Mở rộng cửa vào nghề dạy học
Đào tạo nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên phổ thông là chương trình trang bị kiến thức chung, chuyên môn và thực hành giảng dạy cho người muốn đứng lớp tại các cơ sở giáo dục phổ thông. Ngày 23/10/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 91/2026/TT-BGDĐT, quy định chương trình này nhằm cụ thể hóa Luật Nhà giáo và Nghị định 93/2026/NĐ-CP, đồng thời thay thế các quy định trước đó tại Thông tư 11 và Thông tư 12. Điểm đáng chú ý không chỉ là thay chương trình, mà là mở rộng nguồn tuyển: người có bằng cao đẳng trở lên và một số sinh viên chưa tốt nghiệp cũng có thể tham gia đào tạo. Đây là hướng đi thực tế trước tình trạng thiếu giáo viên phổ thông, bởi việc chỉ trông vào người đã tốt nghiệp đại học khiến nguồn ứng viên vào nghề bị thu hẹp và chậm hình thành.
Ai có thể tham gia và học những ngành nào?
Theo quy định mới, nhóm đủ điều kiện gồm người có bằng cao đẳng trở lên và sinh viên đã tích lũy ít nhất 70% khối lượng học tập của chương trình cao đẳng trở lên, nếu ngành học phù hợp với lĩnh vực giảng dạy được nêu trong thông tư và người học có nguyện vọng làm giáo viên phổ thông. Các lĩnh vực liên quan gồm Mỹ thuật, Âm nhạc, Nghệ thuật, Ngoại ngữ ở cấp tiểu học, Công nghệ thông tin, Công nghệ và tiếng dân tộc thiểu số. So với quy định cũ chủ yếu dành cho người đã có bằng đại học, thay đổi này cho phép một bộ phận người học chuẩn bị nghiệp vụ sư phạm sớm hơn, thay vì phải chờ tốt nghiệp rồi mới bắt đầu. Tuy nhiên, mở rộng đối tượng không đồng nghĩa bỏ qua yêu cầu phù hợp giữa ngành đã học và môn dự kiến giảng dạy.
Rút ngắn lộ trình, nhắm vào môn khó tuyển
Lý do cấp thiết nhất của thay đổi là khó thu hút nhân lực, đặc biệt ở các môn chuyên biệt như Âm nhạc, Mỹ thuật và Công nghệ thông tin. Bộ Giáo dục và Đào tạo đặt mục tiêu rút ngắn thời gian chuẩn bị, tạo nguồn giáo viên từ sớm và tăng tính linh hoạt cho hệ thống đào tạo. Khối lượng chương trình được điều chỉnh về 32 tín chỉ, gồm 12 tín chỉ kiến thức chung và 20 tín chỉ kiến thức chuyên ngành, thực hành sư phạm; trước đó là 35 tín chỉ ở tiểu học và 34 tín chỉ ở trung học cơ sở, trung học phổ thông. Thời gian học được rút xuống tối thiểu 6 tháng, tối đa 18 tháng, thay cho khoảng 12–24 tháng trước đây. Đây là điều chỉnh có ích, nhưng hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào chất lượng đào tạo và khả năng tuyển dụng, phân bổ giáo viên đúng nơi đang thiếu.
Tạo nguồn sớm cần đi cùng bảo đảm chất lượng
Thông tư cũng tạo thêm độ linh hoạt cho người học: có thể đăng ký đào tạo ở một hoặc nhiều cấp học nếu đáp ứng điều kiện; kết quả học tập có thể được công nhận, chuyển đổi hoặc miễn học phần theo đối sánh. Người đang đi làm được phép kéo dài thời gian thực tập. Những điểm này có thể giúp người học chuyển hướng nghề nghiệp thuận lợi hơn và giúp cơ sở đào tạo xây dựng nguồn ứng viên rộng hơn. Dẫu vậy, mở rộng đầu vào chỉ giải quyết một phần bài toán thiếu giáo viên phổ thông: chính sách cần đi kèm chuẩn đầu ra nghiêm túc, thực hành đủ chất lượng và cơ chế tuyển dụng hấp dẫn, nhất là tại các địa bàn khó tìm giáo viên môn đặc thù. Các khóa đào tạo đã khai giảng trước ngày thông tư có hiệu lực tiếp tục thực hiện theo Thông tư 11 và Thông tư 12. Vì vậy, cải cách mở đường cho nguồn cung mới nhưng chưa thể thay thế các giải pháp giữ chân giáo viên.
