Ba phương thức tuyển sinh, một phương án thi hai môn
Tuyển sinh lớp 10 là quá trình lựa chọn học sinh vào bậc trung học phổ thông, có thể dựa trên kết quả học tập, bài thi đầu vào hoặc phối hợp cả hai cách. Bộ GD&ĐT đang đề xuất ba phương thức: xét tuyển, thi tuyển và kết hợp xét tuyển với thi tuyển. Nếu địa phương chọn thi tuyển, dự thảo dự kiến học sinh làm bài Toán và Ngữ văn; bài Văn kéo dài 120 phút, còn bài Toán 90 hoặc 120 phút. Đây mới là nội dung dự thảo, chưa phải quy định cuối cùng. Theo đề xuất, địa phương sẽ căn cứ số lượng học sinh, điều kiện trường lớp và tình hình thực tế để lựa chọn phương thức cho từng trường hoặc nhóm trường. Vì vậy, hai môn có thể là phương án thi, chứ chưa đồng nghĩa mọi học sinh ở mọi nơi chắc chắn thi cùng một cách.
Ít môn hơn có thể giảm tải, nhưng không xóa áp lực
Giảm số môn thi lớp 10 từ ba xuống hai có thể giúp học sinh tập trung củng cố kiến thức nền, chủ động sắp xếp thời gian và giảm phần nào áp lực thi cử. Kỳ thi vốn cạnh tranh cao, khiến cả học sinh lẫn cha mẹ lo lắng; khi đánh giá vẫn nặng về thi cử, các em dễ học chủ yếu để vượt kỳ thi và vào trường công. Tuy nhiên, giảm một môn không tự động khiến quá trình chuẩn bị nhẹ nhàng hơn: Toán và Ngữ văn vẫn đòi hỏi tích lũy lâu dài, còn học sinh có điểm yếu khác nhau. Trong lúc chờ quy định chính thức, gia đình nên ưu tiên củng cố hai môn dự kiến thi nhưng không bỏ tiếng Anh và các môn còn lại, bởi yêu cầu có thể khác theo phương thức và trường lựa chọn. Học đúng phần còn yếu có ích hơn kín lịch học thêm.
Điều phụ huynh cần theo dõi trước khi lập lịch ôn
Điều cần chờ không chỉ là danh sách môn thi, mà còn là phương án tuyển sinh cụ thể của địa phương: cách tính điểm, nguyên tắc công bố điểm chuẩn, xét bổ sung và quy trình phúc khảo. Dự thảo yêu cầu các nội dung này được quy định, công khai theo kế hoạch tổ chức tuyển sinh. Nếu xét tuyển dựa trên học bạ, chất lượng và độ nhất quán của đánh giá giữa các trường cũng cần được bảo đảm; chênh lệch trong cách đánh giá có thể khiến học sinh bất lợi và làm suy giảm niềm tin vào phương thức tuyển sinh. Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến dự thảo đến ngày 1-11-2026. Trước khi có quyết định, phụ huynh nên đánh giá năng lực thực tế của con, tìm hiểu trường phù hợp và tránh đổi lịch học liên tục vì tin đồn. Các em cần có thời gian nghỉ ngơi, vận động và tự nhận ra phần kiến thức còn thiếu.
Giảm áp lực cần đi cùng cách đánh giá đáng tin cậy
Đề xuất thi Toán và Ngữ văn là tín hiệu có thể giúp việc chuẩn bị bớt dàn trải, nhưng chưa đủ để kết luận học sinh sẽ nhẹ gánh. Tác động thực tế phụ thuộc vào phương thức mà từng địa phương chọn, cách ra đề, tiêu chí xét tuyển và mức độ công bằng giữa các trường. Bộ GD&ĐT cần sớm hoàn thiện, công bố quy định để học sinh, gia đình và nhà trường có căn cứ lập kế hoạch thống nhất. Trong thời gian chờ đợi, phụ huynh nên đồng hành thay vì truyền nỗi sốt ruột sang con: duy trì nhịp học đều, hỗ trợ đúng phần còn yếu và bảo đảm thời gian nghỉ. Kết luận hợp lý lúc này là ủng hộ mục tiêu giảm áp lực thi cử, nhưng đánh giá đề xuất bằng chất lượng tuyển sinh và sự minh bạch, không chỉ bằng số môn thi.
