Tăng trưởng hai con số: tham vọng hay bước đi tất yếu của Thái Nguyên?
Tăng trưởng hai con số của Thái Nguyên là mục tiêu duy trì mức tăng GRDP bình quân từ 10,5%/năm trở lên trong giai đoạn 2026 - 2030, đi cùng chuyển dịch cơ cấu kinh tế, mở rộng kinh tế số và nâng cao chất lượng đời sống để đưa tỉnh trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại và cực tăng trưởng của vùng. Ngày 16/6, Thái Nguyên không chỉ phát động một phong trào thi đua mà thực sự mở ra một giai đoạn tăng tốc mới khi Chủ tịch UBND tỉnh Vương Quốc Tuấn khởi động phong trào “Thái Nguyên quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng bền vững 2 con số giai đoạn 2026 - 2030”. Mục tiêu này không phải lời hô khẩu hiệu; tỉnh đặt rõ con số GRDP bình quân từ 10,5%/năm trở lên, cao hơn khoảng 1,61 lần so với giai đoạn 2021 - 2025. Thái Nguyên phát triển hướng tới vị thế trung tâm công nghiệp hiện đại, tỉnh phát triển khá của cả nước trước năm 2030 và có thu nhập cao trước 2045. Điểm đáng bàn là tỉnh không coi tăng trưởng hai con số là cuộc chạy đua thành tích, mà là cơ hội tái cấu trúc mô hình tăng trưởng. Giai đoạn 2026 - 2030 được xác định có ý nghĩa chiến lược trong tiến trình thực hiện các mục tiêu kinh tế – xã hội dài hạn. Từ góc nhìn này, tham vọng của Thái Nguyên là bước đi tất yếu nếu tỉnh muốn giữ vị thế cực tăng trưởng, chứ không chỉ là một lựa chọn mang tính thử nghiệm.
Đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và chuyển đổi số: bộ ba động lực mới
Nếu chỉ tăng sản lượng công nghiệp, Thái Nguyên khó giữ được tăng trưởng hai con số bền vững. Tỉnh vì thế chủ động đặt khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo tỉnh, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh thành trụ cột chiến lược. Tỉnh khẳng định không chạy theo số lượng đơn thuần mà phải gắn tăng trưởng với chất lượng, chuyển đổi mô hình kinh tế theo chiều sâu, dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là lựa chọn đúng về mặt chiến lược: nó giúp Thái Nguyên thoát khỏi quỹ đạo "gia công giá rẻ" để tiến dần lên chuỗi giá trị cao hơn. Không dừng ở định hướng, Nghị quyết 57 về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được đẩy vào thực tiễn bằng việc gắn trách nhiệm từng cơ quan, địa phương, người đứng đầu với kết quả triển khai. Trung tâm đổi mới sáng tạo vùng tại Đại học Thái Nguyên đã được ra mắt và vận hành, từng bước đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực tăng trưởng. Tỉnh ưu tiên phát triển hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu, hạ tầng khoa học công nghệ, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý nhà nước, giáo dục, y tế, sản xuất và đời sống để nâng cao hiệu quả quản trị và giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp. Một điểm đáng chú ý là việc phổ cập kỹ năng số và trí tuệ nhân tạo không chỉ nhắm vào lực lượng lao động trẻ, mà hướng tới toàn xã hội thông qua các chương trình "Bình dân học vụ số", "Bình dân học AI" tiếp tục được triển khai. Đây là cách tiếp cận đúng: tăng trưởng hai con số bền vững không thể dựa trên một nhóm nhỏ chuyên gia, mà phải dựa trên năng lực số được phổ cập rộng rãi.
Kinh tế số, hạ tầng kết nối và cực tăng trưởng công nghiệp
Để biến tham vọng tăng trưởng hai con số thành sức bật thực tế, Thái Nguyên chọn đánh vào những động lực có sức lan tỏa lớn: công nghiệp công nghệ cao, kinh tế số và hạ tầng kết nối vùng. Với lợi thế là một trong các trung tâm công nghiệp lớn, tỉnh tiếp tục thu hút có chọn lọc dòng vốn FDI chất lượng cao, phát triển công nghiệp hỗ trợ và đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện. Tỉnh đặt mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030 tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP đạt khoảng 35% – một con số nếu thực hiện được sẽ định vị Thái Nguyên như một cực tăng trưởng mới của kinh tế số cấp vùng. Hạ tầng công nghiệp cũng được chuẩn bị với tầm nhìn dài hạn: ngoài 7 khu công nghiệp đang triển khai, tỉnh đã quy hoạch thêm 20 khu công nghiệp mới, tạo quỹ đất và không gian phát triển lớn cho các ngành công nghiệp thế hệ mới. Song song, các dự án cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên – Chợ Mới, Chợ Mới – Bắc Kạn, Bắc Kạn – Cao Bằng, Lạng Sơn – Thái Nguyên – Tuyên Quang được chuẩn bị và triển khai sẽ hình thành mạng lưới kết nối liên vùng đồng bộ, mở rộng không gian phát triển kinh tế. Trong bức tranh đó, sản xuất công nghiệp đã sớm cho thấy vai trò "đầu tàu" khi chỉ số IIP 6 tháng đầu năm 2026 tăng gần 20%, thu ngân sách tăng 10,1%, tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng 31,4%. Những con số này chứng minh lựa chọn đặt công nghiệp công nghệ cao và kinh tế số làm động lực tăng trưởng không phải là kỳ vọng xa vời mà đang dần trở thành chất liệu thực tế của Thái Nguyên phát triển.
Cải cách môi trường kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tín dụng
Không có tăng trưởng hai con số bền vững nếu doanh nghiệp còn bị trói bởi thủ tục và thiếu vốn. Nhận rõ điều đó, Thái Nguyên coi cải cách môi trường kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp là tuyến lửa phía trước. Tỉnh tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, cắt giảm thủ tục rườm rà thông qua các cơ chế "Luồng xanh 24 giờ", "Luồng xanh 60%"; đồng thời coi sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp là thước đo đánh giá hiệu quả lãnh đạo, quản lý. Các sở, ngành được yêu cầu tích cực đồng hành cùng doanh nghiệp, tháo gỡ khó khăn, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút dự án chất lượng cao. Đáng chú ý hơn, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng được đặt thành ưu tiên cụ thể. Tại chương trình đối thoại trong không gian văn hóa trà của tỉnh, đại diện các hiệp hội và doanh nghiệp trực tiếp nêu khó khăn, đề xuất giải pháp khơi thông nguồn lực, tiếp cận vốn tín dụng phục vụ đầu tư và sản xuất kinh doanh. Theo báo cáo, đến 31/7/2026 tổng nguồn vốn huy động trên địa bàn đạt hơn 160 nghìn tỷ đồng, tổng dư nợ tín dụng hơn 179 nghìn tỷ đồng, trong đó dư nợ cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa hơn 30 nghìn tỷ đồng với 2.300 doanh nghiệp còn dư nợ. Hệ thống ngân hàng trên địa bàn cam kết tiếp tục triển khai đầy đủ, kịp thời các cơ chế, chính sách tiền tệ, chủ động tiếp cận dự án, cân đối vốn cho vay, ứng dụng công nghệ để đẩy nhanh thẩm định, cấp tín dụng, tập trung vào lĩnh vực ưu tiên và doanh nghiệp có dự án hiệu quả. Đây là mấu chốt: nếu dòng tín dụng được "khơi thông" đúng chỗ, phong trào thi đua sẽ không chỉ dừng ở các cam kết mà trở thành lực đẩy tài chính cho tăng trưởng.
Kết luận: muốn tăng trưởng hai con số, Thái Nguyên phải giữ được kỷ luật thực thi
Thái Nguyên đã vạch ra một chiến lược khá rõ ràng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số: một tay đặt lên công nghiệp công nghệ cao, kinh tế số và hạ tầng kết nối; tay còn lại nắm chặt cải cách môi trường kinh doanh, đổi mới sáng tạo tỉnh và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tín dụng. GRDP bình quân đầu người được đặt mục tiêu đạt 220 triệu đồng vào năm 2030, cùng tốc độ tăng thu ngân sách nhà nước bình quân từ 12,5%/năm – những con số cho thấy kỳ vọng vươn lên thành cực tăng trưởng chứ không chỉ đứng vững. Tuy nhiên, điểm quyết định không nằm ở các mục tiêu trên giấy, mà ở kỷ luật thực thi: kỷ cương hành chính phải đi đôi với bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm; phong trào thi đua phải gắn với chương trình hành động rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ hiệu quả. Nếu Thái Nguyên giữ được nhịp này, tăng trưởng hai con số sẽ không còn là khẩu hiệu. Nó sẽ trở thành bản sắc mới của một tỉnh công nghiệp dám đặt cược vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và cộng đồng doanh nghiệp.
