Từ mục tiêu 96.000 tỷ đến lựa chọn chiến lược khác biệt
Chiến lược chuyển đổi số của Vinachem là định hướng phát triển đặt công nghệ tiên tiến, dữ liệu và tự động hóa vào trung tâm hoạt động sản xuất – kinh doanh, nhằm nâng cao năng suất, đảm bảo an toàn, giảm phát thải và mở rộng sang các lĩnh vực hóa chất giá trị gia tăng cao như bán dẫn, pin lưu trữ và vật liệu tiên tiến. Trong bối cảnh cạnh tranh khu vực, Vinachem không chỉ đặt mục tiêu trở thành tập đoàn công nghiệp mạnh mà còn phải có công nghệ tiên tiến, tiềm lực tài chính vững và quản trị hiện đại. Tập đoàn đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất đạt 95.826 tỷ đồng vào năm 2030, với tổng doanh thu hợp nhất giai đoạn 2026-2030 dự kiến 399.580 tỷ đồng. Đây là con số lớn, nhưng quan trọng hơn là cách họ định đạt được: dựa trên ba trụ cột đổi mới công nghệ, Vinachem chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Ba trụ cột: đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh
Vinachem lựa chọn ba trụ cột đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không phải theo phong trào mà gắn chặt với yêu cầu chính sách và cấu trúc ngành. Chiến lược này được định hướng bởi Quyết định 1503/QĐ-TTg giao nhiệm vụ và chỉ tiêu cho giai đoạn 2026-2030, đồng thời bám sát Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cùng Nghị quyết 79-NQ/TW về vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước. Nói cách khác, Vinachem được yêu cầu không chỉ sản xuất nhiều hơn mà còn phải sản xuất thông minh hơn. “Đổi mới công nghệ - chuyển đổi số - chuyển đổi xanh là các trụ cột phát triển, gắn với nâng cao năng lực tự chủ về nguyên liệu, làm chủ công nghệ lõi, tăng năng suất lao động và sức cạnh tranh”. Không có ba trụ cột này, mục tiêu doanh thu 96.000 tỷ chỉ là một phép tính trên giấy.
Digital Twin tại Nhà máy Đạm Phú Mỹ: phòng thí nghiệm sống cho Vinachem
Nếu chiến lược là khung, thì Nhà máy Đạm Phú Mỹ là nơi Vinachem thử nghiệm và chứng minh Vinachem chuyển đổi số có thực chất hay không. Tại đây, PVFCCo – Phú Mỹ đã được cấp chứng nhận ISO 14064-1:2018 cho báo cáo kiểm kê khí nhà kính áp dụng cho hoạt động sản xuất của Nhà máy Đạm Phú Mỹ, cho thấy định hướng quản trị phát thải được đo lường rõ ràng. Đồng thời, nhà máy đã khánh thành hệ thống băng tải phân bón công suất 55 tấn/giờ, tăng mức độ hiện đại và tự động hóa sản xuất. Quan trọng hơn, nền tảng Digital Twin hóa chất đã hoàn thành triển khai: không gian thực tế nhà máy được số hóa bằng hình ảnh 360°, bao phủ từ khu Urê, Amoniac, NPK, CO₂, Utility, UFC đến khu xuất sản phẩm, kho, văn phòng và các khu vực phụ trợ. Việc hoàn thành Digital Twin đánh dấu bước chuyển từ xây dựng giải pháp sang sẵn sàng khai thác thực tế tại Nhà máy Đạm Phú Mỹ.
Digital Twin 360: nền tảng dữ liệu cho vận hành, an toàn và đào tạo
Điểm đáng chú ý là Digital Twin tại Nhà máy Đạm Phú Mỹ không chỉ là mô hình 3D đẹp mắt mà được thiết kế xoay quanh ba bài toán quản trị cốt lõi: giám sát vận hành và an toàn, phối hợp vận hành – bảo dưỡng – xử lý sự cố, và nâng cao chất lượng đào tạo. Giải pháp Digital Twin 360 gồm bốn phân hệ: quản lý không gian 3D/360°, quản lý tài sản và dữ liệu trực quan, tương tác – cộng tác, và tích hợp hệ thống mở rộng. Điều này cho phép gắn dữ liệu DCS/SCADA, bảo trì, tài liệu kỹ thuật vào đúng tài sản, đúng vị trí và đúng bối cảnh vận hành. FPT đã hoàn thành đào tạo hướng dẫn sử dụng Digital Twin cho đội ngũ vận hành, kỹ thuật và quản lý của PVFCCo-Phú Mỹ, biến mô hình số thành công cụ làm việc hàng ngày. Trong dài hạn, nền tảng này có thể mở rộng cho quản lý dự án, cập nhật hồ sơ hạ tầng, đào tạo nhân sự mới và phát triển công cụ quản trị thông minh.
Từ phân bón, lốp xe đến bán dẫn, pin và vật liệu tiên tiến
Chiến lược Vinachem không dừng ở tối ưu hóa nhà máy hiện hữu. Tập đoàn đặt mục tiêu đến năm 2030 sản xuất 4,21 triệu tấn phân bón các loại, gần 20 triệu chiếc lốp, 3,71 triệu kWh ắc quy, 395.000 tấn chất tẩy rửa, hơn 2,3 triệu tấn quặng apatit và 475.000 tấn hóa chất cơ bản. Nhưng hướng đi quan trọng hơn là mở rộng cơ cấu sản phẩm theo hướng chế biến sâu và giá trị gia tăng: hóa chất tinh khiết cho thực phẩm, y tế, dược phẩm, điện tử – bán dẫn; phân bón thế hệ mới, hóa dược, cao su kỹ thuật, pin lưu trữ năng lượng, vật liệu tiên tiến và các sản phẩm phục vụ năng lượng sạch. Song song, Vinachem dự kiến tăng đầu tư chiều sâu, hình thành Trung tâm nghiên cứu phát triển công nghệ Hóa chất Việt Nam, đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng và làm chủ công nghệ. Nếu không có công nghệ tiên tiến ngành hóa và nền tảng dữ liệu vững chắc, việc bước sang bán dẫn hay pin lưu trữ sẽ chỉ là khẩu hiệu.
Nhìn tổng thể, Vinachem đang dịch chuyển từ mô hình một tập đoàn hóa chất truyền thống sang một hệ sinh thái công nghiệp hóa chất – vật liệu, gắn với chuyển đổi số sâu rộng. Mục tiêu doanh thu 95.826 tỷ đồng vào năm 2030 chỉ bền vững khi mỗi nhà máy, mỗi dòng sản phẩm đều được “gắn số”, giảm phát thải và được quản trị bằng dữ liệu. Digital Twin tại Nhà máy Đạm Phú Mỹ cho thấy con đường này hoàn toàn khả thi: từ vận hành, an toàn, đào tạo tới mở rộng sản phẩm cao cấp. Thách thức lớn nhất giờ không phải là công nghệ có tồn tại hay không, mà là Vinachem có triển khai đồng bộ trên toàn hệ thống, giữ kỷ luật thực thi và đo lường kết quả một cách minh bạch hay không. Nếu làm được, ba trụ cột đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh lâu dài chứ không chỉ là khẩu hiệu trong văn bản chiến lược.
