Đào tạo AI trên diện rộng, không dừng ở phong trào
Đào tạo AI cho học viên cảnh sát là trang bị kiến thức và kỹ năng sử dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, có trách nhiệm để hỗ trợ học tập, nghiên cứu khoa học và chuẩn bị cho công việc chuyên môn. Học viện Cảnh sát nhân dân đã biến mục tiêu ấy thành một chương trình có quy mô rõ ràng: 5.355 học viên hoàn thành tập huấn qua 69 lớp, sau hơn bốn tháng tổ chức ngoài giờ chính khóa. Tại hội nghị ngày 28/10, Học viện tổng kết chương trình và trao giải cuộc thi ứng dụng AI dành cho học viên. Điểm đáng chú ý không chỉ là số người tham gia, mà là cách nhà trường triển khai liên tục bên cạnh lịch học chính khóa. Cách làm này đòi hỏi sự phối hợp và nỗ lực của giảng viên lẫn người học; đổi lại, kỹ năng số được đưa đến đông đảo học viên thay vì chỉ tập trung vào một nhóm nhỏ.
Chương trình gắn công cụ với việc học và nghiên cứu
Chương trình chia thành ba chuyên đề, đi từ nền tảng đến thực hành. Học viên tìm hiểu tổng quan về AI, cách viết câu lệnh, đạo đức sử dụng và bảo mật dữ liệu cá nhân; sau đó thực hành tổng hợp, tóm tắt tài liệu và xây dựng trợ lý ảo phục vụ việc học. Ở chuyên đề cuối, AI được đưa vào các bước của một công trình nghiên cứu khoa học, từ tìm tài liệu, xác định khoảng trống đến tổng hợp tri thức và hoàn thiện bài viết. Đây là lựa chọn đúng hướng: đào tạo AI chỉ có giá trị khi người học biết áp dụng vào nhiệm vụ cụ thể, thay vì dừng ở giới thiệu công cụ. Học viên làm việc trực tiếp trên phần mềm và phải vượt qua bài kiểm tra mới được công nhận hoàn thành. Chứng nhận vì thế đi kèm một yêu cầu đánh giá, không chỉ ghi nhận việc tham dự.
Cuộc thi đưa ứng dụng AI vào thực hành
Sau tập huấn, cuộc thi ứng dụng AI trong học tập và nghiên cứu khoa học thu hút gần 5.000 học viên. Ban tổ chức trao giải cho chín người, gồm hai giải Nhất, hai giải Nhì và năm giải Ba. Quy mô dự thi cho thấy chủ đề đã vượt khỏi phạm vi một lớp học, còn giải thưởng tạo cơ hội nhận diện học viên có năng lực công nghệ để tham gia câu lạc bộ học thuật và nhóm nghiên cứu. Kết hợp tập huấn với cuộc thi là điểm mạnh của mô hình: kiến thức được nối tiếp bằng cơ hội vận dụng và khuyến khích tìm tòi. Nhưng thành công không nên chỉ được đo bằng số người hoàn thành hay số giải được trao. Giá trị lâu dài sẽ phụ thuộc vào việc học viên có dùng AI để nâng chất lượng tự học và nghiên cứu mà vẫn giữ tư duy độc lập hay không.
Mở rộng đào tạo phải đi cùng kỷ luật dữ liệu
AI có thể hỗ trợ tìm kiếm, hệ thống hóa tài liệu và gợi mở ý tưởng, nhưng trong môi trường đào tạo cảnh sát, sử dụng đúng công cụ còn phải gắn với trách nhiệm nghề nghiệp. Học viện nhấn mạnh học viên cần kiểm chứng thông tin, trích dẫn trung thực, giữ đạo đức học thuật và không đưa tài liệu nghiệp vụ lên nền tảng AI chưa được cấp phép để bảo vệ bí mật nhà nước. Đây không phải phần phụ của chương trình: thiếu những giới hạn ấy, kỹ năng sử dụng công nghệ có thể tạo thêm rủi ro thay vì nâng hiệu quả học tập. Học viện dự kiến duy trì tập huấn thường xuyên trong năm học 2026–2027 và các năm tiếp theo, phát triển nội dung nâng cao, mở rộng phù hợp từng nhóm học viên và tính kết quả tập huấn vào tiêu chí rèn luyện. Hướng đi này có sức thuyết phục nếu an toàn và tư duy độc lập luôn được đặt ngang hàng với năng lực sử dụng AI.
