Cánh cửa vào nghề rộng hơn, nhưng vẫn có điều kiện
Thông tư 91/2026/TT-BGDĐT ban hành chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm dành cho người có nguyện vọng trở thành giáo viên tại cơ sở giáo dục phổ thông, với phạm vi đối tượng rộng hơn và cấu trúc đào tạo thống nhất. Đây là thay đổi đáng chú ý vì con đường vào nghề không còn chỉ dành cho người đã tốt nghiệp đại học như quy định trước. Người có bằng cao đẳng trở lên có thể thuộc diện tham gia; sinh viên cũng có thể đăng ký nếu đã tích lũy ít nhất 70% khối lượng chương trình đào tạo phù hợp. Tuy nhiên, điều kiện ngành học được giới hạn theo các môn cụ thể, nên đây không phải lối tắt áp dụng cho mọi người muốn dạy học. Người quan tâm cần kiểm tra ngành đào tạo và môn dự kiến giảng dạy trước khi lựa chọn chương trình.
Nhóm ngành phù hợp được nêu gồm Mĩ thuật, Âm nhạc, Nghệ thuật, Ngoại ngữ cấp tiểu học, Tin học và Công nghệ, cùng tiếng dân tộc thiểu số. Việc mở rộng này có ý nghĩa thực tế nhất với những môn đang khó tuyển giáo viên: người học có thể chuẩn bị nghiệp vụ sư phạm sớm hơn, thay vì chờ tốt nghiệp đại học rồi mới bắt đầu bồi dưỡng. Dù vậy, hoàn thành chương trình không đồng nghĩa tự động được tuyển dụng; người học vẫn cần tìm hiểu điều kiện tuyển dụng cụ thể của vị trí và cơ sở giáo dục mình hướng đến.
Mục tiêu kép: bổ sung nhân lực và chuẩn hóa nghề dạy học
Thông tư mới cụ thể hóa quy định của Luật Nhà giáo và Nghị định 93/2026/NĐ-CP, đồng thời hướng tới chuẩn hóa đội ngũ tại các cơ sở giáo dục phổ thông. Việc mở rộng đầu vào vì thế không nên được hiểu là hạ thấp yêu cầu nghề nghiệp. Trái lại, chương trình thống nhất cho các cấp học nhưng vẫn cụ thể hóa kiến thức chuyên ngành và thực tập theo từng cấp, nhằm giúp người học có nền tảng sư phạm cần thiết trước khi đứng lớp. Cách làm này vừa mở thêm nguồn ứng viên, vừa đặt ra chuẩn đầu ra và chỉ số đánh giá rõ hơn.
Trước đây, các chương trình riêng dành cho tiểu học và trung học có khối lượng lần lượt 35 và 34 tín chỉ; chương trình mới còn 32 tín chỉ, gồm 12 tín chỉ kiến thức chung và 20 tín chỉ kiến thức chuyên ngành, thực tập sư phạm. Đây là mức tinh gọn đáng kể, nhưng không nên chỉ nhìn vào số tín chỉ để đánh giá độ dễ của khóa học. Nội dung vẫn hướng tới năng lực tổ chức dạy học, giáo dục, kiểm tra và đánh giá, hỗ trợ học sinh, xây dựng môi trường an toàn và phát triển chuyên môn. Mục tiêu đúng không phải tạo đường tắt vào lớp học, mà là chuẩn bị người dạy phù hợp hơn với nhu cầu nhân lực.
Học gì, học bao lâu và cần kiểm tra điều gì?
Người học nên xem kỹ cả cấu trúc chương trình lẫn yêu cầu đầu ra. Phần kiến thức chung bắt buộc có học phần Sư phạm số và công nghệ dạy học, tập trung vào thiết kế học liệu số, tổ chức dạy và đánh giá trong môi trường số, bảo vệ dữ liệu, tôn trọng bản quyền và sử dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, có trách nhiệm, biết kiểm chứng thông tin. Đây là nội dung thiết thực, bởi công việc của giáo viên phổ thông ngày càng gắn với công cụ số; biết sử dụng công nghệ thôi chưa đủ, người dạy còn phải biết chọn lọc và dùng đúng cách.
Thời gian bồi dưỡng được quy định từ tối thiểu 6 tháng đến tối đa 18 tháng. Người học có thể đăng ký theo một hoặc nhiều cấp học nếu đáp ứng điều kiện; kết quả học tập trước đó có thể được xem xét công nhận, chuyển đổi hoặc miễn trừ học phần trên cơ sở đối sánh. Người đang đi làm cũng có thể được kéo dài thời gian thực tập. Trước khi ghi danh, nên hỏi cơ sở tổ chức về môn học phù hợp với ngành đã học, cấp học đăng ký, cách đánh giá thực tập, khả năng công nhận kết quả và loại chứng chỉ được cấp. Những câu trả lời này giúp tránh nhầm lẫn giữa đủ điều kiện học bồi dưỡng và đủ điều kiện được tuyển dụng.
Mở rộng cơ hội không thay thế sự chuẩn bị
Thông tư 91 tạo thêm lựa chọn cho người có chuyên môn phù hợp nhưng chưa được đào tạo sư phạm, đặc biệt ở các môn đang thiếu nguồn tuyển. Điểm đáng giá không chỉ là giảm khối lượng chương trình, mà còn là mở lối để sinh viên đủ điều kiện bắt đầu chuẩn bị nghề nghiệp sớm hơn, đồng thời giữ nội dung thực tập và chuẩn đầu ra. Với người muốn trở thành giáo viên, bước tiếp theo nên là đối chiếu kỹ bằng cấp hoặc tiến độ học tập với nhóm môn được phép, rồi tìm hiểu chương trình và điều kiện tuyển dụng tại nơi dự định công tác. Cơ hội rộng hơn chỉ có ý nghĩa khi đi cùng lựa chọn đúng và năng lực dạy học vững vàng.
