Một tàu tuần tra hiện đại, một dấu mốc hiếm gặp
USCGC Bertholf là tàu tuần tra an ninh quốc gia thuộc lớp Legend của Tuần duyên Mỹ, được đưa vào biên chế năm 2008 và là chiếc đầu tiên của lớp tàu hiện đại này. Vì thế, sự xuất hiện của con tàu tại TP.HCM vừa đáng chú ý về hình ảnh, vừa mang ý nghĩa ngoại giao hàng hải. Chiều 1-11, tàu cập cảng cửa ngõ Sài Gòn, tại khu vực cảng Sài Gòn - Hiệp Phước cũ, xã Hiệp Phước, bắt đầu chuyến thăm và làm việc với Cảnh sát biển Việt Nam. Đây là lần đầu tàu tuần duyên Mỹ cập cảng TP.HCM trong 20 năm, kể từ chuyến thăm của biên đội USS Patriot và USS Salvor năm 2006.
Nhìn qua những bức ảnh đón tàu, Bertholf hiện lên với dáng dài, thân tàu cao và sàn đáp rộng—một diện mạo gợi rõ khả năng hoạt động xa bờ. Nhưng điều đáng nhớ hơn vẻ ngoài là bối cảnh: đây không chỉ là một lần ghé cảng, mà còn là dịp để hai lực lượng thực thi pháp luật trên biển gặp gỡ và củng cố hiểu biết lẫn nhau.
Kích thước dành cho những hành trình dài
Bertholf dài khoảng 127 m, rộng 16,5 m, lượng giãn nước khoảng 4.500 tấn và có thể đạt tốc độ tối đa 28 hải lý/giờ. Tàu có tầm hoạt động 12.000 hải lý, với mỗi đợt tuần tra kéo dài 60–90 ngày. Những con số ấy cho thấy đây không phải phương tiện chỉ dành cho các chuyến đi ngắn quanh bờ: Bertholf được thiết kế để duy trì hiện diện trên biển trong thời gian dài.
Trong chuyến thăm, tàu có 155 thành viên thủy thủ đoàn và đã ở trên biển 114 ngày kể từ khi rời cảng nhà Alameda, bang California. Theo chỉ huy trưởng Andrew Pate, tàu đảm nhiệm thực thi pháp luật, phòng thủ nội địa và tìm kiếm cứu nạn. Tàu dự kiến ở TP.HCM ba ngày, trao đổi chuyên môn trên bờ trước khi ra biển hoạt động cùng Cảnh sát biển Việt Nam.
Hỏa lực, phương tiện bay và xuồng cao tốc
Các hình ảnh trên tàu cho thấy trang bị được tổ chức quanh nhiều nhiệm vụ khác nhau. Pháo hạm Mk 110 cỡ nòng 57 mm là vũ khí chính, có tốc độ bắn tối đa 220 phát mỗi phút; bên cạnh đó là hệ thống phòng thủ tầm gần Phalanx 20 mm, bốn súng máy 12,7 mm và hai súng máy 7,62 mm. Đây là những chi tiết khiến Bertholf trông khác một tàu công vụ thông thường, dù vai trò của Tuần duyên còn bao gồm cứu nạn và thực thi pháp luật.
Sàn đáp và hai nhà chứa cho phép tàu mang tối đa hai trực thăng, hoặc một trực thăng cùng hai máy bay không người lái cỡ nhỏ tùy nhiệm vụ. Các xuồng cao tốc ở đuôi tàu bổ sung phương tiện tiếp cận hiện trường, tuần tra và cứu hộ. Sự kết hợp giữa tàu mẹ, phương tiện bay và xuồng giúp hình ảnh con tàu kể câu chuyện rộng hơn về năng lực hoạt động: quan sát xa, cơ động nhanh và hỗ trợ người gặp nạn.
Ý nghĩa nằm ở sự hợp tác trên biển
Chuyến thăm TP.HCM có giá trị vượt khỏi nghi thức đón tàu. Phó tư lệnh pháp luật Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 Nguyễn Đức Hiếu đánh giá hoạt động này góp phần tăng cường hữu nghị, hiểu biết và tin cậy giữa lực lượng thực thi pháp luật trên biển hai nước. Lịch trình trao đổi chuyên môn rồi cùng hoạt động trên biển biến lời chào cảng thành cơ hội phối hợp thực tế.
Andrew Pate nhấn mạnh Việt Nam và Mỹ đều là quốc gia ven biển, có ngành hàng hải trông cậy vào lực lượng trên biển để bảo vệ và cứu hộ người dân. Đó là điểm chung thiết thực, ít cần phô trương: kỹ năng cứu nạn, phối hợp và xử lý tình huống đều có thể được củng cố qua tiếp xúc trực tiếp. Bertholf vì vậy vừa là tâm điểm của những khung hình tại cảng, vừa là biểu tượng hữu hình cho một chuyến thăm hữu nghị có mục tiêu cụ thể.
