Chuyến thăm năm ngày đặt trọng tâm vào phối hợp thực thi pháp luật
USCGC Bertholf là tàu tuần tra an ninh quốc gia của Lực lượng Tuần duyên Hoa Kỳ, được thiết kế cho các nhiệm vụ dài ngày trên biển, bảo đảm an ninh hàng hải và phối hợp với lực lượng đối tác. Ngày 1/11, tàu cập cảng Saigon Gateway tại TP.HCM, bắt đầu chuyến thăm hữu nghị kéo dài năm ngày.
Mục tiêu được nêu không dừng ở nghi thức ngoại giao: chuyến thăm hướng tới củng cố quan hệ giữa Tuần duyên Hoa Kỳ, Cảnh sát biển Việt Nam và các cơ quan thực thi pháp luật trên biển. Trong thời gian ở Việt Nam, thủy thủ đoàn dự kiến giao lưu, trao đổi kinh nghiệm chuyên môn và phối hợp với Cảnh sát biển Việt Nam. Đây là cách tiếp cận thiết thực: an ninh trên biển đòi hỏi khả năng liên lạc, hiểu quy trình của nhau và phối hợp khi có sự cố, chứ không chỉ những tuyên bố chung.
Ý nghĩa nằm ở năng lực phối hợp, không chỉ ở một lần cập cảng
Đại sứ Hoa Kỳ Jennifer Wicks cho biết đây là chuyến thăm đầu tiên của một tàu thuộc lực lượng vũ trang Hoa Kỳ tới TP.HCM sau 20 năm; sự kiện diễn ra trong năm Hoa Kỳ kỷ niệm 250 năm ngày Độc lập. Nhưng giá trị dài hạn của chuyến ghé cảng nên được nhìn qua những gì hai lực lượng làm cùng nhau, thay vì chỉ qua ý nghĩa biểu tượng.
Chuyến thăm nối tiếp việc tàu USCGC Waesche cập cảng Cam Ranh năm 2024 và việc Hoa Kỳ chuyển giao ba tàu tuần tra lớp Hamilton cho Cảnh sát biển Việt Nam. Theo phía Hoa Kỳ, các hoạt động này góp phần nâng cao năng lực thực thi pháp luật trên biển và phối hợp ứng phó với những thách thức an ninh hàng hải chung. Với người dân và hoạt động thương mại ven biển, hợp tác hiệu quả có ý nghĩa thực tế: hỗ trợ an toàn hàng hải và góp phần duy trì ổn định khu vực.
Bertholf là tàu tuần duyên Mỹ được thiết kế cho nhiệm vụ xa bờ
Bertholf là chiếc đầu tiên thuộc lớp National Security Cutter, còn gọi là lớp Legend, của Tuần duyên Hoa Kỳ. Tàu dài khoảng 127 m, có cảng nhà tại Alameda, bang California, và đang triển khai nhiều tháng ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Những đặc điểm này cho thấy đây không phải tàu tuần tra ven bờ thông thường: thiết kế của tàu phục vụ hoạt động dài ngày, tuần tra tầm xa và phối hợp với nhiều lực lượng.
Lớp Legend được trang bị hệ thống radar, thông tin liên lạc và chỉ huy, kiểm soát để theo dõi tình hình trên biển, đồng thời hỗ trợ phối hợp với máy bay, trực thăng và xuồng chuyên dụng. Trang bị chính còn có pháo tự động Mk 110 cỡ nòng 57 mm, bên cạnh vũ khí cỡ nhỏ và súng máy phục vụ tự vệ. Tàu do Đại tá Andrew Pate chỉ huy, với khoảng 150 sĩ quan và thủy thủ. Các thông tin này giúp giải thích vì sao chuyến thăm cũng là dịp trao đổi thực hành giữa những lực lượng làm nhiệm vụ trên biển.
Kết quả cần được đo bằng hợp tác bền bỉ
Việc một tàu tuần duyên Mỹ ghé TP.HCM tạo cơ hội để hai bên tăng hiểu biết và xây dựng lòng tin; nhưng hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào việc những cuộc gặp được nối tiếp bằng trao đổi chuyên môn và phối hợp thường xuyên. Chuyến thăm Bertholf nằm trong khuôn khổ quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Hoa Kỳ, hướng tới an ninh, an toàn hàng hải và ổn định khu vực.
Vì vậy, điểm đáng chú ý không chỉ là con tàu hiện đại cập cảng, mà là trọng tâm hợp tác được đặt vào thực thi pháp luật và ứng phó thách thức chung. Nếu các hoạt động giao lưu trong năm ngày tạo nền tảng cho phối hợp cụ thể giữa Tuần duyên Hoa Kỳ và Cảnh sát biển Việt Nam, chuyến thăm sẽ có ý nghĩa vượt xa một sự kiện nghi lễ. Đó là thước đo thuyết phục nhất cho cam kết tăng cường an ninh hàng hải.
