Hợp tác tài chính Việt Nam Australia: từ khuôn khổ chiến lược tới ưu tiên mới
Hợp tác tài chính Việt Nam Australia là quá trình hai nước sử dụng khuôn khổ đối tác chiến lược toàn diện và các biên bản ghi nhớ chuyên ngành để mở rộng đối thoại chính sách, tăng chia sẻ kinh nghiệm, huy động nguồn lực cho phát triển bền vững và phối hợp định hình các chính sách tài chính khu vực trong những diễn đàn như APEC và ASEAN. Chiều 11/8 tại Sydney, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn làm việc với Bộ trưởng Ngân khố Australia Jim Chalmers về hợp tác tài chính song phương, triển khai Biên bản ghi nhớ tài chính giai đoạn 2024-2028 và phối hợp chuẩn bị Năm APEC 2027 do Việt Nam đăng cai. Cuộc gặp diễn ra trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, trên nền tảng quan hệ song phương đã được nâng lên Đối tác Chiến lược toàn diện ngày 7/3/2024.
Điểm đáng chú ý là hai Bộ trưởng không dừng ở những tuyên bố hữu nghị, mà nhất trí tăng đối thoại chính sách tài chính song phương, coi đây là công cụ điều hành quan hệ kinh tế ở cấp độ sâu hơn. Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số từ năm 2026 và hướng tới nước phát triển có công nghiệp hiện đại vào năm 2045, hợp tác tài chính với Australia không chỉ là lựa chọn ngoại giao, mà là đòn bẩy để đạt được tăng trưởng nhanh nhưng vẫn bền vững.
Quan hệ song phương Việt Úc: tài chính trở thành trụ cột mới
Quan hệ song phương Việt Úc đã đi qua giai đoạn “làm quen” và đang bước vào thời kỳ điều phối chính sách sâu, trong đó tài chính nổi lên như một trụ cột mới. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh quan hệ Việt Nam – Australia đang phát triển tích cực trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt sau khi hai nước nâng cấp lên Đối tác Chiến lược toàn diện, mở thêm không gian hợp tác về kinh tế, tài chính, thương mại, đầu tư, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi năng lượng và phát triển bền vững.
Việt Nam đang duy trì đà tăng trưởng mạnh: trong 6 tháng đầu năm 2026, GDP tăng khoảng 8,18% so với cùng kỳ, lạm phát khoảng 4,34% và các cân đối lớn được bảo đảm. “Trong 6 tháng đầu năm 2026, GDP Việt Nam tăng khoảng 8,18% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát được kiểm soát ở mức khoảng 4,34%”. Những con số này cho thấy dư địa nhưng cũng phơi bày yêu cầu nâng chất lượng quản trị tài chính công, điều mà Australia có kinh nghiệm. Việc Việt Nam đề nghị tiếp tục hỗ trợ ODA cho hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu và chia sẻ kỹ thuật quản lý tài chính công chỉ ra rằng hợp tác tài chính được coi là “cầu nối” giữa tăng trưởng kinh tế và mục tiêu phát triển bền vững.
Bốn lĩnh vực ưu tiên: chọn đúng “đòn bẩy” thay vì dàn hàng ngang
Điểm then chốt của vòng hợp tác tài chính Việt Nam – Australia lần này là việc Việt Nam chủ động đề xuất bốn lĩnh vực ưu tiên thay vì mở rộng một cách dàn hàng ngang. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề nghị hai bên tăng cường trao đổi chuyên môn trong các lĩnh vực Australia có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu cao: xây dựng ngân sách và khuôn khổ tài khóa trung hạn; chính sách thuế và hỗ trợ doanh nghiệp; phát triển thị trường tài chính và thị trường vốn; và tài chính khí hậu gắn với chuyển đổi năng lượng. Đây là lựa chọn mang tính chiến lược, đặt trọng tâm vào năng lực thể chế chứ không chỉ vào dòng tiền.
Ở lĩnh vực ngân sách, Việt Nam muốn học cách Australia xây dựng ngân sách liên bang, phân tích và dự báo tài chính – ngân sách, đánh giá nguồn thu, nhu cầu chi và nghiên cứu tác động của già hóa dân số, biến đổi khí hậu, chuyển đổi công nghệ lên ngân sách nhà nước. Với thuế và hỗ trợ doanh nghiệp, việc tham khảo kinh nghiệm về chính sách thuế, hệ thống hưu trí và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ cho thấy Việt Nam ưu tiên môi trường kinh doanh ổn định hơn là ưu đãi ngắn hạn. Tập trung vào phát triển thị trường tài chính, thị trường vốn và tài chính khí hậu sẽ quyết định khả năng huy động nguồn lực dài hạn cho hạ tầng, đặc biệt là các dự án thích ứng biến đổi khí hậu mà Việt Nam mong muốn tiếp tục nhận ODA từ Australia.
APEC 2027: hợp tác tài chính như “phép thử” vai trò dẫn dắt khu vực
Nếu chỉ xem Năm APEC 2027 là một sự kiện đối ngoại, sẽ bỏ lỡ ý nghĩa của đợt tăng tốc hợp tác tài chính hiện nay. Hai Bộ trưởng xác định rõ công tác chuẩn bị cho Năm APEC 2027 là một nội dung quan trọng trong chương trình làm việc, và thống nhất tăng cường đối thoại chính sách, trao đổi chuyên môn, phối hợp chặt chẽ trong các nội dung tài chính của APEC. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết Việt Nam đang tích cực chuẩn bị tổ chức Năm APEC 2027 và đề nghị Australia tiếp tục phối hợp chặt trong các hoạt động tài chính APEC.
Bộ trưởng Ngân khố Australia Jim Chalmers đánh giá tích cực những ưu tiên hợp tác của Việt Nam và khẳng định Australia sẵn sàng đồng hành, phối hợp trong quá trình chuẩn bị, triển khai Năm APEC 2027. Ở góc độ chính sách tài chính khu vực, việc Việt Nam cam kết làm đầu mối kết nối Australia và doanh nghiệp Australia với thị trường Việt Nam, ASEAN, đồng thời phối hợp tại các diễn đàn khu vực, cho thấy APEC 2027 sẽ là phép thử cho vai trò điều phối của Việt Nam. Càng sớm gắn hợp tác tài chính song phương với chương trình nghị sự APEC, Việt Nam càng có cơ hội định vị mình như một “nhà thiết kế” chứ không chỉ là “người tham dự” trong trật tự tài chính khu vực.
Kết luận: chuẩn bị cho APEC là chuẩn bị cho tầm nhìn phát triển 2045
Hợp tác tài chính Việt Nam Australia hiện nay không phải là một dự án ngoại giao đơn lẻ, mà là bước sắp xếp lại ưu tiên phát triển của Việt Nam trong đường dài. Khi hai bên thống nhất tiếp tục phát huy hiệu quả Biên bản ghi nhớ hợp tác tài chính 2024-2028, tăng cường đối thoại chính sách và trao đổi chuyên môn, họ đang xây dựng đường ray thể chế cho một nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số và trở thành nước phát triển có công nghiệp hiện đại vào năm 2045.
Việc ưu tiên bốn lĩnh vực hợp tác tài chính, nhấn mạnh hỗ trợ hạ tầng, tài chính khí hậu, thị trường vốn và ngân sách trung hạn, cho thấy Việt Nam chọn con đường khó hơn: cải cách sâu hệ thống tài chính thay vì phụ thuộc ngắn hạn vào các dòng vốn rời rạc. Hợp tác tài chính gắn với APEC 2027 chuẩn bị không chỉ giúp Việt Nam tổ chức thành công một Năm APEC, mà còn là bài tập tổng duyệt cho khả năng điều phối chính sách tài chính khu vực. Nếu tận dụng tốt cơ hội này, quan hệ song phương Việt Úc trong tài chính có thể trở thành hình mẫu cho cách một nền kinh tế mới nổi bước lên vai trò đồng kiến tạo “luật chơi” khu vực.
