Hạ tầng nối các trụ cột tăng trưởng
Tăng trưởng GDP năm 2027 là kết quả Việt Nam hướng tới từ công nghiệp hóa, sức cầu nội địa và đầu tư hạ tầng, trong đó các công trình công cộng có thể tạo tác động lan tỏa sang việc làm, tiêu dùng và hoạt động kinh doanh. VinaCapital dự báo GDP có thể tăng 8–10%, với sản xuất tăng khoảng 10% và nợ công quanh 37% GDP. Đây là kịch bản tham vọng hơn dự báo của nhiều tổ chức quốc tế, nhưng có cơ sở nếu sản xuất xuất khẩu, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và chuỗi cung ứng trong nước tiếp tục mở rộng. Hạ tầng có vai trò như mắt xích kết nối các động lực ấy: vừa hỗ trợ lưu thông hàng hóa, vừa đưa thu nhập từ xây dựng vào nền kinh tế. Tuy nhiên, dự báo cao không tự biến thành kết quả; tiến độ và hiệu quả sử dụng vốn mới là phép thử.
Ngân sách ưu tiên đầu tư, tác động có thể lan tới hộ gia đình
Dự toán ngân sách nhà nước 2027 cho thấy ưu tiên rõ rệt hơn dành cho đầu tư phát triển: tổng chi dự kiến 4.074,3 nghìn tỷ đồng, tăng 915,2 nghìn tỷ đồng so với dự toán năm trước. Trong đó, ngân sách dành khoảng 1.756 nghìn tỷ đồng cho đầu tư phát triển, tương đương 43% tổng chi, tăng tỷ trọng so với 35,5% trong dự toán năm 2026. Riêng chi đầu tư công được bố trí 690 nghìn tỷ đồng, tập trung vào dự án trọng điểm và kế hoạch trung hạn 2026–2030. Đây là lực đẩy đáng kể, nhưng ngân sách không thể một mình gánh toàn bộ nhu cầu. Nếu dự án được triển khai đúng tiến độ, lợi ích có thể vượt khỏi công trường: thu nhập người lao động chuyển thành sức mua, còn các khu đô thị gắn với giao thông công cộng quanh Hà Nội và TP.HCM có thể mở thêm lựa chọn nhà ở cho người chưa đủ khả năng mua tại trung tâm.
Nhu cầu thép tăng, nhưng lợi ích phân bổ không đồng đều
Một hệ quả trực tiếp của làn sóng công trình là nhu cầu thép nội địa tăng, song không nên đánh đồng triển vọng ngành với lợi nhuận của mọi doanh nghiệp. Trong bảy tháng đầu năm 2026, sản lượng thép thành phẩm đạt 21,4 triệu tấn, tăng 15,4% so với cùng kỳ. Riêng quý III, tiêu thụ thép trong nước được dự báo đạt 7,68 triệu tấn, tăng 20%; thép xây dựng có thể tăng 26%, còn thép cuộn cán nóng tăng tới 35%. Đầu tư công và các biện pháp phòng vệ thương mại có thể hỗ trợ nhà sản xuất nội địa, nhưng lợi thế còn tùy thuộc vào quy mô, cơ cấu sản phẩm và sức ép chi phí. Hòa Phát có lợi thế quy mô và công suất mới từ Dung Quất 2; trái lại, Hoa Sen và Nam Kim còn chịu áp lực từ xuất khẩu yếu, dư thừa công suất tôn mạ và biến động nguyên liệu. Vì vậy, “sóng thép” không đồng nghĩa mọi cổ phiếu cùng hưởng lợi.
Vốn dài hạn mới là bài toán quyết định
Điểm nghẽn lớn nhất không phải thiếu ý tưởng dự án mà là tìm nguồn vốn đủ dài hạn và phân bổ hiệu quả. Để phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026–2030, nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội ước khoảng 38,5 triệu tỷ đồng; kế hoạch đầu tư công trung hạn từ ngân sách là 8,22 triệu tỷ đồng. Riêng đường sắt tốc độ cao Bắc–Nam cần 1,7 triệu tỷ đồng, còn hai tuyến metro tại Hà Nội và TP.HCM cần 1,9 triệu tỷ đồng. Khi nguồn tài trợ vẫn phụ thuộc nhiều vào ngân hàng, mở rộng kênh vốn dài hạn là yêu cầu cấp thiết; quy mô tài sản ngành quản lý quỹ mới tương đương khoảng 6% GDP, cho thấy dư địa huy động còn lớn. Ngân hàng cũng cần kết nối doanh nghiệp với nhà đầu tư bảo hiểm và quốc tế thay vì chỉ cho vay từ bảng cân đối của mình. Các dự án trọng điểm tiếp tục nằm trong kế hoạch 2026–2030, trong khi cuộc thảo luận về triển vọng kinh tế dự kiến diễn ra tại TP.HCM ngày 26.11.
