Phòng học STEM về vùng sâu: Bước mở cửa vào thế giới số
Phòng học STEM là không gian học tập được trang bị các thiết bị và học liệu hiện đại, giúp học sinh tiếp cận khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học thông qua thực hành, trải nghiệm với robot, IoT, AI và những kỹ năng số gắn với đời sống, thay vì chỉ học lý thuyết trong sách vở. Ngày 5/9, trong không khí khai giảng năm học mới, Bộ Công an phối hợp FPT Telecom trao tặng hàng loạt phòng học STEM hiện đại cho các điểm trường vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các địa bàn còn khó khăn, sẵn sàng đưa vào sử dụng từ năm học 2026-2027. Đây không phải là một hoạt động “cho có”, mà là cú hích trực diện vào bất bình đẳng trong giáo dục vùng sâu. Khi một trường học khó khăn bỗng có phòng học STEM, cán cân cơ hội giữa học sinh miền núi và miền xuôi bắt đầu dịch chuyển.
Từ Lào Cai tới Tây Ninh: Khi lớp học vùng núi có robot và máy in 3D
Điểm đáng nói là các phòng học STEM lần này không phải vài máy tính cũ lắp cho đủ, mà là một hệ sinh thái công nghệ giáo dục khá bài bản. Các phòng được trang bị bộ lắp ghép robot, sân thi đấu Thế vận hội Robot, đấu trường Neo One trên máy tính, máy in 3D, trạm làm phim hoạt hình và đường truyền Internet miễn phí. Trong ngày 5/9, dự án đã trao trực tiếp tại các điểm trường ở Lào Cai, Thái Nguyên, Đắk Lắk, Cần Thơ, Tây Ninh, và trước đó ở Nghệ An. "Các trường học trên các địa bàn khó khăn, vùng sâu vùng xa được xây dựng môi trường học tập hiện đại, giúp học sinh từng bước tiếp cận khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM), đồng thời làm quen với AI, IoT, Robotics và các kỹ năng số". Nếu trước đây, khái niệm robot với các em chỉ có trong phim hoạt hình, thì nay nó nằm ngay trên bàn học.
Thư viện điện tử và học AI cho toàn bộ học sinh Điện Biên: Thu hẹp khoảng cách số
Song song với phòng học STEM, một bước đi đáng chú ý khác là FPT trao tặng 9 thư viện điện tử cùng tài khoản học tập AI cho toàn bộ học sinh tỉnh Điện Biên. Chín thư viện số được bố trí tại 9 trường phổ thông nội trú liên cấp khu vực biên giới, đi kèm chương trình học AI trực tuyến do Tổ chức Giáo dục FPT biên soạn, kéo dài xuyên suốt 12 năm phổ thông, từ khái niệm AI đến việc tự huấn luyện mô hình, lập trình ứng dụng và làm việc với dữ liệu. Theo lãnh đạo nhà trường, đây là nguồn học liệu thiết thực, giúp học sinh tiếp cận tri thức, công nghệ và phương pháp học mới, nhất là với những em ở vùng biên giới xa trung tâm. Nếu phòng học STEM cho các em chạm tay vào thiết bị, thì thư viện điện tử và tài khoản học AI mở cánh cửa tri thức rộng hơn nhiều lần bức tường lớp học.
Vì sao những phòng học này mang tính chiến lược, không chỉ là an sinh?
Điểm đáng chú ý là các sáng kiến phòng học STEM và thư viện số không đứng riêng lẻ, mà gắn chặt với định hướng quốc gia về chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Dự án phòng học STEM hưởng ứng chính sách an sinh xã hội của Bộ Công an giai đoạn 2026–2030, trong phong trào “ba nhất” nhằm hỗ trợ địa bàn khó khăn và phát triển nguồn nhân lực. Đây cũng là một hướng đi cụ thể để thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển nguồn nhân lực cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Còn chương trình thư viện điện tử và đào tạo AI ở Điện Biên được triển khai như một cách hưởng ứng Nghị quyết 71 về đột phá giáo dục và đào tạo. Nói cách khác, công nghệ giáo dục đang trở thành “mũi nhọn” chính sách, không còn là vài dự án CSR mang tính hình thức.
Từ phòng STEM hôm nay đến nguồn nhân lực công nghệ ngày mai
Tác động lớn nhất của những phòng học STEM và thư viện số ở giáo dục vùng sâu không nằm ở số lượng thiết bị, mà ở cách chúng thay đổi hình dung về tương lai của học sinh. Ở các trường học khó khăn, mỗi cơ hội nhỏ cũng có thể giúp các em mở rộng thế giới công nghệ, phát hiện sở thích và năng lực, từ đó nuôi dưỡng khát vọng học tập và sáng tạo. Học sinh không chỉ học về AI, robot hay IoT trên giấy; các em được lắp ráp, thử nghiệm, điều khiển, sáng tạo sản phẩm trên chính quê hương mình. Việc đồng thời xây phòng học STEM, trang bị thư viện điện tử và dạy AI cho học sinh vùng sâu là lựa chọn mang tính chiến lược: biến công bằng trong tiếp cận công nghệ giáo dục thành bước chuẩn bị nghiêm túc cho lực lượng lao động khoa học – công nghệ tương lai. Nếu được duy trì và mở rộng, đây có thể là cú xoay trục thầm lặng nhưng mạnh mẽ của giáo dục vùng sâu.
