Doanh nhân Việt và làn sóng đầu tư bất động sản Mỹ
Doanh nhân Việt mua bất động sản Mỹ là xu hướng các cá nhân và tập đoàn Việt Nam sở hữu, phát triển hoặc cho thuê nhiều loại tài sản bất động sản tại Mỹ, từ thị trấn nhỏ, tòa nhà văn phòng đến dự án thương mại, nhằm đa dạng hóa danh mục, xây dựng thương hiệu toàn cầu và nắm bắt cơ hội trên một trong những thị trường địa ốc cạnh tranh nhất thế giới. Làn sóng đầu tư bất động sản nước ngoài này không còn là chuyện lẻ tẻ mà đang dần hình thành chiến lược bài bản: cá nhân đi trước bằng những thương vụ gây chú ý, tập đoàn lớn đi sau bằng danh mục cho thuê ổn định. Điểm chung là họ không coi Mỹ chỉ là nơi “giữ tài sản”, mà là bàn đạp định vị doanh nghiệp Việt trên bản đồ bất động sản quốc tế, dù con đường này đầy rủi ro và đòi hỏi tầm nhìn dài hạn.
Buford: Khi một thị trấn Mỹ trở thành phòng thí nghiệm thương hiệu cà phê Việt
Thương vụ doanh nhân Việt thâu tóm thị trấn Buford từng là cú nổ truyền thông hiếm có. Thị trấn này vốn là căn cứ quân sự xây từ năm 1866, từng đông đến khoảng 2.000 cư dân trước khi quân đội rời sang Laramie, kéo theo kinh tế địa phương sụp đổ và bước vào chu kỳ suy thoái không thể đảo ngược. Khi doanh nhân Phạm Đình Nguyên mua lại và đổi tên thành PhinDeli Town Buford, tham vọng rất rõ: biến nơi này thành trạm dừng chân chiến lược, quảng bá thương hiệu cà phê Việt ra toàn cầu. Đây là kiểu đặt cược “đậm đặc biểu tượng”: thay vì mở thêm một quán cà phê, ông sở hữu cả một địa danh trên xa lộ liên tiểu bang 80 – nơi cho phép xe chạy tới 130 km/h.
Tuy nhiên, hiệu ứng tò mò của báo chí và du khách không thể thay thế cho nền tảng kinh doanh bền vững. Buford từng lập đủ loại kỷ lục – thị trấn nhỏ nhất nước Mỹ, dân số ít nhất, tọa độ cao nhất trên trục New York – San Francisco – nhưng khi sóng truyền thông qua đi, bài toán vận hành thật sự mới hiện rõ. Khung cảnh hiện tại được mô tả là đìu hiu, hoang tàn, với biển hiệu cũ, hòm thư không dùng đến, cửa hàng tiện lợi đóng cửa hoàn toàn. Câu chuyện Buford cho thấy: đầu tư bất động sản Mỹ để làm thương hiệu nếu thiếu mô hình kinh doanh bền vững sẽ sớm trả giá. Địa chỉ độc đáo không tự sinh lợi; chiến lược sản phẩm, dòng tiền và quản trị mới là phần quyết định.
Từ sáu tòa nhà cho thuê đến hệ sinh thái đa châu lục
Nếu Buford là ví dụ của một “vụ cược lớn” mang màu sắc cá nhân, thì các tập đoàn Việt lại lựa chọn cách tiếp cận thận trọng hơn với bất động sản Mỹ: mua tòa nhà để cho thuê. SSI đầu tư tại Mỹ thông qua một công ty quốc tế thành lập từ năm 2009, chuyên kinh doanh bất động sản. Danh mục của doanh nghiệp này gồm các tòa nhà ở Mỹ được mua để khai thác cho thuê, với nguyên giá hàng trăm tỷ đồng, giá trị còn lại gần 300 tỷ đồng và mang về doanh thu cho thuê trong nửa đầu năm ở mức tỷ đồng. Một câu trích dẫn có thể xác nhận xu hướng này là: "Danh mục bất động sản đầu tư của SSIIC gồm các tòa nhà tại Mỹ được mua để cho thuê".
Điểm đáng chú ý là SSI không chạy theo quy mô khổng lồ hay những thương vụ ồn ào; họ coi đây là mảng bổ trợ, khi doanh thu, chi phí và tài sản của công ty này chiếm dưới 4% quy mô hợp nhất. Cách làm này nói nhiều hơn lời: doanh nghiệp tài chính Việt xem bất động sản Mỹ như kênh phân bổ tài sản, ưu tiên dòng tiền cho thuê ổn định hơn là những dự án biểu tượng. Đây là chiến lược đầu tư bất động sản nước ngoài có tính kỷ luật: tăng trưởng chậm, dùng lợi thế tài chính và kinh nghiệm quản trị, chấp nhận vai trò nhỏ trong báo cáo hợp nhất nhưng mang ý nghĩa lớn về học hỏi, chuẩn hóa quy trình, chuẩn bị cho các bước mở rộng sau.
‘Cá mập’ Việt và chiến lược đa địa điểm: từ Lào, Cuba đến các dự án tỷ USD
Câu chuyện doanh nhân Việt mua bất động sản Mỹ chỉ là phần nổi của chiến lược tập đoàn Việt mở rộng quốc tế. Nhiều doanh nghiệp lớn đã âm thầm xây chuỗi tài sản trải rộng từ Lào, Cuba, Myanmar đến các thị trường mới nổi khác. BIM Group hiện diện tại Lào với tổ hợp Royal Square – Crowne Plaza Vientiane, khách sạn Holiday Inn Vientiane và không gian làm việc chung Toong Samsenthai, biến một vị trí ở thủ đô thành tổ hợp khách sạn – văn phòng – co-working được vận hành bởi thương hiệu quốc tế. GELEX (thông qua Viglacera) lại chọn Cuba với khu công nghiệp ViMariel rộng hơn 256 ha, được giao quyền sử dụng và khai thác hạ tầng trong 50 năm, hiện đã bước vào giai đoạn kinh doanh với khoảng 60 ha đất sạch cho thuê.
Ở Myanmar, THACO thông qua HAGL Myanmar vận hành tổ hợp Myanmar Centre rộng khoảng 8 ha, gồm trung tâm thương mại, văn phòng, căn hộ và khách sạn 5 sao, với kế hoạch tiếp tục đầu tư, nâng cấp giai đoạn một và triển khai giai đoạn hai để hoàn thiện vào cuối năm 2025. Tập đoàn khác lại chọn hệ sinh thái nghỉ dưỡng, sân golf quốc tế, hoặc các khu công nghiệp và đại đô thị tại những thị trường mới, với quy mô lên tới hàng tỷ USD và cách tiếp cận đồng bộ từ nhà ở, văn phòng, bán lẻ tới hạ tầng xanh. Sự quan tâm của truyền thông quốc tế cho thấy tham vọng này không còn là ngẫu hứng: doanh nghiệp Việt đang thử nghiệm mô hình “đa địa điểm, đa loại hình”, xem mỗi quốc gia là một mảnh ghép trong bản đồ dự án bất động sản tỷ USD.
Từ thị trấn nhỏ đến đại đô thị: Bài học chiến lược cho doanh nghiệp Việt
Nhìn dọc từ Buford đến các tòa nhà cho thuê và đại đô thị quốc tế, dễ thấy một đường cong học hỏi rõ ràng. Giai đoạn đầu, doanh nhân Việt đi ra thế giới với tâm thế “phải gây tiếng vang”, chọn những thương vụ giàu tính biểu tượng như mua cả một thị trấn trên xa lộ Mỹ. Nhưng thực tế khắc nghiệt của một địa phương suy thoái, nơi kinh tế đã sụp đổ từ khi quân đội rời đi, nhắc lại rằng bất động sản không chỉ là câu chuyện PR. Khi hiệu ứng truyền thông qua đi, khung cảnh còn lại có thể là sự hoang tàn nao lòng nếu thiếu dòng tiền và cư dân thật.
Làn sóng thứ hai cho thấy sự trưởng thành: tập đoàn Việt xây chiến lược đầu tư bất động sản nước ngoài dựa trên ba trụ cột – cho thuê ổn định tại Mỹ, phát triển khách sạn và khu công nghiệp ở Lào, Cuba, Myanmar, và nhắm tới các dự án bất động sản tỷ USD với hệ sinh thái đồng bộ. Sự quan tâm ngày càng lớn của truyền thông quốc tế được xem là dấu hiệu doanh nghiệp Việt bắt đầu được nhìn nhận như người chơi mới đáng chú ý trên thị trường địa ốc toàn cầu. Kết luận công bằng là: từ thị trấn nhỏ đến đại đô thị, ai coi mỗi dự án như một chiến lược dài hạn chứ không phải “chiêu trò” ngắn hạn, người đó mới có cơ hội thật sự chinh phục bất động sản Mỹ và thế giới.
