Trường tư đóng cửa giữa năm học là gì và vì sao vụ Hoa Sen gây bất an
Trường tư đóng cửa giữa năm học là tình huống một cơ sở giáo dục ngoài công lập buộc phải dừng tuyển sinh, dừng mọi hoạt động giảng dạy khi năm học đã hoặc sắp bắt đầu, khiến học sinh đang theo học phải chuyển trường trong thời gian ngắn và phụ huynh phải gấp rút tìm giải pháp để tránh gián đoạn việc học. Vụ Trường THCS và THPT Hoa Sen cơ sở 2 ở TP.HCM là ví dụ điển hình: Sở GD&ĐT TP.HCM ban hành công văn yêu cầu chấm dứt toàn bộ hoạt động tuyển sinh, giáo dục tại địa chỉ Km11+300 Xa lộ Hà Nội, phường Tăng Nhơn Phú. Hơn 700 học sinh đang theo học tại cơ sở này phải chuyển sang các trường khác trong bối cảnh năm học mới đã cận kề. Đây không chỉ là một vụ việc riêng lẻ mà là hồi chuông cảnh báo về rủi ro hệ thống khi phụ huynh gửi gắm con vào trường tư thiếu minh bạch.
Thu tiền “giữ chỗ”, đất không hợp lệ: khi niềm tin vào trường tư bị bào mòn
Điều khiến vụ Trường Hoa Sen TP.HCM làm nhiều phụ huynh phẫn nộ không chỉ là việc trường tư đóng cửa, mà là cách cơ sở 2 vận hành trước đó. Dù chưa được Sở GD&ĐT giao chỉ tiêu tuyển sinh đầu cấp năm học 2026-2027, trường vẫn tư vấn, tiếp nhận học sinh và thu gần 4 triệu đồng tiền ghi danh, đồng phục để “giữ chỗ” lớp 10. Đồng thời, tại thời điểm kiểm tra, cơ sở 2 không cung cấp được văn bản pháp lý chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà hoặc hợp đồng thuê địa điểm đáp ứng yêu cầu, nên bị kết luận chưa đủ điều kiện hoạt động giáo dục. Trước đó, trường còn từng bị xử phạt 40 triệu đồng vì công bố đề án tuyển sinh không đầy đủ thông tin và không thực hiện đúng quy trình, với tình tiết tăng nặng là “vi phạm hành chính nhiều lần”. Câu chuyện cho thấy: khi quản lý tài chính, pháp lý và truyền thông tuyển sinh thiếu minh bạch, người chịu thiệt đầu tiên chính là học sinh và phụ huynh.
Hơn 700 học sinh phải chuyển trường: những tổn thất khó đo đếm
Từ góc nhìn người trong cuộc, việc chuyển trường học sinh ồ ạt không chỉ đơn giản là đổi địa điểm học. Hơn 700 em tại cơ sở 2 Trường Hoa Sen phải chia tay bạn bè, thầy cô, thay đổi lộ trình học tập chỉ trong vài tuần. Sở GD&ĐT yêu cầu nhà trường khẩn trương xây dựng phương án chuyển các em đến những cơ sở giáo dục khác đủ điều kiện, hoặc hoàn trả kinh phí nếu không thể bố trí. Đồng thời, trường phải tổ chức gặp gỡ phụ huynh, hướng dẫn thủ tục chuyển trường để bảo đảm việc học không bị gián đoạn và quyền lợi học sinh được giữ nguyên. Trên lý thuyết, đây là cơ chế hỗ trợ học sinh chuyển trường bắt buộc phải có. Nhưng trên thực tế, gia đình sẽ phải xoay xở với lịch học bị đảo lộn, khoảng cách đi lại mới, nguy cơ lệch chương trình và cả cảm xúc hoang mang, mất niềm tin ở môi trường giáo dục tư thục.
Phụ huynh nên làm gì khi trường tư bất ngờ dừng hoạt động?
Khi đối mặt cảnh trường tư đóng cửa, ưu tiên đầu tiên của phụ huynh phải là bảo vệ quyền học tập liên tục của con, không sa vào hoang mang quá lâu. Cần tham gia đầy đủ các buổi làm việc với nhà trường theo đề nghị của Sở GD&ĐT, nắm rõ hướng dẫn chuyển trường học sinh và yêu cầu cung cấp đủ hồ sơ học tập, học bạ, giấy xác nhận kết quả học. Đồng thời, phụ huynh cần yêu cầu nhà trường làm rõ phương án hỗ trợ học sinh chuyển trường: trường nào đủ điều kiện, lớp học, mức học phí, lộ trình thích ứng, và kế hoạch trả lại các khoản tiền đã thu nếu không bố trí được nơi học phù hợp. Đây cũng là lúc gia đình phải chủ động tìm hiểu kỹ các cơ sở giáo dục khác, ưu tiên những trường có pháp lý rõ ràng, được cấp phép hoạt động đầy đủ, kiểm tra kỹ lịch sử tuyển sinh và xử phạt để tránh lặp lại rủi ro.
Bài học hệ thống: giám sát chặt trường tư để không thêm một thế hệ bị gián đoạn
Vụ việc Trường Hoa Sen cho thấy cơ chế giám sát trường tư đã hoạt động, nhưng vẫn đến chậm so với nhịp sống của người học. Sở GD&ĐT buộc cơ sở 2 dừng mọi hình thức giáo dục, yêu cầu chuyển học sinh đi nơi khác và không cho tuyển sinh khi chưa được giao chỉ tiêu. Đó là bước can thiệp cần thiết, nhưng cái giá phải trả là hàng trăm học sinh bị ảnh hưởng ngay trước thềm năm học mới. Để tránh lặp lại, cơ quan quản lý phải kiểm tra thường xuyên điều kiện sử dụng đất, pháp lý hoạt động, đề án tuyển sinh và việc thu các khoản tiền “giữ chỗ”, xử lý kịp thời khi có phản ánh. Quan trọng hơn, phụ huynh không thể xem trường tư như dịch vụ trọn gói “đóng tiền là xong”, mà cần coi mình là chủ thể giám sát: hỏi kỹ, yêu cầu minh chứng, đọc kỹ thông báo tuyển sinh, và sẵn sàng lên tiếng khi thấy dấu hiệu bất thường. Chỉ khi tài chính và minh bạch được đặt dưới ánh sáng kiểm tra liên tục, trường tư mới xứng đáng với niềm tin gia đình gửi gắm.
