APEC tại Hong Kong: bước ngoặt cho kết nối tài chính Việt Nam - Hong Kong
Kết nối tài chính Việt Nam Hong Kong là quá trình doanh nghiệp, cơ quan quản lý và các định chế tài chính hai bên sử dụng hạ tầng thị trường vốn, dịch vụ tư vấn và khuôn khổ hợp tác khu vực để huy động vốn, niêm yết, phát hành trái phiếu và chia sẻ kinh nghiệm quản trị rủi ro, qua đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị châu Á - Thái Bình Dương. Nhân dịp Khu hành chính đặc biệt Hong Kong đăng cai Hội nghị Bộ trưởng Tài chính Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) từ ngày 20-21/10, câu chuyện này không còn là khái niệm trừu tượng mà trở thành cơ hội hiện hữu. Việc Hong Kong, một trung tâm tài chính quốc tế phát triển hoàn thiện, đứng đầu toàn cầu về huy động vốn qua IPO và quản lý tài sản, đồng thời dẫn đầu châu Á về trái phiếu xanh, khiến APEC 2026 huy động vốn trở thành điểm hẹn chiến lược cho doanh nghiệp Việt. Vấn đề không phải là có đi hay không, mà là đi với chuẩn bị ở mức nào.
Doanh nghiệp Việt sang Hong Kong huy động vốn và niêm yết: cơ hội nhưng không tự động
Theo Tiến sĩ Jonathan Choi, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang chuẩn bị sang Hong Kong huy động vốn và niêm yết. Đây là bước đi hợp lý trong bối cảnh kinh tế Việt Nam tăng trưởng nhanh, nhu cầu vốn cho hạ tầng vượt khả năng đáp ứng của nguồn lực nội địa. Hong Kong chính là nền tảng quốc tế lý tưởng để gọi vốn thông qua nhà đầu tư Hong Kong, Trung Quốc đại lục và quốc tế, phát hành trái phiếu chính phủ hoặc hợp tác công tư (PPP). Một câu nói đáng chú ý là: "Hong Kong hiện đứng đầu toàn cầu về huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) và đứng đầu châu Á về phát hành trái phiếu xanh". Tuy nhiên, cơ hội niêm yết Hong Kong không tự biến thành dòng vốn nếu doanh nghiệp Việt vẫn mang tư duy thị trường nhỏ, chuẩn mực quản trị thấp và chiến lược vốn ngắn hạn. Niêm yết ở một sàn quốc tế đòi hỏi minh bạch, quản trị rủi ro và câu chuyện tăng trưởng thuyết phục, nếu không doanh nghiệp sẽ chỉ tốn chi phí mà không đạt được định giá mong muốn.
Hạ tầng, năng lượng xanh, kinh tế số: ba trụ cột cần vốn dài hạn
Phát triển hạ tầng được Tiến sĩ Jonathan Choi đánh giá là nhiệm vụ trọng tâm của Việt Nam, bởi thiếu hạ tầng sẽ khó thúc đẩy thương mại và thu hút đầu tư. Các dự án lớn như đường sắt Bắc - Nam, kết nối đường sắt tốc độ cao ở khu vực biên giới Việt - Trung, hàng không hay vận tải biển đều cần nguồn vốn dài hạn. Đây chính là nơi APEC 2026 huy động vốn gắn với Hong Kong có thể tạo khác biệt: thị trường này cho phép đa dạng hóa nhà đầu tư và công cụ tài chính, từ cổ phiếu đến trái phiếu chính phủ và trái phiếu xanh. Bên cạnh hạ tầng, hai lĩnh vực năng lượng xanh, chuyển đổi xanh và kinh tế số được đánh giá là giàu tiềm năng hợp tác. Hong Kong có thế mạnh hàng đầu trong phát hành trái phiếu xanh và trái phiếu phát triển bền vững để hỗ trợ thị trường. Nếu doanh nghiệp Việt chỉ nhìn Hong Kong như nơi "gọi vốn cho xong" mà không gắn với chiến lược chuyển đổi xanh và số hóa, họ sẽ bỏ lỡ lợi ích dài hạn của hợp tác kinh tế APEC: không chỉ có tiền, mà còn có chuẩn mực phát triển bền vững.
Từ thị trường vốn đến thể chế: xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam
Kết nối tài chính Việt Nam Hong Kong không dừng ở câu chuyện doanh nghiệp gọi vốn; nó còn liên quan trực tiếp đến tham vọng xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế (VIFC) tại Việt Nam. Hong Kong có thể hỗ trợ Việt Nam về thể chế, đào tạo nhân lực và quản trị rủi ro trong quá trình hình thành VIFC. Các hoạt động thực tế như việc Sunwah Kingsway hỗ trợ doanh nghiệp Việt niêm yết thuận lợi tại Hong Kong, hay VinaCapital cung cấp chuỗi dịch vụ tài chính và huy động vốn, cho thấy kết nối này đã bắt đầu đi vào chiều sâu. Hành lang công nghệ Hong Kong - Thâm Quyến - Quảng Châu đã hai năm liên tiếp đứng đầu thế giới về chỉ số đổi mới sáng tạo, và mối quan hệ "cặp thành phố song hành" giữa Hong Kong (tài chính) và Thâm Quyến (công nghệ) trong Năm APEC do Trung Quốc đăng cai là mô hình tham khảo rõ ràng. Nếu Việt Nam không chủ động học hỏi cách họ gắn tài chính với công nghệ, VIFC rất dễ trở thành một khẩu hiệu hơn là trung tâm có sức hút thực sự.
APEC như bệ phóng chính sách: chuẩn bị cho vai trò nước chủ nhà tiếp theo
Chuỗi sự kiện APEC không chỉ là nơi ký kết tuyên bố chung; nó là bệ phóng cho hợp tác kinh tế APEC, đặc biệt trong đổi mới và kết nối thể chế. Đáng chú ý, Trung Quốc đăng cai APEC năm 2026 và Việt Nam sẽ là nước chủ nhà APEC năm 2027. Việc quan chức Việt Nam tham dự các hội nghị tại Hong Kong và Thâm Quyến được đánh giá sẽ mang lại kinh nghiệm thực tiễn quý báu, giúp tiếp nối và kéo dài tính liên tục của chính sách khi bước vào Năm APEC 2027. Điều này đặt ra yêu cầu rõ ràng: Việt Nam không thể tiếp cận APEC như một sự kiện đối ngoại thuần túy, mà phải coi đây là phòng thí nghiệm chính sách cho kết nối tài chính Việt Nam Hong Kong và rộng hơn là khu vực. Nếu tận dụng tốt, doanh nghiệp Việt niêm yết Hong Kong sẽ không còn là hiện tượng lẻ tẻ, mà trở thành một dòng chảy vốn có chiến lược, gắn với cải cách thể chế trong nước. Ngược lại, nếu chỉ dừng ở các cuộc gặp gỡ mang tính nghi thức, cơ hội sẽ trôi qua cùng năm APEC.
