TP.HCM chạy đua 1.000 phòng học mới: không chỉ là cuộc đua tiến độ
Việc TP.HCM hoàn thành hơn 1.000 phòng học mới trước năm học 2026-2027 là chiến dịch mở rộng trường lớp quy mô lớn nhằm giảm sĩ số, tăng tỷ lệ học hai buổi/ngày và cải thiện cơ sở vật chất trường học cho hơn 2,62 triệu học sinh toàn thành phố, đồng thời tạo nền tảng để nâng chất dạy và học trong nhiều năm tới. Ngày 9/8, Thường trực HĐND TP.HCM phối hợp đài phát thanh – truyền hình tổ chức chương trình “Dân hỏi – Chính quyền trả lời” với chủ đề “TP.HCM – Sẵn sàng cho năm học 2026-2027”, cho thấy giáo dục đang là ưu tiên chính sách hàng đầu của thành phố. Điểm đáng chú ý là cách thành phố chọn cách làm mang tính chiến dịch: thi đua “150 ngày đêm” để hoàn thành 1.000 phòng học, thay vì chấp nhận việc thiếu phòng học như “chuyện bình thường” khi dân số tăng nhanh. Đây là thông điệp chính trị rõ ràng: không để quá tải lớp học trở thành chuẩn mực mới.
Trường học mới, thêm lớp, thêm phòng: học sinh được lợi gì?
Trọng tâm của chiến dịch trường học mới TP.HCM là 53 dự án với hơn 1.000 phòng học xây mới và gần 800 phòng học tăng thêm, tổng mức đầu tư khoảng 43.800 tỷ đồng. Đến cuối tháng 7, 24 dự án đã xong với 364 phòng mới, 29 dự án còn lại được yêu cầu hoàn thành trước ngày 5/9 để kịp đón học sinh. Với hơn 2,62 triệu học sinh, gần 79.600 lớp học và hơn 126.200 giáo viên, mỗi phòng học thêm không chỉ là vài chục mét vuông bê tông mà là khả năng giảm sĩ số, tăng số lớp học 2 buổi/ngày và hạn chế cảnh “chạy trường, chạy lớp” của phụ huynh. Thành phố đồng thời dành hơn 274 tỷ đồng để sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị, cải tạo các trường mới thành lập – nghĩa là không chỉ xây trường mới mà còn nâng chất trường cũ. Đối với phụ huynh, những con số này dịch ra rất cụ thể: con dễ có chỗ học gần nhà hơn, bớt cảnh học ca 3, ca 4.
Chuẩn bị năm học mới: không đủ phòng nếu thiếu thầy cô
Cơ sở vật chất trường học chỉ là một nửa câu chuyện; nửa còn lại là con người. TP.HCM đã tuyển hơn 4.500 giáo viên trong năm học 2025-2026 nhưng vẫn thiếu ở các môn mỹ thuật, âm nhạc, tin học. Để kịp chuẩn bị năm học mới, ngành giáo dục đã giải quyết 718 trường hợp thuyên chuyển, điều động giáo viên từ nơi thừa sang nơi thiếu; riêng 5 trường mới thành lập được bổ sung 111 giáo viên và 10 nhân viên. Tỷ lệ học sinh học 2 buổi/ngày hiện đạt 82,51% ở tiểu học, 71,82% ở THCS và 92% ở THPT, với mục tiêu từ năm học 2027-2028 tổ chức dạy 2 buổi/ngày tại tất cả cơ sở giáo dục phổ thông. Câu hỏi đặt ra là: nếu không giải quyết được “nút thắt” thiếu giáo viên ở những môn mới, chương trình học hai buổi dễ trở thành gánh nặng hình thức. Thành phố cần đi xa hơn việc điều chuyển nhân sự, hướng tới chính sách thu hút và giữ chân giáo viên chất lượng cao, nhất là ở khu vực dân số tăng nhanh như Bình Tân – nơi đã phải lên kế hoạch xây thêm 12 trường học giai đoạn 2026-2030.
Siết bữa ăn bán trú và an toàn trường: yên tâm nhưng không thể chủ quan
Nếu phòng học mới là điều phụ huynh nhìn thấy, thì an toàn thực phẩm trường lại là nỗi lo vô hình nhưng thường trực. Bữa ăn bán trú đang được đưa lên bàn “chất vấn” với các yêu cầu kiểm soát nguồn gốc thực phẩm, trách nhiệm của nhà trường và đơn vị cung cấp suất ăn. Sở An toàn thực phẩm đã tập huấn hơn 4.200 nhân sự chế biến và 100% hiệu trưởng các cơ sở giáo dục, đồng thời yêu cầu hiệu trưởng chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện về an toàn thực phẩm tại trường. Nhà cung cấp phải chứng minh nguồn gốc nguyên liệu, trường phải kiểm thực 3 bước và lưu mẫu thức ăn hàng ngày; các bếp ăn, căn tin, đơn vị cung cấp suất ăn sẽ bị rà soát, xử lý nghiêm nếu vi phạm. Việc kiểm tra còn mở rộng ra cả hàng quán trước cổng trường, với các đội phản ứng nhanh xử lý phản ánh của phụ huynh. Đây là bước tiến lớn, nhưng phụ huynh vẫn cần chủ động giám sát và đặt câu hỏi; an toàn thực phẩm trường chỉ bền vững khi được giám sát từ cả hai phía.
Từ phòng học mới đến trải nghiệm học tập công bằng hơn
Một hệ thống giáo dục không chỉ đo bằng số trường học mới TP.HCM xây thêm, mà còn ở mức độ công bằng trong cơ hội tiếp cận học tập. Thành phố dự kiến bố trí khoảng 288 tỷ đồng để cung cấp sách giáo khoa cho 100% học sinh thuộc nhóm yếu thế và tất cả học sinh có nhu cầu đăng ký – quyết định này có thể giảm đáng kể áp lực tài chính cho những gia đình thu nhập thấp. Song song, học sinh đang cư trú tại TP.HCM thuộc đối tượng được khám sức khỏe định kỳ miễn phí theo kế hoạch của UBND thành phố, cho thấy giáo dục được gắn với chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần. Năm học mới vì thế không chỉ là ngày tựu trường với những phòng học mới tinh. Đó là phép thử xem các chính sách về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, an toàn thực phẩm trường và hỗ trợ sách giáo khoa có thực sự chạm tới từng lớp học, từng học sinh hay không. Nếu thành phố giữ được đà đầu tư và dám đối diện thẳng với những điểm yếu – từ quá tải ở khu dân cư đông đến thiếu giáo viên chuyên môn – thì từng phòng học mới hôm nay có thể trở thành biểu tượng cho một hệ thống giáo dục công lập công bằng và chất lượng hơn vào ngày mai.
