Cuộc chạy đua nước rút trên đại công trường sân bay Phú Quốc mở rộng
Mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc là dự án xây dựng sân bay quy mô lớn, huy động hơn 7.600 công nhân và kỹ sư làm việc trên nhiều hạng mục cùng lúc, từ nhà ga T2, nhà ga VIP, nhà máy suất ăn hàng không đến hạ tầng sân đỗ, đường băng, với mục tiêu hoàn thiện và vận hành từ tháng 4/2027 để đáp ứng nhu cầu giao thông và phục vụ APEC 2027 Việt Nam. Điều đáng chú ý không phải chỉ là kích thước hay công suất, mà là cách cả hệ thống đang dồn lực để biến một công trường giữa mưa gió thành cửa ngõ mới của đảo Ngọc. Được khởi công từ tháng 9/2025, sau một năm thi công, công trường đang bước vào giai đoạn tăng tốc hoàn thiện, nhiều hạng mục tiến sát đích để kịp phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC. Trong những ngày cuối tháng 9, mưa lớn kéo dài, gió biển quất mạnh nhưng nhịp thi công không chậm lại; đó là hình ảnh hiếm thấy về cường độ lao động trong một dự án hạ tầng giao thông Phú Quốc mang tính chiến lược hơn là thường nhật.
7.671 người trên công trường: khi tiến độ trở thành mệnh lệnh
Nếu phải tóm tắt không khí hiện nay trên công trường sân bay Phú Quốc mở rộng, có lẽ phù hợp nhất là từ “tổng động viên”. Theo Ban Quản lý dự án, chỉ riêng ngày 25/9 đã huy động 7.671 công nhân, kỹ sư cho cụm công trình hàng không gồm nhà ga T2, nhà ga VIP, nhà máy suất ăn, khu hạ tầng, sân đỗ và đường băng cất hạ cánh số 2. Đó không chỉ là một con số kỷ lục, mà là minh chứng cho áp lực tiến độ khi APEC 2027 đã được ấn định như một “deadline quốc gia”. Khi mưa xối xả gần cả ngày, các tổ thi công vẫn chạy hết công suất dưới trời mưa, lắp dựng kết cấu thép, hoàn thiện mái lớn, lắp kính mặt dựng cho nhà ga T2. Trần Văn Chung, giám sát hoàn thiện nhà ga T2, thừa nhận mưa lớn kéo dài ảnh hưởng mạnh đến hạng mục ngoài trời và việc vận chuyển vật liệu từ đất liền ra đảo; vì vậy, phương án chủ động nguồn vật tư, mở rộng khu tập kết dự trữ đã trở thành điều kiện sống còn để không đứt gãy tiến độ.
“Phượng Hoàng lửa” và những hạng mục kỹ thuật đang vào giai đoạn căng nhất
Phần dễ nhìn thấy nhất của dự án xây dựng sân bay là hình hài nhà ga T2 với biểu tượng “Phượng Hoàng lửa” dần lộ rõ sau một năm thi công. Tuy nhiên, chính những chi tiết kỹ thuật mới là thứ quyết định thành bại của cuộc chạy đua. Hệ mái thép khổng lồ với tổng hơn 51.000 tấn kết cấu thép, riêng mái và hai cánh chiếm khoảng 33.000 tấn, đã hoàn thành kết cấu 100%, trong khi bê tông khu nhà ga chính đạt khoảng 95% khối lượng. Đó là một mức độ hoàn thiện ấn tượng, nhưng chưa đủ để bảo đảm vận hành an toàn. Ở mặt ngoài, khoảng 9.500 tấm kính Unitized đang được lắp đặt đồng loạt, phải đồng thời đáp ứng độ kín, khả năng chịu tải và sức gió, nắng, mưa biển rất khắc nghiệt của Phú Quốc. Bên trong, hệ thống ống kỹ thuật, máng cáp, dây dẫn, thiết bị điện được thi công song song với hoàn thiện kiến trúc; đặc biệt “mạch máu” là hệ thống xử lý hành lý tự động dài hơn 8 km giai đoạn 1, mới đạt khoảng 60% khối lượng, dù thiết kế cho phép xử lý tới 7.560 kiện đi mỗi giờ và 6.300 kiện đến mỗi giờ.
APEC là đích đến, nhưng tương lai kết nối của đảo Ngọc mới là bài toán dài
Dễ thấy APEC 2027 Việt Nam là chất xúc tác trực tiếp buộc dự án sân bay Phú Quốc mở rộng phải tăng tốc, được xác định là dự án trọng điểm trong công tác chuẩn bị đón sự kiện đối ngoại đặc biệt này. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn đây như một công trình “phục vụ hội nghị”, chúng ta sẽ bỏ qua ý nghĩa lớn hơn: nó đang tái định hình hạ tầng giao thông Phú Quốc, đưa đảo Ngọc tiến gần hơn vị thế cửa ngõ hàng không quốc tế. Mục tiêu nâng công suất lên khoảng 20–24 triệu lượt khách mỗi năm đến 2030, và xa hơn là 50 triệu lượt khi các giai đoạn tiếp theo hoàn thành, cho thấy tham vọng dài hạn vượt xa khung thời gian APEC. Với công suất đó, người dân và du khách sẽ hưởng lợi từ mạng lưới đường bay dày hơn, kết nối trực tiếp với các trung tâm kinh tế, du lịch lớn trong khu vực và thế giới, giảm phụ thuộc vào trung chuyển qua các đô thị khác. Câu hỏi không còn là “có cần mở rộng hay không”, mà là “có kịp hoàn thành đủ chất lượng trước khi nhu cầu tăng vượt ngưỡng” – và đó chính là áp lực đang đè lên từng ca làm việc trên công trường.
Những chặng cuối: từ chuyến bay kỹ thuật đến bàn giao vận hành
Mốc thời gian không còn nhiều. Dự án đặt mục tiêu hoàn thiện và đưa vào vận hành từ tháng 4/2027, nghĩa là mọi hạng mục kỹ thuật, an toàn, dịch vụ phải sẵn sàng trước khi APEC diễn ra. Chuyến bay kỹ thuật dự kiến ngày 30/12/2026 sẽ là phép thử đầu tiên cho hơn một năm chạy đua của 7.600 lao động; nếu những hệ thống như xử lý hành lý tự động, điện, chiếu sáng, an ninh không vận hành trơn tru ở giai đoạn thử nghiệm, tiến độ bàn giao sẽ bị đe dọa trực tiếp. Ở góc độ người dùng, một sân bay mới hiện đại mở ra nhiều kỳ vọng: quy trình check-in nhanh hơn, xử lý hành lý ít trục trặc hơn, không gian nhà ga rộng và thuận tiện hơn. Nhưng chính giai đoạn hoàn thiện – thường bị nhìn nhận là “kỹ thuật nội bộ” – mới là điểm rủi ro cao nhất. Nếu chúng ta muốn sân bay Phú Quốc trở thành điểm đến tin cậy chứ không chỉ là “sân khấu APEC”, thì chất lượng phải được đặt ngang với tốc độ, để khi Phượng Hoàng lửa hoàn chỉnh cất cánh, đó là bước nâng tầm thật sự cho đảo Ngọc chứ không là một cuộc chạy nước rút nhất thời.
