APEC biến Phú Quốc thành đại công trường chiến lược
Phú Quốc APEC 2027 là chương trình tăng tốc hạ tầng quy mô lớn, trong đó đảo Ngọc được ưu tiên triển khai đồng bộ sân bay, tuyến LRT Phú Quốc, trục đường chiến lược, trung tâm hội nghị Phú Quốc và nhà biểu diễn đa năng nhằm đáp ứng tiêu chuẩn tổ chức Tuần lễ Cấp cao và tái cấu trúc không gian đô thị theo chuẩn quốc tế. Việc “chạy đua” với mốc thời gian không chỉ là câu chuyện đón lãnh đạo APEC mà là phép thử năng lực điều hành, tổ chức thi công và phối hợp giữa Trung ương, địa phương, nhà đầu tư. Tại một cuộc làm việc gần đây với Đảng ủy đặc khu Phú Quốc, Bí thư Tỉnh ủy An Giang Lê Quang Tùng nhấn mạnh các công trình, dự án và nhiệm vụ phục vụ APEC 2027 là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, cần được xác định là nhiệm vụ hàng đầu trong thời gian tới. Đây là thông điệp chính trị rõ ràng: không có chỗ cho sự chủ quan hay chậm trễ.
Sân bay, LRT và đại lộ APEC: xương sống của dự án hạ tầng Phú Quốc
Nếu phải chọn một biểu tượng cho tham vọng hạ tầng Phú Quốc, đó chính là trục giao thông: sân bay Phú Quốc, tuyến LRT Phú Quốc và các đại lộ mới. Theo Ủy ban Nhân dân tỉnh, Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đã hoàn thành 100% khối lượng hạng mục mở rộng đường cất hạ cánh; nhà ga VIP đạt 96% và nhà ga T2 đạt 72% tiến độ. Đây là bước nhảy dài, cho thấy quyết tâm biến sân bay thành cửa ngõ thật sự xứng tầm một điểm đến APEC. Cùng lúc, tuyến tàu điện đô thị đoạn 1 dài 17,7 km đã đạt 40,9% khối lượng, còn Đại lộ APEC dài 2,81 km mới ở mức 22,4%. Nhìn vào con số, có thể thấy trục xương sống giao thông đã “lộ hình”, nhưng phần hoàn thiện tinh, cảnh quan và kết nối đa phương thức sẽ là bài kiểm tra khắt khe trong giai đoạn cuối.
Trung tâm hội nghị và nhà hát đa năng: không chỉ để đón APEC
Nhóm công trình hội nghị – văn hóa là nơi thể hiện rõ nhất tham vọng đặt Phú Quốc lên bản đồ sự kiện quốc tế lâu dài, chứ không dừng ở một mùa Phú Quốc APEC 2027. Tổ hợp Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC đã đạt 69,58% tiến độ tổng thể, gồm Trung tâm hội nghị triển lãm 3 tầng nổi, 1 tầng hầm, Nhà hát đa năng 6 tầng nổi và Công viên APEC. Trong khuôn khổ này, Nhà biểu diễn đa năng APEC với 4.030 chỗ ngồi được thiết kế như một tuyên ngôn về bản sắc: 50 cột trụ tượng trưng 50 người con theo cha xuống biển, mái nhà hát rộng 17.250 m² gợi hình vảy rồng. Khoảng 98% kết cấu bê tông cốt thép cùng hệ khung đỡ mái nặng 3.000 tấn đã hoàn thành; gần 30 trong 50 cột trụ đã lắp đặt. Nếu kịp khép kín mặt ngoài trong quý 4 và hoàn thiện nội thất trước 31/3 để phục vụ APEC, Phú Quốc sẽ sở hữu một nhà hát thuộc nhóm lớn hàng đầu châu Á – đây là bước đi táo bạo nhưng xứng đáng.
Hạ tầng ngầm, đô thị thông minh và bài toán dân sinh sau APEC
Một chi tiết dễ bị bỏ qua khi nói về dự án hạ tầng Phú Quốc là lớp hạ tầng “ẩn”: kỹ thuật, nước, đô thị thông minh, tái định cư. Tỉnh đang dồn lực cho 21 dự án, gồm 11 dự án đầu tư công và 10 dự án PPP, với tổng kế hoạch vốn đầu tư công APEC năm 2026 hơn 13.635 tỷ đồng, đã giải ngân hơn 6.464 tỷ đồng, đạt trên 47,4% kế hoạch. Các dự án như hạ ngầm hạ tầng kỹ thuật khu vực Dương Đông đạt 63,36%, Trung tâm giám sát điều hành thông minh (IOC) đạt 61,07%, hồ nước Cửa Cạn 53,80%, hồ nước Dương Đông 2 đạt 49,53%, còn 4 khu tái định cư đang ở mức 8,13–45,9%. Quyết định chuyển nhà máy xử lý nước thải An Thới sang đầu tư công cùng công suất 15.000 m³/ngày đêm cho thấy tỉnh muốn khóa chặt nguy cơ ô nhiễm ở phía Nam đảo. Nếu các mốc bàn giao đất tái định cư trước 31/10 và hoàn thành toàn bộ dự án trước 31/5 được giữ vững, nền tảng đô thị “sáng, xanh, sạch, đẹp” sẽ không chỉ là khẩu hiệu.
Hành lang pháp lý, “đường găng” tiến độ và thông điệp vượt APEC
Điểm khác biệt của đợt tăng tốc lần này là hành lang pháp lý đã được “dọn đường” rõ ràng. Lãnh đạo tỉnh khẳng định hành lang pháp lý cho các công trình trọng điểm phục vụ APEC 2027 đã được hoàn thiện mạnh mẽ nhờ sự đồng hành và chỉ đạo từ Trung ương. Nghị quyết 41/2026/QH16 bổ sung cơ chế đặc thù, xử lý dứt điểm vướng mắc về quy hoạch, thủ tục đầu tư, đất đai, khoáng sản, BT, nghiệm thu và thanh quyết toán; Quyết định 1679/QĐ-TTg điều chỉnh danh mục và nguồn vốn dự án. Nói cách khác, Phú Quốc đang có “đường băng pháp lý” tương xứng với “đường băng vật lý” vừa mở rộng. Tuy nhiên, khi Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu đặc khu không được chủ quan, phải tập trung cao độ triển khai các dự án và bảo đảm thực hiện đầy đủ các cam kết với Trung ương, đó không chỉ là nhắc nhở về APEC. Đây là lời cảnh báo: APEC là mốc, nhưng sự đánh giá thật sự sẽ đến từ việc Phú Quốc có biến 21 dự án trọng điểm thành nền tảng phát triển lâu dài hay không. Mốc tiến độ cuối cùng 31/5 cho toàn bộ dự án vì thế là một cam kết, không chỉ với đối tác quốc tế mà với tương lai của đảo Ngọc chính mình.
