Cầu dây văng cao nhất Việt Nam: không chỉ là kỷ lục kỹ thuật
Cầu Phước Khánh là cây cầu dây văng Việt Nam có tĩnh không thông thuyền lên tới 55 m, giữ kỷ lục cao nhất hiện nay, đồng thời là hạng mục quyết định để hoàn thiện tuyến cao tốc Bến Lức Long Thành, mở ra một trục giao thông liên vùng mới giữa miền Tây, TP.HCM và vùng Đông Nam Bộ.
Sau hơn 15 tháng tái khởi động, dự án cầu Phước Khánh đã hợp long vào giữa tháng 7 và được yêu cầu thông xe ngay trong tháng 9 này. Mốc thời gian gấp gáp khiến cây cầu không còn là câu chuyện riêng của giới kỹ sư cầu đường, mà trở thành tâm điểm của hạ tầng giao thông Việt Nam: hoặc nó sẽ khép lại một thập kỷ dang dở của cao tốc Bến Lức Long Thành, hoặc tiếp tục kéo dài tình trạng "đường cao tốc bị cắt khúc" vốn gây lãng phí và gián đoạn kết nối vùng.
Nút thắt cuối cùng trên tuyến cao tốc Bến Lức Long Thành
Cao tốc Bến Lức Long Thành dài 57,8 km, được thiết kế với 4 làn xe cơ giới, 2 làn dừng khẩn cấp, vận tốc 100 km/h, nhưng đến nay vẫn chưa thể vận hành đồng bộ vì chờ mảnh ghép cuối cùng là cầu Phước Khánh. Việc phải khai thác tạm từng đoạn từ nút giao với cao tốc TP.HCM – Trung Lương đến Nguyễn Văn Tạo, rồi từ Phước An đến Quốc lộ 51 cho thấy sự lãng phí năng lực của một tuyến đường liên vùng có ý nghĩa chiến lược.
Cầu Phước Khánh, cùng cầu Bình Khánh, là hai công trình vượt sông quan trọng trên tuyến, nối khu vực phía Nam TP.HCM với Đồng Nai và các địa bàn lân cận. Tháng 9 này, khi cầu Phước Khánh thông xe theo chỉ đạo của Thứ trưởng Bộ Xây dựng, câu hỏi không còn là “bao giờ xong” mà là “chúng ta sẽ khai thác trục cao tốc này hiệu quả ra sao” sau hơn một thập kỷ chờ đợi.
Hai cây cầu dây văng và bài toán tĩnh không cho đường thủy – đường bộ
Điểm khác biệt của cặp cầu dây văng trên cao tốc Bến Lức Long Thành là tĩnh không thông thuyền cao nhất cả nước, với Phước Khánh đạt 55 m. Đây không phải kỷ lục để trưng bày, mà là giải pháp kỹ thuật nhằm bảo đảm các tàu container trọng tải lớn vẫn ra vào sông Lòng Tàu và hệ thống cảng thượng lưu thuận lợi. Cầu dây văng Việt Nam vì thế đang chuyển từ giai đoạn xây để vượt sông sang giai đoạn phải “sống chung” hài hòa với các tuyến hàng hải ngày càng nhộn nhịp.
Yêu cầu chủ đầu tư tiếp tục quan trắc, triển khai các giải pháp kỹ thuật bảo đảm an toàn cho cả cầu Phước Khánh và Bình Khánh cho thấy cơ quan quản lý không chỉ chạy theo tiến độ mà còn siết chặt chất lượng công trình. Đây là thông điệp rõ ràng: hạ tầng giao thông Việt Nam muốn bền vững thì mọi kỷ lục về chiều cao, chiều dài đều phải đi cùng năng lực vận hành an toàn trong nhiều thập kỷ, chứ không dừng ở lễ thông xe.
Một trục liên vùng mới cho miền Tây và Đông Nam Bộ
Điểm đầu của cao tốc Bến Lức Long Thành kết nối với cao tốc TP.HCM – Trung Lương, điểm cuối tại nút giao Quốc lộ 51 ở Đồng Nai, cách sân bay Long Thành khoảng 16 km. Khi khai thác toàn tuyến, chúng ta có một hành lang giao thông mới cho phép người và hàng hóa từ miền Tây đi thẳng đến phía Đông TP.HCM, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu mà không phải len lỏi qua nội đô đông đúc.
Tuyến cao tốc này liên thông với cao tốc TP.HCM – Trung Lương, TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây và Quốc lộ 51, nhờ đó rút ngắn hành trình từ miền Tây đến sân bay quốc tế Long Thành và các vùng cảng biển, khu kinh tế phía Đông Nam Bộ. Mạng lưới mới được kỳ vọng giảm áp lực lên các tuyến đường đô thị TP.HCM và nâng năng lực vận chuyển hàng hóa, tạo thêm động lực phát triển kinh tế – xã hội cho toàn vùng. Nếu không tận dụng tốt, chúng ta sẽ để phí một trong những trục cao tốc liên vùng hiếm hoi được đầu tư bài bản.
Tháng 9: thời điểm kiểm tra năng lực triển khai hạ tầng giao thông
Ngày 5/9, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà đã trực tiếp khảo sát các hạng mục trên cao tốc Bến Lức Long Thành, yêu cầu chủ đầu tư và nhà thầu tập trung tối đa nhân lực, thiết bị để hoàn thiện phần việc còn lại. Đồng thời, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam được giao khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục nghiệm thu để Hội đồng Kiểm tra Nhà nước kiểm tra trong tháng 9. Một phát biểu có thể trích dẫn là: "Đây là cơ sở quan trọng để xem xét đưa toàn tuyến cao tốc vào khai thác".
Tháng 9 vì thế không chỉ là mốc thông xe cầu Phước Khánh thông xe, mà là phép thử xem chúng ta có dám dứt điểm những dự án hạ tầng giao thông Việt Nam kéo dài nhiều năm hay không. Nếu quá trình nghiệm thu và đưa vào khai thác toàn tuyến diễn ra đúng như kế hoạch, đây sẽ là tín hiệu tích cực: hệ thống quản lý dự án đã học được cách chuyển từ "thi công lâu" sang "khai thác sớm" để người dân là bên hưởng lợi lớn nhất từ mỗi cây cầu, mỗi km cao tốc mới.
