Kho tên lửa Mỹ cạn kiệt: Vấn đề không thể che giấu
Khủng hoảng kho tên lửa Mỹ cạn kiệt là tình trạng các hệ thống đánh chặn chủ lực như Patriot, THAAD và tên lửa hành trình Tomahawk bị tiêu hao với tốc độ vượt xa năng lực sản xuất của nền công nghiệp quốc phòng, khiến khoảng cách giữa nhu cầu tác chiến và nguồn dự trữ chiến lược ngày càng rộng ra và đe dọa khả năng thực hiện cam kết an ninh của Washington đối với đồng minh. Cuộc xung đột Iran tác động trực tiếp lên những dòng vũ khí tinh vi nhất của Mỹ, bóc trần một thực tế khó chịu: siêu cường quân sự này có thể bắn nhanh hơn là chế tạo lại được. Theo phân tích độc lập, lượng tên lửa Patriot đã giảm từ khoảng 2.200–2.330 xuống dưới 1.000 quả, trong khi THAAD tụt từ 452 xuống còn khoảng 250–278 quả. Đó không chỉ là bài toán hậu cần, mà là vấn đề uy tín chiến lược.
Lầu Năm Góc phát lệnh báo động: tăng sản xuất Patriot, THAAD bằng mọi giá
Phản ứng của Lầu Năm Góc là rõ ràng: đẩy công nghiệp quốc phòng vào chế độ khẩn cấp. Thứ trưởng Bộ Chiến tranh Steve Feinberg đã gửi bản ghi nhớ yêu cầu các hãng quốc phòng trong vòng 21 ngày phải trình kế hoạch tăng tốc lịch trình giao hàng và sản lượng đối với các năng lực quan trọng. Đó là lời thừa nhận gián tiếp rằng kho tên lửa Mỹ cạn kiệt đang trở thành rủi ro tác chiến thực sự. Một câu nói có thể trích dẫn ở đây là: “Những chu kỳ phát triển kéo dài nhiều năm là điều không thể chấp nhận được. Chúng ta phải đẩy nhanh đáng kể tiến độ các chương trình và mở rộng năng lực sản xuất ngay lập tức”. Đồng thời, Bộ Quốc phòng ký các thỏa thuận khung để nâng sản xuất Patriot PAC-3 MSE lên gấp ba lần và THAAD lên gấp bốn lần, nhằm hướng tới mục tiêu mua sắm gần 14.000 tên lửa đánh chặn cho lực lượng Mỹ. Đây là lựa chọn duy nhất nếu Washington vẫn muốn duy trì và tái tạo kho dự trữ tên lửa sau cuộc chiến.
Chuỗi cung ứng quốc phòng: điểm nghẽn biến chiến thắng thành rủi ro
Vấn đề nằm sâu trong chuỗi cung ứng quốc phòng. Những tên lửa như PAC-3 MSE hay THAAD phụ thuộc vào linh kiện dẫn đường, cảm biến và động cơ chính xác cao, vốn không thể mở rộng sản xuất chỉ bằng vài mệnh lệnh. Hiện công suất Patriot PAC-3 MSE khoảng 650 quả mỗi năm, nhưng chỉ một nửa dành cho Mỹ, còn lại giao cho đồng minh. THAAD thậm chí yếu hơn, chỉ 96 quả mỗi năm, dự kiến mới nâng lên 400 quả theo kế hoạch. Lầu Năm Góc buộc phải thay đổi cách mua sắm: thay vì chỉ làm việc với nhà thầu chính, họ đi thẳng xuống tầng nhà cung cấp linh kiện cấp dưới để gỡ các “nút thắt cổ chai” trong chuỗi cung ứng. Nhưng mở rộng nhà xưởng, đào tạo nhân lực và ổn định nguồn vật liệu không thể diễn ra trong vài tháng. Ngay cả khi Lockheed Martin nâng PAC-3 MSE lên 2.000 quả/năm, các báo cáo thừa nhận quá trình tăng tốc chuỗi cung ứng sẽ kéo dài nhiều năm.
Tomahawk và khoảng cách thời gian sản xuất: Mỹ khó thay đạn nhanh như bắn
Nếu Patriot và THAAD là lá chắn, Tomahawk lại là mũi giáo tấn công sâu – và cả hai đang cùng cạn dần. Trong 39 ngày giao tranh, lực lượng Mỹ đã đánh hơn 13.000 mục tiêu bằng các dòng vũ khí chủ lực, trong đó Tomahawk chiếm hơn 1.000 quả được phóng, với hơn 850 quả chỉ trong bốn tuần đầu. Chiến dịch đó phơi bày khoảng cách lớn giữa tốc độ tiêu thụ tên lửa và năng lực sản xuất thực tế. Ngay cả khi Hải quân đề xuất mua hàng trăm Tomahawk trong ngân sách 2027, chu kỳ chế tạo kéo dài 34 tháng khiến lô hàng này chỉ bắt đầu về kho từ tháng 3/2030, và phải tới cuối 2030 mới bù được số đã dùng. Nói cách khác, mỗi đợt bắn dồn dập hôm nay là một món nợ hậu cần phải trả bằng nhiều năm sản xuất ngày mai. Đây là cấu trúc rủi ro mà Washington buộc phải tính lại, nếu không muốn mỗi cuộc can thiệp quân sự lớn biến kho dự trữ tên lửa thành vùng đất hoang.
Tác động tới cam kết an ninh châu Á: tín hiệu cảnh báo cho đồng minh
Điểm đáng lo nhất của khủng hoảng kho tên lửa không nằm ở Trung Đông, mà ở những kịch bản xa hơn – đặc biệt là Tây Thái Bình Dương. Các nhà phân tích cảnh báo rằng suy giảm dự trữ Patriot, THAAD và Tomahawk đang thu hẹp “vùng an toàn” tác chiến của Mỹ khi tính đến khả năng xung đột quy mô lớn trong khu vực. Patriot và THAAD hiện không có phương án thay thế tương đương cho nhiệm vụ phòng thủ tên lửa đạn đạo trên bộ. Điều đó nghĩa là mọi quả tên lửa bắn ở Iran đều là một quả Mỹ không thể dùng để bảo vệ đồng minh châu Á nếu khủng hoảng xảy ra. Thêm vào đó, Mỹ vẫn phải hoàn thành các đơn hàng tồn đọng cho những đối tác như Saudi Arabia và UAE, tiếp tục gây áp lực lên dây chuyền sản xuất. Trong bối cảnh đó, các nước đồng minh ở châu Á buộc phải đặt câu hỏi thẳng thắn: cam kết an ninh của Washington dựa trên sức mạnh hiện có, hay trên lời hứa sẽ kịp tái tạo kho dự trữ tên lửa trong vài năm tới?
