Nền kinh tế fandom Việt Nam: Cơ hội và bước ngoặt từ liên doanh mới
Nền kinh tế fandom Việt Nam là tập hợp các mô hình kinh doanh giải trí xoay quanh mối quan hệ gắn kết dài hạn giữa nghệ sĩ, nội dung, trải nghiệm và cộng đồng người hâm mộ, nơi giá trị kinh tế và giá trị văn hóa cùng được tạo ra và tích lũy thông qua hoạt động sáng tạo, sở hữu trí tuệ và tương tác trực tiếp giữa đôi bên. Trên nền khái niệm đó, việc cựu Global CEO HYBE Lenzo Yoon bước vào thị trường Việt Nam không chỉ là một thương vụ hợp tác, mà là tuyên bố rằng fandom nơi đây đủ tiềm năng để trở thành một hệ sinh thái kinh tế độc lập. Sự kết hợp giữa DatVietVAC và LSH Global mở ra lựa chọn khác hẳn việc nhập khẩu nguyên mẫu K-pop: xây dựng mô hình “made in Vietnam” với tham vọng mở rộng ra quốc tế.
Hai nền tảng kinh nghiệm: Từ hệ sinh thái DatVietVAC đến kinh nghiệm quản lý nghệ sĩ K-pop
Liên doanh DatVietVAC – LSH Global không xuất phát từ con số 0, mà đứng trên hai nền tảng đã được chứng minh bằng thời gian. Một bên, DatVietVAC là kết quả của hơn 30 năm kiến tạo thị trường và hệ sinh thái truyền thông giải trí trong nước, mở rộng từ truyền thông sang nội dung, truyền hình, nền tảng số, nghệ sĩ và khai thác IP. Trên nền này, họ mang vào liên doanh sự am hiểu khán giả, năng lực sản xuất và hệ sinh thái dự kiến đạt hơn 3.000 tỷ doanh thu năm 2025. Bên còn lại, HYBE CEO Lenzo Yoon từng dẫn dắt Big Hit trong giai đoạn chuyển mình thành HYBE, giữ vị trí Global CEO phụ trách business và global expansion, rồi Co-CEO HYBE America khi bản địa hóa mô hình K-pop tại Mỹ. Đây là “trường hợp điển hình” về quản lý nghệ sĩ K-pop theo chuẩn toàn cầu, nay được tái triển khai trong bối cảnh Việt Nam.
Không sao chép K-pop: Vì sao mô hình phải thiết kế riêng cho Việt Nam?
Điểm đáng chú ý nhất của liên doanh DatVietVAC LSH Global là lựa chọn không mang một công thức có sẵn đến Việt Nam. Trong khi nhiều đơn vị cố gắng sao chép mô hình Hàn, họ chủ động chắt lọc kinh nghiệm quốc tế và tái thiết kế cho thị trường trong nước. Kinh nghiệm quốc tế của LSH Global được kết hợp với năng lực bản địa của DatVietVAC để xây dựng mô hình phù hợp với hành vi khán giả, văn hóa và đặc điểm thị trường Việt Nam. Quan điểm này khác hẳn trào lưu “copy format” thường thấy trong mô hình kinh doanh giải trí hiện nay. Nó cũng cho thấy sự tự tin rằng Việt Nam không cần trở thành phiên bản thứ hai của bất kỳ thị trường nào, mà có thể phát huy văn hóa, tài năng và thế hệ khán giả rất riêng để tạo ra bản sắc riêng trong nền kinh tế fandom Việt Nam.
Chiến lược fandom economy: Từ talent, IP đến cộng đồng người hâm mộ
Trọng tâm chiến lược của Lenzo Yoon sau HYBE là phát triển fandom economies – các mô hình kinh doanh dựa trên mối quan hệ giữa nghệ sĩ, nội dung, trải nghiệm và cộng đồng người hâm mộ. Liên doanh tại Việt Nam đi theo chính đường hướng đó: tìm kiếm và phát triển tài năng, xây dựng nghệ sĩ, phát triển IP rồi hình thành cộng đồng người hâm mộ, từ đó mở ra những mô hình kinh doanh giải trí mới xoay quanh các tài sản này. Kinh nghiệm phát triển Weverse tại HYBE là minh chứng rõ ràng cho cách xây dựng quan hệ trực tiếp với fandom, nối liền nội dung, cộng đồng, thương mại và trải nghiệm. Nếu logic đó được bản địa hóa thành công, nền kinh tế fandom Việt Nam có thể chuyển từ trạng thái phụ thuộc vào nội dung nhập khẩu sang giai đoạn sở hữu chuỗi giá trị riêng, từ talent tới nền tảng.
Tầm nhìn dài hạn: Năng lực nội sinh và tham vọng dẫn đầu khu vực
Đằng sau liên doanh DatVietVAC LSH Global là tham vọng lớn hơn một dự án kinh doanh mới. Theo ông Đinh Bá Thành, mục tiêu là góp phần xây dựng năng lực nội sinh cho công nghiệp văn hóa Việt Nam – năng lực có thể tự tạo ra talent, tự phát triển IP, tự hình thành thị trường và đưa những giá trị đó ra thế giới. Liên doanh đặt mục tiêu dài hạn đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia dẫn đầu khu vực về phát triển IP giải trí. Con số DatVietVAC chào bán cổ phần ở mức giá cố định 54.800 đồng mỗi cổ phiếu với tổng giá trị khoảng 611 tỷ đồng cho thấy họ không coi đây là một thử nghiệm nhỏ lẻ, mà là bước tái cấu trúc để đón thời kỳ fandom economy. Hiện DatVietVAC và LSH Global đang xúc tiến các công việc cần thiết để liên doanh sớm đi vào hoạt động, và nếu tầm nhìn này thành hiện thực, Việt Nam có cơ hội cạnh tranh bằng chính những giá trị do người Việt tạo ra.
