Từ sân bay truyền thống đến sân bay carbon xanh: Nội Bài chọn đi trước
Chứng nhận Airport Carbon Accreditation (ACA) Level 1 là cấp độ khởi đầu trong hệ thống chứng nhận quản lý carbon toàn cầu dành cho các cảng hàng không, yêu cầu sân bay phải nhận diện đầy đủ nguồn phát thải, xây dựng báo cáo dấu chân carbon và thiết lập nền tảng quản lý phát thải dựa trên dữ liệu theo chuẩn quốc tế. Việc Cảng hàng không quốc tế Nội Bài chính thức đạt chứng nhận ACA Level 1, trở thành cảng hàng không đầu tiên tại Việt Nam được công nhận quản lý carbon trong khuôn khổ chương trình này, không chỉ là một tấm bằng danh dự. Đây là tuyên bố rõ ràng rằng một sân bay lớn, với hai nhà ga T1, T2 có tổng công suất thiết kế khoảng 25 triệu lượt khách mỗi năm, đã quyết định nghiêm túc đi theo con đường Nội Bài bền vững, coi phát thải hàng không là vấn đề phải quản trị bằng số liệu chứ không bằng khẩu hiệu.
ACA Level 1: nền tảng dữ liệu biến cam kết thành quản trị thực chất
Điểm giá trị nhất của chứng nhận ACA Level 1 không nằm ở cái tên “chuẩn carbon thế giới”, mà ở chỗ nó buộc sân bay phải soi chiếu toàn bộ hoạt động của mình dưới lăng kính phát thải. Để đạt chứng nhận, Nội Bài đã rà soát các nguồn phát thải trực tiếp và gián tiếp thuộc Scope 1 và Scope 2 – từ nhiên liệu cho phương tiện, máy phát điện, máy móc, thiết bị đến xử lý nước thải, môi chất lạnh và điện năng mua từ lưới điện. Trên cơ sở đó, sân bay xây dựng Báo cáo Dấu chân carbon, xác định phương pháp tính toán, dữ liệu hoạt động, hệ số phát thải và kết quả phát thải, được kiểm tra, thẩm tra độc lập. Nói cách khác, ACA Level 1 biến ý chí chuyển đổi xanh thành một hệ thống dữ liệu có thể đo lường, kiểm chứng và cải thiện – bước chuyển quan trọng từ nhận diện sang quản lý phát thải dựa trên dữ liệu.
Tác động thực tế: từ dữ liệu phát thải tới trải nghiệm hành khách xanh hơn
Khi một sân bay carbon xanh xây được nền tảng dữ liệu phát thải, câu chuyện không dừng ở các báo cáo gửi tổ chức quốc tế, mà bắt đầu ảnh hưởng đến từng quyết định vận hành hàng ngày. Việc hoàn thành ACA Level 1 giúp Nội Bài có cơ sở đánh giá hiệu quả sử dụng năng lượng, tối ưu hóa hoạt động khai thác và nghiên cứu các giải pháp giảm tác động môi trường phù hợp với điều kiện thực tế. Điều này sẽ dần phản ánh vào trải nghiệm của hành khách: hệ thống chiếu sáng, điều hòa tiêu thụ ít năng lượng hơn; xe mặt đất chuyển dịch sang các phương án sạch hơn; quy trình xử lý nước thải và môi chất lạnh được kiểm soát chặt chẽ. Theo mô tả từ đơn vị quản lý, “việc đạt ACA Level 1 giúp sân bay có cơ sở quản lý phát thải dựa trên dữ liệu, đồng thời thúc đẩy các giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả và giảm tác động đến môi trường”. Đây là cách Nội Bài biến khái niệm hạ tầng sân bay xanh thành những thay đổi cụ thể trong không khí, tiếng ồn và tài nguyên mà hành khách tương tác mỗi ngày.
Vì sao Nội Bài phải hành động bây giờ?
Thời điểm Nội Bài đạt chứng nhận ACA Level 1 không phải ngẫu nhiên, mà là kết quả của sức ép kép từ chính sách và xu thế quốc tế. Trên bình diện toàn cầu, ngành hàng không đang đẩy mạnh các giải pháp giảm phát thải và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Trong nước, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam đã giao nhiệm vụ chuyển đổi xanh và bảo vệ môi trường cho các cảng trong Thông báo số 5750/TB-TCTCHKVN ngày 31/12/2025, và Nội Bài là một trong những cơ sở phải thực hiện kiểm soát khí nhà kính theo Quyết định số 42/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng. Nghĩa là, nếu không chủ động xây dựng nền tảng quản lý phát thải bằng chuẩn quốc tế như chứng nhận ACA Level 1, Nội Bài sẽ vừa khó đáp ứng nghĩa vụ pháp lý, vừa tụt lại trong cuộc đua các sân bay xanh hơn, vận hành hiệu quả hơn và phát triển bền vững hơn.
Từ Nội Bài bền vững đến hệ sinh thái hàng không xanh
Điều đáng nói là ACV không xem chứng nhận ACA Level 1 như điểm kết thúc, mà như vạch xuất phát cho một hành trình dài. Trên nền tảng dữ liệu đã được xây dựng, ACV và Nội Bài dự kiến tiếp tục theo dõi, cập nhật và đánh giá dữ liệu phát thải; nghiên cứu các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, tối ưu hóa hoạt động khai thác và giảm tác động môi trường. ACA Level 1, với 7 cấp độ chứng nhận từ Level 1 đến Level 5 bao gồm các cấp độ nâng cao, mở ra lộ trình rõ ràng để sân bay từng bước nâng chuẩn quản lý carbon của mình. Nếu Nội Bài duy trì cam kết này, sân bay sẽ không chỉ là ví dụ sớm về Nội Bài bền vững, mà còn là minh chứng cho cách một cảng hàng không lớn biến áp lực kiểm soát phát thải hàng không thành cơ hội tái cấu trúc hạ tầng sân bay xanh, hiện đại và có trách nhiệm với môi trường. ACA Level 1 là điểm khởi đầu cho một hành trình hướng tới những sân bay xanh hơn, vận hành hiệu quả hơn và phát triển bền vững hơn.
