Khoản đầu tư 3.848,13 tỉ đồng: thông điệp mạnh mẽ về ưu tiên giáo dục
Việc TP.HCM đầu tư hơn 3.848,13 tỉ đồng để xây dựng 1.044 phòng học mới và 809 phòng học tăng thêm trước năm học 2026-2027 là một chiến dịch mở rộng cơ sở vật chất trường học nhằm giảm áp lực trường lớp, đáp ứng quy mô học sinh tăng nhanh và tạo môi trường giáo dục an toàn, hiện đại cho học sinh nhiều bậc học trong thành phố. Điểm đáng chú ý không chỉ là con số hàng nghìn phòng học mới TP.HCM, mà là thông điệp chính trị: giáo dục đang được đặt vào nhóm ưu tiên hạ tầng ngang với giao thông hay y tế. Chiến dịch thi đua “150 ngày đêm hoàn thành 1.000 phòng học phục vụ cho năm học 2026-2027” cho thấy chính quyền chấp nhận cuộc đua thời gian để kịp trả lời sức ép quá tải lâu nay trong hệ thống trường công. Theo Sở Giáo dục và Đào tạo, trước ngày 5.9, thành phố dự kiến đưa vào sử dụng 1.044 phòng học mới, 809 phòng học tăng thêm với tổng kinh phí đầu tư khoảng 3.848,13 tỉ đồng. Đây là một bước xoay trục quan trọng: thay vì “chữa cháy” mỗi mùa tuyển sinh, thành phố bắt đầu xây nền cho một năng lực tiếp nhận ổn định hơn.
Giảm áp lực trường lớp: từ con số 96.000 học sinh tăng thêm đến chiến dịch 150 ngày đêm
Nếu chỉ nhìn vào số phòng học mới, dễ đánh giá đây là thành công về khối lượng. Nhưng bối cảnh cho thấy đây là nỗ lực mang tính phòng thủ hơn là dư dả. Quy mô học sinh toàn thành phố trong năm học 2026-2027 dự kiến tăng thêm 96.258 em, nâng tổng số lên 2.621.038 học sinh ở tất cả các bậc mầm non, tiểu học, THCS, THPT. Mỗi phòng học mới TP.HCM mở thêm đang phải gánh nhiệm vụ chia sẻ áp lực tuyển sinh từng quận huyện. Theo Sở Giáo dục và Đào tạo, tính đến ngày 20.8 đã có 49/53 dự án hoàn thành, với 930/1.044 phòng học mới, đạt khoảng 89,08% kế hoạch nhóm dự án hoàn thành trước ngày 5.9; trong đó 695 phòng là phòng học tăng thêm, đạt khoảng 85,9% trên tổng số 809 phòng tăng thêm. Những ngôi trường đang về đích không chỉ thêm phòng mà còn giúp học sinh được học gần nhà hơn, giảm việc phải di chuyển xa hoặc chen chúc ở các điểm nóng tuyển sinh. Áp lực trường lớp vì thế được hạ nhiệt một phần, dù chưa thể nói là đã được giải quyết triệt để.
Cơ sở vật chất trường học: từ xây mới đến chuyển đổi trụ sở công
Điểm tích cực của đợt đầu tư này nằm ở cách thành phố đa dạng hóa giải pháp cơ sở vật chất trường học, chứ không chỉ dồn vào xây mới. Bên cạnh việc xây mới, nâng cấp trường lớp, TP.HCM chuyển đổi một số trụ sở cơ quan nhà nước dôi dư sau sắp xếp thành trường học, như việc trụ sở UBND quận 12 cũ được chuyển thành Trường TH-THCS-THPT Lê Thị Riêng, bổ sung đáng kể không gian học tập ở khu vực đông dân. Đây là cách dùng lại tài sản công khá hợp lý trong bối cảnh đất dành cho trường học ngày càng khan hiếm. Ở nhiều điểm trường, không khí “chạy nước rút” có thể thấy rõ qua hình ảnh sân trường Trường Mầm non Tân Nhựt đang hoàn thiện, hay hệ thống camera được lắp đặt tại Trường Tiểu học Nguyễn Văn Hưởng. Những chi tiết này cho thấy đầu tư không dừng ở số lượng phòng mà còn ở việc cải thiện điều kiện an toàn, giám sát và tiện ích cho giáo viên, học sinh. Tuy vậy, bài toán bảo trì dài hạn, chuẩn hóa đồng đều giữa các quận huyện sẽ là thách thức tiếp theo, nếu thành phố muốn nâng chất chứ không chỉ tăng số.
Sẵn sàng cho lễ khai giảng và hành trình sau ngày 5.9
Khoản đầu tư hàng nghìn tỉ cho phòng học mới chỉ là một phần của bức tranh chuẩn bị cho năm học 2026-2027. Chiều 27.8, tại cuộc họp báo kinh tế – xã hội định kỳ, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo đã thông tin về việc ngành giáo dục ban hành hướng dẫn tập trung học sinh đầu năm, tổ chức lễ khai giảng đồng loạt ngày 5.9 với điểm cầu chính đặt tại Trường THPT Trần Khai Nguyên. Song song với phòng học mới, các trường đang phối hợp với nhà xuất bản và nhà sách để bảo đảm đủ sách giáo khoa, kể cả hình thức cho mượn, hỗ trợ phụ huynh đăng ký tại trường. Quan trọng hơn, sau đợt đưa các phòng học vào sử dụng trước khai giảng, cơ sở vật chất trường lớp sẽ tiếp tục được bổ sung trong những tháng cuối năm. Thành phố dự kiến đến hết tháng 12.2026 hoàn thành thêm 321 phòng học xây mới và 288 phòng học tăng thêm, với tổng kinh phí đầu tư khoảng 2.484 tỉ đồng. Điều này cho thấy chiến dịch 150 ngày đêm không phải “hoàn thành là thôi”, mà là bước đầu của một lộ trình đầu tư dài hơi, nếu được duy trì đúng tiến độ.
Đầu tư lớn đã đủ để đổi chất lượng dạy học?
Nhìn từ góc độ người học và phụ huynh, điều họ quan tâm không chỉ là có thêm bao nhiêu phòng học, mà là lớp học có ít học sinh hơn, giáo viên có đủ thời gian cho từng em và môi trường học an toàn, thân thiện. Những phòng học mới TP.HCM với trang thiết bị đầy đủ, sân trường khang trang, hệ thống camera giám sát… là nền tảng quan trọng để nâng chất lượng dạy học. Nhưng nếu sĩ số vẫn cao và thiếu giáo viên, gánh nặng áp lực trường lớp sẽ chuyển từ tường gạch sang áp lực nghề cho thầy cô. Điểm lạc quan là thành phố đã nhìn thẳng vào xu hướng tăng học sinh, chủ động mở rộng năng lực tiếp nhận thay vì để quá tải xảy ra rồi mới điều chỉnh. Tuy vậy, để khoản đầu tư 3.848,13 tỉ đồng không trở thành một chiến dịch mang tính thời điểm, cần thêm các bước đi song song: phân bổ giáo viên hợp lý, rà soát lại quy hoạch đất cho giáo dục, và xây cơ chế giám sát chất lượng tại từng cơ sở. Chỉ khi phòng học mới đi cùng lớp học tốt, áp lực trường lớp mới thực sự được giải tỏa bền vững, thay vì “hạ nhiệt” tạm thời mỗi mùa khai giảng.
