Mắt xích cuối cùng đang khép lại trên sông Lòng Tàu
Cầu Phước Khánh là cây cầu dây văng vượt sông Lòng Tàu, dài gần 3,2 km với nhịp chính 300 m và hai trụ tháp cao 155 m, nối xã Bình Khánh (TP.HCM) với xã Nhơn Trạch (Đồng Nai), giữ vai trò hạng mục quan trọng bậc nhất trên tuyến cao tốc Bến Lức Long Thành và được xem là “mắt xích còn thiếu” khiến toàn tuyến chưa thể vận hành liên tục.
Sau hơn 11 năm kể từ ngày khởi công, công trình đang bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng với khoảng 98% khối lượng đã thực hiện. Việc tái khởi động trong những tháng gần đây đã biến công trường giữa sông Lòng Tàu thành đại công xưởng ngày đêm sáng đèn. Các mũi thi công trên cầu chính và cầu dẫn được huy động tối đa, vì nếu Phước Khánh không về đích, cao tốc Bến Lức Long Thành dài khoảng 57,8 km vẫn chỉ là một tuyến đường bị “chặt khúc”, đánh mất ý nghĩa chiến lược kết nối toàn vùng.
Thi công nước rút: từ lớp bê tông nhựa đến đoàn xe thử tải
Những ngày giữa tháng 9, công trường cầu Phước Khánh chuyển hẳn sang trạng thái “nước rút”: trên nhịp chính vượt sông Lòng Tàu, các lớp bê tông nhựa được thảm cuốn chiếu, máy rải đi trước, xe lu và đội thợ bám sát phía sau để kịp tiến độ. Theo nhận định tại hiện trường, “sau hơn 11 năm kể từ ngày khởi công, cầu Phước Khánh đang bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng với khoảng 98% khối lượng đã hoàn thành”. Đây không chỉ là bước kỹ thuật, mà là tín hiệu cho thấy tuyến cao tốc sắp được nối trọn vẹn.
Song song, thử tải cầu được triển khai ngay khi thảm xong bê tông nhựa: sáng 25/9, hàng chục xe ben tải trọng 25 tấn được huy động lên cầu để đo chuyển vị của kết cấu, thời gian thử tải kéo dài từ 25 đến 29/9. Cụ thể, phần đường dẫn dùng 12–16 xe ben, còn cầu chính sử dụng 16–24 xe ben cùng tải trọng. Việc thử tải dày đặc cho thấy áp lực về tiến độ, nhưng cũng phản ánh thái độ thận trọng: cầu chỉ nên thông xe khi an toàn chịu lực được kiểm chứng bằng số liệu chứ không phải bằng những lời khẳng định chung chung.
Vai trò chiến lược của cầu Phước Khánh trên cao tốc Bến Lức Long Thành
Cầu Phước Khánh thuộc gói thầu J3-1, một trong hai gói cuối cùng của dự án cao tốc Bến Lức Long Thành – tuyến dài khoảng 57,8 km đi qua Tây Ninh, TP.HCM và Đồng Nai, được thiết kế 4 làn xe cơ giới, 2 làn dừng khẩn cấp, tốc độ 100 km/giờ. Trên tuyến này, Phước Khánh là hạng mục có quy mô và kỹ thuật phức tạp nhất, vì vừa phải vượt khẩu độ lớn qua luồng hàng hải quốc tế, vừa đảm bảo tĩnh không cho tàu biển trọng tải lớn vào hệ thống cảng TP.HCM.
Chính vì thế, khi công trình bị chậm so với mốc hoàn thành từng đặt ra, toàn tuyến cao tốc dù đã cơ bản hoàn thiện nhiều đoạn và có nơi đã khai thác vẫn bị “ngắt quãng” giao thông. Cầu Phước Khánh nối Bình Khánh với Nhơn Trạch được đánh giá là hạng mục quan trọng nhất trên tuyến cao tốc Bến Lức Long Thành dài gần 58 km. Chỉ khi mắt xích này khép lại, cao tốc mới thực sự kết nối liên thông với cao tốc TP.HCM – Trung Lương, Biên Hòa – Vũng Tàu và đường Vành đai 3, hình thành một vành đai logistics mới của cả vùng.
Từ điểm nghẽn sang trục logistics miền Tây – Long Thành
Trong nhiều năm, khu vực sông Lòng Tàu với khoảng trống của cầu Phước Khánh là “điểm nghẽn” khiến hành lang từ miền Tây qua TP.HCM sang Đồng Nai không thể lưu thông liên tục. Khi Phước Khánh thông xe, điểm nghẽn này biến mất, tạo lộ trình cao tốc thẳng từ các tỉnh ĐBSCL lên các nút giao then chốt của Đông Nam Bộ. Tuyến Bến Lức Long Thành vì thế không chỉ là đường mới, mà là trục phân phối lại dòng xe, chia tải cho các trục quá tải hiện nay.
Về người dân, lợi ích thấy ngay: thời gian đi từ miền Tây đến các khu công nghiệp Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu được rút ngắn; chi phí vận hành xe tải, container giảm theo. Đặc biệt, công trình được kỳ vọng rút ngắn hành trình từ ĐBSCL đến sân bay quốc tế Long Thành và các đầu mối giao thông quan trọng trong khu vực. Với doanh nghiệp logistics, tuyến này là “đường cao tốc ra sân bay”, mở thêm lựa chọn thay vì phụ thuộc vào các trục xuyên tâm đông đúc đi xuyên nội đô TP.HCM.
Không chỉ là một cây cầu: kết nối cảng biển, sân bay và vùng đô thị biển
Tác động của cầu Phước Khánh không dừng ở cao tốc. Về phía TP.HCM, nút giao Rừng Sác đang được đẩy nhanh thi công để kết nối trực tiếp cao tốc Bến Lức Long Thành với đường Rừng Sác. Khi hoàn thành, quãng đường từ trung tâm thành phố đến Cần Giờ và khu vực phía đông thành phố sẽ ngắn hơn đáng kể. Điều này mở ra cơ hội gắn kết hành lang cảng biển – khu sinh thái biển – sân bay quốc tế thành một chuỗi di chuyển liền mạch, thay vì những cung đường rời rạc như hiện tại.
Về tiến độ sắp tới, chủ đầu tư cho biết mục tiêu là hoàn thành các hạng mục cuối cùng của cầu Phước Khánh cùng toàn tuyến vào ngày 30/9, thậm chí phấn đấu rút ngắn 1–2 ngày để kịp đưa vào khai thác. Trước đó, lãnh đạo cơ quan quản lý xây dựng đã yêu cầu tập trung nhân lực, thiết bị, vật tư, bảo đảm chất lượng và nghiệm thu đúng kế hoạch. Nếu mọi cam kết được giữ trọn, Phước Khánh sẽ không còn là biểu tượng chậm tiến độ mà trở thành ví dụ cho thấy một dự án phức tạp vẫn có thể “cán đích” nếu được quyết liệt tháo gỡ và giám sát sát sao.
