Phòng học STEM: từ khái niệm đến hiện thực ở Trà Cú
Phòng học STEM tại trường THCS Trà Cú là không gian lớp học chuyên biệt, được thiết kế và trang bị thiết bị công nghệ cùng dụng cụ thực hành để học sinh trung học cơ sở có thể học các môn Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán thông qua hoạt động trải nghiệm, thí nghiệm, sáng tạo dựa trên dự án thay vì chỉ nghe giảng lý thuyết. Sáng 25/9/2026, công trình phòng học STEM đã chính thức được khánh thành và bàn giao tại trường THCS Trà Cú, tỉnh Vĩnh Long, với sự tham dự của đoàn công tác Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) và Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH). Sự kiện này không chỉ đánh dấu thêm một hạng mục cơ sở hạ tầng giáo dục mới, mà còn gửi đi thông điệp rõ ràng: giáo dục STEM vùng sâu không thể tiếp tục chỉ là khẩu hiệu.
Một lễ bàn giao nhỏ, một bước chuyển lớn cho cơ sở hạ tầng giáo dục
Điểm đáng chú ý ở lễ bàn giao không phải là nghi thức cắt băng, mà là cách các bên cùng nhau định nghĩa lại giá trị của một phòng học tại vùng sâu. Về phía chính quyền địa phương có đại diện Sở GD&ĐT Vĩnh Long và UBND xã Trà Cú tham dự, cùng Ban Giám hiệu, thầy cô và học sinh trường THCS Trà Cú. Về phía NEU có GS.TS. Nguyễn Hữu Ánh – Phó Giám đốc cùng nhiều lãnh đạo chủ chốt; phía UEH có TS. Đinh Công Khải – Phó Giám đốc và đại diện Phân hiệu UEH Mekong. Khi nhiều cấp cùng xuất hiện trong một buổi lễ ở một trường cấp II vùng sâu, đó là tín hiệu cho thấy giáo dục STEM không còn là “đặc quyền” của học sinh đô thị mà đã trở thành mục tiêu chung trong quy hoạch cơ sở hạ tầng giáo dục.
Đầu tư thiết bị hiện đại: lời đáp cho bài toán học đi đôi với hành
Thay vì xây thêm một phòng lý thuyết, dự án lần này tập trung vào việc nâng cấp không gian phòng học gắn với thiết bị thực hành. Với tổng kinh phí 200 triệu đồng do NEU và UEH đồng tài trợ, phòng học STEM được trang bị đồng bộ bàn ghế tiêu chuẩn, hệ thống thiết bị công nghệ và bộ dụng cụ thực hành STEM hiện đại. Đây là lựa chọn có chủ ý: nếu giáo dục STEM vùng sâu chỉ dừng ở sách vở, nó sẽ không khác nhiều so với cách dạy truyền thống. Chính các bộ kit, dụng cụ thí nghiệm và thiết bị công nghệ mới là thứ biến giờ học thành chuỗi trải nghiệm, giúp học sinh cấp II chạm trực tiếp vào khái niệm khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học thay vì học thuộc lòng. Về bản chất, phòng học STEM này là một “vườn ươm” sáng tạo ở quy mô trung học cơ sở.
Hợp tác ba bên: mô hình đáng nhân rộng cho giáo dục STEM vùng sâu
Điều làm phòng học STEM ở THCS Trà Cú có ý nghĩa vượt ra khỏi một công trình đơn lẻ chính là cách nó được hình thành. Thành công của dự án là kết quả phối hợp chặt chẽ giữa NEU, UEH, chính quyền địa phương, Ban Giám hiệu trường THCS Trà Cú và Phân hiệu UEH Mekong. Ở đây, đại học không đứng ngoài cuộc, mà tham gia như một đối tác đồng tài trợ, chuyên môn và cộng đồng; Sở GD&ĐT và địa phương giữ vai trò kết nối hệ thống; nhà trường là đơn vị khai thác và vận hành. Khi GS.TS. Nguyễn Hữu Ánh nhấn mạnh phòng học STEM sẽ là “vườn ươm” giúp học sinh tăng cường thực hành, rèn tư duy logic, nuôi dưỡng đam mê khoa học và phát triển ý tưởng đổi mới sáng tạo, đó không phải là một câu nói xã giao mà là định hướng chiến lược: đưa chuẩn tiếp cận khoa học – công nghệ quốc gia đến tận lớp học vùng sâu, thay vì chờ học sinh có điều kiện lên thành phố.
Từ Trà Cú nhìn rộng hơn: giáo dục STEM vùng sâu cần gì kế tiếp?
Lễ khánh thành kết thúc, các đại biểu tham quan, trải nghiệm thiết bị, giao lưu cùng thầy trò trường THCS Trà Cú. Thầy Hiệu trưởng Chao Thành Hoang bày tỏ tri ân và cam kết nhà trường sẽ quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả hệ thống thiết bị để mang lại giá trị học tập tốt nhất cho học sinh. Cam kết đó rất quan trọng, nhưng chưa đủ. Muốn phòng học STEM thực sự thay đổi diện mạo giáo dục STEM vùng sâu, bước tiếp theo phải là chương trình dạy phù hợp, tập huấn giáo viên, kết nối với các hoạt động nghiên cứu – trải nghiệm từ các đại học. Nói cách khác, cơ sở hạ tầng giáo dục đã có, nhiệm vụ tiếp theo là đổ đầy nó bằng nội dung, con người và cơ hội. Nếu Trà Cú làm được điều đó, phòng học STEM này sẽ trở thành hình mẫu cho cách đưa STEM về vùng sâu một cách có chiều sâu, chứ không chỉ dừng ở một công trình đẹp.
