Quy mô lớn, áp lực tiến độ không nhỏ
Các dự án APEC Phú Quốc là nhóm công trình giao thông, đô thị, môi trường và điều hành được triển khai để phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027, gồm cả vốn đầu tư công lẫn các dự án PPP và đầu tư kinh doanh. An Giang đang huy động nguồn lực để thúc đẩy 21 dự án hạ tầng trọng điểm tại đặc khu; trong đó có 11 dự án đầu tư công và 10 dự án PPP, đầu tư kinh doanh.
Quy mô ấy khiến tiến độ không thể chỉ được nhìn qua một vài công trình biểu tượng. Theo Bộ Tài chính, đến ngày 29/10/2026, giải ngân các dự án phục vụ APEC đạt hơn 7.548 tỷ đồng, bằng 76,02% kế hoạch; phần vốn ngân sách trung ương đạt 74,26%, còn ngân sách địa phương đạt 84,96%. Đây là mức giải ngân đáng kể, nhưng chênh lệch giữa các nguồn vốn và giữa từng dự án cho thấy việc hoàn thành đúng hạn vẫn đòi hỏi điều hành sát từng công trường.
Những công trình nổi bật đã đi được bao xa?
Các số liệu được công bố cho thấy tiến độ công trình Phú Quốc phân hóa theo từng hạng mục. Hạ tầng kỹ thuật ngầm ở Dương Đông đạt 87,18%; đường băng thứ hai của Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đã hoàn thành, nhà ga T2 đạt 80,3% và nhà ga VIP đạt 99,8%. Những hạng mục này có ý nghĩa trực tiếp với năng lực đón khách và tổ chức hoạt động quy mô lớn, nhưng phần việc còn lại vẫn cần được hoàn tất đồng bộ.
Trung tâm Hội nghị APEC đạt 77,7%, còn trung tâm điều hành, giám sát thông minh của đặc khu đạt 80%. Các tỷ lệ cao tạo cơ sở lạc quan, song không nên đánh đồng khối lượng xây lắp với khả năng vận hành. Một công trình chỉ sẵn sàng khi hệ thống kỹ thuật được tích hợp, kiểm tra và chạy thử. Vì vậy, đánh giá tiến độ cần nhìn cả phần hoàn thiện và thời gian cần thiết để kiểm định trước khi đưa vào sử dụng.
Vốn đã giải ngân, nhưng mặt bằng và thời tiết vẫn cản đường
Giải ngân lũy kế đạt 76,02% là tín hiệu tích cực, nhưng không chứng minh mọi dự án đang đi cùng một nhịp. Nhóm tái định cư gồm bốn khu An Thới, Hồ Cửa Cạn, Hồ Suối Lớn và Hàm Ninh đã giải ngân hơn 2.145 tỷ đồng, đạt 77,49% kế hoạch đến hết ngày 29/10/2026; đây là phần việc then chốt vì chậm bố trí mặt bằng có thể kéo theo chậm thi công.
Các vướng mắc được nêu gồm xác định nguồn gốc đất và vận chuyển vật liệu trong điều kiện mùa mưa kéo dài. Đây không phải những trở ngại có thể khắc phục bằng cách tăng ca đơn thuần: nếu mặt bằng chưa rõ hoặc vật liệu không đến công trường đều đặn, kế hoạch thi công song song cũng khó phát huy tác dụng. Bởi vậy, yêu cầu đẩy nhanh đầu tư công APEC 2027 cần đi cùng xử lý hồ sơ đất và tổ chức chuỗi cung ứng, thay vì chỉ thúc ép nhà thầu tăng khối lượng.
Khung pháp lý mở đường, nhưng thời gian dự phòng phải được giữ
Nghị quyết 41/2026/QH16 của Quốc hội và Quyết định 1679/QĐ-TTg của Thủ tướng, ban hành lần lượt ngày 24 và 28/8/2026, tạo khung pháp lý đặc thù để tháo gỡ các vướng mắc về quy hoạch, đất đai, thủ tục đầu tư, PPP, vật liệu và nghiệm thu. Cơ chế này cho phép áp dụng lệnh xây dựng khẩn cấp với dự án đủ điều kiện, rút ngắn khâu chuẩn bị và điều chỉnh vốn. Đáng chú ý, dự án nhà máy xử lý nước thải tập trung An Thới được chuyển sang đầu tư công để bảo đảm triển khai hạ tầng môi trường thiết yếu.
Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mừng yêu cầu nhà đầu tư và nhà thầu tăng nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công ba ca và triển khai song song các phần việc; đồng thời phải giữ chất lượng, an toàn và hiệu quả. Đây là yêu cầu đúng, nhưng không nên đánh đổi khâu nghiệm thu, tích hợp hệ thống và chạy thử để chạy theo mốc hoàn thành. Kết luận cần rõ: hạ tầng Phú Quốc chỉ thực sự sẵn sàng khi các công trình vận hành an toàn, chứ không phải khi phần xây dựng vừa kịp kết thúc.
