp đồng với hai doanh nghiệp tại các dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu và Vành đai 3 TP.HCM. Đây không phải quyết định chỉ dựa trên một lần trễ hẹn: các vi phạm về tiến độ, nhân sự và thiết bị đã được ban quản lý thông báo, xử lý theo trình tự hợp đồng. Việc loại nhà thầu khỏi phần việc còn lại cho thấy chủ đầu tư đặt trách nhiệm thực hiện cam kết lên trước việc duy trì một liên danh trên giấy tờ. Nhưng quyết định chỉ có ý nghĩa nếu quá trình bàn giao và tổ chức thi công tiếp theo được làm nhanh, chặt chẽ.
43 ngày ngừng thi công ở cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu
Tại gói thầu xây dựng số 21, dự án thành phần 1 cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, Công ty cổ phần Hải Đăng là thành viên liên danh bị chấm dứt hợp đồng đối với toàn bộ khối lượng chưa thực hiện, kể cả phần việc của nhà thầu phụ. Mốc đáng chú ý là từ ngày 19-5 đến hết ngày 30-6-2026, doanh nghiệp ngừng thi công liên tục 43 ngày mà không có lý do chính đáng. Đây là dấu hiệu rõ ràng hơn một báo cáo tiến độ không đạt: công trường bị bỏ trống trong khi nghĩa vụ hợp đồng vẫn còn. Ban quản lý cho biết Hải Đăng vi phạm về tiến độ, nhân sự và thiết bị; việc chấm dứt có hiệu lực sau ngày 30-6-2026. Với dự án giao thông quy mô lớn, khoảng trống thi công và thời gian cần để thay thế nhà thầu có thể tạo thêm áp lực lên tiến độ chung; vì vậy, bàn giao khối lượng và hồ sơ phải diễn ra minh bạch, không để gián đoạn kéo dài.
Tân Nam không đáp ứng cam kết bù tiến độ
Ở gói thầu xây dựng số 26 thuộc dự án thành phần 3 Vành đai 3 TP.HCM đoạn qua Đồng Nai, Công ty cổ phần Xây dựng Tân Nam cũng bị chấm dứt hợp đồng đối với toàn bộ phần việc chưa thực hiện, gồm cả phần của các nhà thầu phụ. Lý do được ban quản lý nêu là vi phạm nghĩa vụ về tiến độ, nhân sự và thiết bị, đồng thời không đáp ứng các nội dung đã cam kết để thi công bù. Tân Nam còn đề nghị chủ đầu tư tìm nhà thầu khác tiếp nhận khối lượng còn lại. Chi tiết này cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở tiến độ trên kế hoạch: chính nhà thầu cũng nhận thấy mình không thể tiếp tục đảm đương phần việc. Với nhà thầu Đồng Nai và các đơn vị thay thế, yêu cầu trước mắt là xác định rõ khối lượng đã làm, tình trạng chất lượng và công việc còn dang dở, thay vì để việc đổi nhà thầu biến thành một điểm nghẽn mới.
Bàn giao là phép thử tiếp theo cho tiến độ dự án
Ban quản lý yêu cầu hai doanh nghiệp bàn giao hồ sơ các hạng mục đã thi công trước ngày 15-11-2026, đồng thời kiểm đếm vật tư, hoàn tất thủ tục đổ thải, di dời máy móc, thiết bị và công trình tạm, rồi bàn giao mặt bằng. Đây là khâu quyết định để nhà thầu tiếp nhận có thể nối việc mà không phải mất thời gian xác minh lại dữ liệu thi công. Chủ đầu tư cần kiểm soát chặt hồ sơ chất lượng, kết quả thí nghiệm và khối lượng đã nghiệm thu, bởi thiếu sót ở bước chuyển giao có thể làm chậm việc tiếp tục thi công. Quyết định chấm dứt hợp đồng xử lý trách nhiệm của các đơn vị không bảo đảm cam kết; nó chưa tự động giải quyết bài toán tiến độ. Kết luận vì thế rất rõ: thay nhà thầu là cần thiết khi năng lực thực hiện đã đứt gãy, nhưng hiệu quả chỉ được chứng minh bằng việc bàn giao đầy đủ và tổ chức thi công phần còn lại liền mạch.
