Tăng trưởng kinh tế Quảng Ninh: thành tích cao nhất cả nước và ý nghĩa thực sự
Tăng trưởng kinh tế Quảng Ninh với GRDP cao nhất cả nước là kết quả của một mô hình điều hành chủ động, dựa trên kịch bản tăng trưởng theo tháng, tháo gỡ điểm nghẽn kinh tế về thể chế, quy hoạch, đất đai, đồng thời huy động mạnh mẽ các nguồn lực đầu tư và gắn trách nhiệm cá nhân với từng chỉ tiêu cụ thể, tạo nên sức bật hiếm thấy trong bức tranh kinh tế địa phương hiện nay.
Điểm đáng nói nhất trong câu chuyện tăng trưởng kinh tế Quảng Ninh không phải là con số, mà là cách tỉnh này đạt được con số đó. GRDP quý III ước tăng 15,04%, đưa mức tăng 9 tháng lên 12,54%, dẫn đầu 34 tỉnh, thành phố trên cả nước. Đây không phải là cú bứt phá ngẫu nhiên, mà là kết quả của một chiến lược phát triển bền vững được chuẩn bị từ đầu năm với chủ đề công tác “Đột phá trong tăng trưởng kinh tế, nâng cao chất lượng đô thị, sớm đạt tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương”. Khi một địa phương dám đặt mục tiêu cao và tổ chức thực hiện đến từng tháng, từng ngành, tăng trưởng không còn là khẩu hiệu mà trở thành áp lực tích cực lên cả hệ thống.
Đổi mới điều hành: từ khẩu hiệu đến KPI và trách nhiệm cá nhân
Nếu nhiều địa phương vẫn quen điều hành theo kiểu “giao chỉ tiêu rồi chờ báo cáo”, Quảng Ninh chọn con đường khó hơn: đo từng kết quả, gắn từng con số với từng người. Nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ kết quả” được Bí thư Thành ủy Quản Minh Cường nhấn mạnh tại Hội nghị lần thứ 14 Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố, gắn trực tiếp với nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công, giải phóng mặt bằng và thúc đẩy dự án trọng điểm. Cách tiếp cận này biến bộ máy hành chính từ nơi phát sinh thủ tục thành công cụ điều hành tăng trưởng.
Quảng Ninh áp dụng phương thức điều hành bám sát các chỉ số đánh giá hiệu quả công việc (KPI), theo dõi đến từng kết quả và số liệu cụ thể. Hằng tháng, kết quả thực hiện được kiểm đếm, đánh giá và gắn với trách nhiệm người đứng đầu sở, ngành, địa phương. Đây là điểm khác biệt căn bản: thay vì nói chung chung về “quyết tâm”, tỉnh buộc cả hệ thống phải trả lời bằng số liệu. Đợt thi đua “90 ngày đêm tăng tốc, bứt phá hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ năm 2026” phát động ngày 2/10 với phương châm “Quyết tâm cao, hành động quyết liệt, hiệu quả thiết thực” không phải là phong trào bề nổi, mà là cách tạo áp lực thời gian rõ ràng cho quý IV.
Tháo gỡ điểm nghẽn kinh tế và giải phóng gần 10.000 ha đất
Tăng trưởng nhanh sẽ sớm chạm trần nếu điểm nghẽn kinh tế không được xử lý. Quảng Ninh nhìn thẳng vào các nút thắt về thể chế, quy hoạch, đất đai và đầu tư, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm chứ không phải phần việc “hậu cần”. Tỉnh hoàn thành điều chỉnh quy hoạch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050; đồng thời triển khai loạt quy hoạch đô thị, khu kinh tế, khu công nghiệp và các đề án chiến lược về mô hình tăng trưởng mới, khu kinh tế đặc biệt, khu hợp tác kinh tế qua biên giới Móng Cái – Đông Hưng, cơ chế đặc thù cho Vân Đồn, Công viên biển Bái Tử Long và kinh tế di sản công nghiệp văn hóa. Quy hoạch đi trước một bước không còn là khẩu hiệu, mà là công cụ mở không gian phát triển và thu hút nguồn lực.
Quyết liệt hơn cả là cách tỉnh xử lý bài toán đất đai. Trong hàng trăm dự án cần giải phóng mặt bằng, Quảng Ninh chọn 32 dự án động lực với tổng diện tích gần 10.000 ha để tập trung nguồn lực; đến nay đã giải phóng khoảng 90%, tương đương 9.000 ha. Việc tạo quỹ đất sạch giúp nhà đầu tư “xuống vốn được ngay”, rút ngắn đáng kể thời gian từ ý tưởng đến triển khai. Song song, tỉnh rà soát 198 dự án chậm triển khai, tháo gỡ hoàn toàn vướng mắc cho 150 dự án và tiếp tục xử lý pháp lý 48 dự án còn lại. Các cuộc làm việc chuyên đề với doanh nghiệp về thủ tục đầu tư, quy hoạch, vật liệu san lấp, chuyển đổi mục đích sử dụng đất, giá đất và giải phóng mặt bằng cho thấy chính quyền không né tránh khó khăn mà đối thoại trực tiếp để khơi thông nguồn lực.
Huy động nguồn lực, củng cố chiến lược phát triển bền vững
Sức bật tăng trưởng của Quảng Ninh sẽ khó bền nếu chỉ dựa vào một vài ngành mũi nhọn. Điểm đáng chú ý là tỉnh chủ động xây dựng kịch bản tăng trưởng kinh tế theo từng quý, từng tháng; khi một lĩnh vực gặp khó, các lĩnh vực khác được thúc đẩy để bù đắp, bảo đảm mục tiêu chung. Khi nhập khẩu xăng dầu chịu tác động từ chính sách thuế, Quảng Ninh không ngồi chờ mà tìm dư địa tăng trưởng từ ngành khác. Kết quả là công nghiệp và xây dựng, đặc biệt công nghiệp chế biến, chế tạo, tăng tới 26,67%, trong khi tổng vốn đầu tư thực hiện 9 tháng ước gần 98.000 tỷ đồng, tăng 17,4% so với cùng kỳ. Đây là minh chứng cho khả năng huy động nguồn lực và điều chỉnh cấu trúc tăng trưởng theo thời gian thực.
Cách Quảng Ninh làm việc với doanh nghiệp cũng cho thấy tư duy phát triển bền vững. Các cuộc làm việc chuyên đề được tổ chức để nắm tình hình sản xuất, kinh doanh, rà soát khả năng tăng sản lượng, thúc đẩy đầu tư và xử lý vấn đề phát sinh. Ngay trong tháng 9, các sở, ngành được yêu cầu làm việc trực tiếp với doanh nghiệp quy mô lớn, đối chiếu hoạt động và cập nhật thông tin phục vụ thống kê, điều hành. Đây là quản lý bám sát thực tiễn, nơi mỗi chỉ tiêu gắn với dữ liệu sống chứ không chỉ là con số trên báo cáo. Khi chiến lược phát triển bền vững được xây dựng trên nền tảng đối thoại với nhà đầu tư, quy hoạch đi trước và quỹ đất sạch sẵn sàng, tăng trưởng không còn là cuộc chạy nước rút mà là đường dài có tính toán.
Từ tăng trưởng đến chất lượng sống và mục tiêu hơn 13% trong năm
Điều quan trọng là tăng trưởng kinh tế Quảng Ninh không dừng ở bảng số liệu, mà chuyển hóa thành chính sách cụ thể cho người dân. Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy khẳng định kết quả tăng trưởng tạo thêm nguồn lực để tỉnh triển khai chính sách giáo dục, y tế, an sinh xã hội, nâng cao đời sống. Trong giáo dục, học sinh được mượn sách giáo khoa miễn phí trong năm học và hoàn trả cuối năm; học sinh mầm non và tiểu học được uống miễn phí một hộp sữa 200 ml mỗi ngày đến trường. Về y tế, đến hết tháng 9, địa phương đã hoàn thành việc khám, chữa bệnh miễn phí cho người dân trên địa bàn. Đây là những ví dụ cho thấy tăng trưởng được phân phối lại dưới dạng dịch vụ công thiết thực.
Bước vào quý IV, Quảng Ninh xác định đây là giai đoạn tăng tốc để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng cả năm trên 13%. Dự kiến tỉnh sẽ thành lập thêm 5 cụm công nghiệp, hướng tới mục tiêu mỗi xã, phường có một cụm công nghiệp, qua đó mở rộng không gian sản xuất và việc làm. Câu hỏi đặt ra là liệu đà tăng trưởng này có bền vững? Câu trả lời nằm ở cách tỉnh gắn tăng trưởng với quy hoạch dài hạn, cải cách hành chính và chính sách xã hội. Khi tăng trưởng đi cùng chất lượng đô thị, dịch vụ công và trách nhiệm giải trình, Quảng Ninh không chỉ dẫn đầu về GRDP cao nhất cả nước, mà còn gợi mở một mô hình điều hành kinh tế – xã hội đáng để các địa phương khác tham khảo.
