Ba động lực, một lựa chọn
Lựa chọn nghề giáo là quyết định học tập và nghề nghiệp gắn việc làm chủ một môn học với mong muốn giúp người khác hiểu và yêu môn học ấy. Ba hành trình của Nguyễn Thị Hằng, Phạm Thị Diễm và Nguyễn Thị Khánh Chi cho thấy con đường vào ngành sư phạm không nhất thiết bắt đầu bằng một kế hoạch định sẵn: có người tìm thấy tình yêu môn học sau một lần rẽ hướng, có người lớn lên cùng những chương trình khám phá, có người nuôi ước mơ đứng lớp từ lâu. Điểm chung không chỉ là thành tích học tập nổi bật, mà còn là cách mỗi người muốn biến kiến thức thành điều có thể chia sẻ. Nhìn họ cạnh nhau, danh hiệu thủ khoa sư phạm không còn là đích đến đơn thuần; điều đáng chú ý hơn là động lực riêng giúp mỗi người chọn nghề giáo.
Nguyễn Thị Hằng: từ giải Toán đến tình yêu Ngữ văn
Từng yêu sự logic của Toán học và đoạt giải Nhất, Nhì học sinh giỏi cấp huyện, Nguyễn Thị Hằng lại chuyển hướng sau gợi ý của mẹ: cô thử thi vào lớp chuyên Văn, nghĩ rằng môn này có thể giúp mình đạt kết quả tốt hơn trong kỳ thi vào trường chuyên. Hằng vào top 10 lớp chuyên Văn của Trường THPT chuyên Phan Bội Châu, Nghệ An. Bước ngoặt ấy không lập tức biến Văn thành lựa chọn nghề nghiệp chắc chắn. Khi vào đại học, cô còn phân vân, một phần vì tiếc ba năm gắn bó với môn học. Rồi ngữ pháp chinh phục cô bằng cảm giác khám phá quy luật: Hằng nói mỗi nhận thức mới như giải xong một bài toán khó.
Sinh năm 2004, Hằng tốt nghiệp thủ khoa ngành Sư phạm Ngữ văn, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, với GPA 3,96/4,0. Nhưng con đường ấy không chỉ có những thành tích: cô từng áp lực trước môi trường đại học năng động và thiếu tự tin khi phát biểu. Việc kiên trì học tập đã giúp cô dần bước qua sự rụt rè. Hiện Hằng là giáo viên Ngữ văn tại Trường TH và THCS Quảng Tân, Hà Nội, đồng thời học thạc sĩ Ngôn ngữ học. Chuyện của cô nhắc rằng tình yêu môn học đôi khi đến muộn, nhưng vẫn có thể thành nền tảng vững chắc cho nghề giáo.
Phạm Thị Diễm: từ chương trình động vật đến lớp học Sinh học
Với Phạm Thị Diễm, mối duyên với Sinh học bắt đầu từ những giờ xem “Thế giới động vật” và “10 vạn câu hỏi vì sao?”. Những điều khám phá được khơi dậy sự tò mò, rồi cô tập hợp trẻ nhỏ trong xóm để kể lại; khi ấy, niềm thích thú truyền đạt đã song hành với niềm yêu thích khoa học. Từ đội tuyển học sinh giỏi Sinh học ở bậc trung học cơ sở, Diễm vào lớp chuyên Sinh tại Quảng Nam. Cô chọn ngành Sư phạm Sinh học để vừa học sâu chuyên môn, vừa biết cách giải thích kiến thức dễ hiểu hơn. Đó là lựa chọn kết nối hai sở thích từ nhỏ: tìm hiểu sự sống và giúp người khác hiểu điều mình khám phá.
Ở đại học, Diễm tham gia nghiên cứu về nấm, thử sức tại các cuộc thi và trải nghiệm tập huấn bảo tồn thú linh trưởng. Cô cùng nhóm phát triển trà túi lọc hoa nấm, sản phẩm đạt giải Nhì tại Festival Khoa học Công nghệ ứng dụng DUE 2025. Hành trình ấy cũng có chỗ gập ghềnh: nghiên cứu từng chậm tiến độ vì cô chưa phân bổ thời gian hợp lý, và kết quả thí nghiệm có lúc không như kỳ vọng. Diễm kiên trì ghi nhận dữ liệu trung thực thay vì cố ép kết quả theo giả thuyết ban đầu. Cô tốt nghiệp thủ khoa ngành Sư phạm Sinh học, đồng thời làm chủ nhiệm câu lạc bộ sinh viên bảo tồn thiên nhiên. Với Diễm, nghề giáo và hoạt động khoa học có thể cùng nuôi dưỡng một năng lực: khơi gợi sự tò mò.
Nguyễn Thị Khánh Chi: chọn Địa lí để chia sẻ bức tranh thế giới
Nguyễn Thị Khánh Chi đến với Địa lí qua những trang sách và bản đồ, rồi dần nhìn thấy môn học như bức tranh về quan hệ giữa thiên nhiên và con người, chứ không phải danh sách địa danh cần ghi nhớ. Sau giải Nhì cấp tỉnh năm lớp 10, cô đổi cách học: chủ động tìm bản chất, kết nối lý thuyết với thực tiễn và hệ thống hóa kiến thức. Nỗ lực ấy đưa Chi tới hai giải Nhất học sinh giỏi quốc gia môn Địa lí liên tiếp, trong đó kỳ thi năm học 2025–2026 giúp cô trở thành thủ khoa quốc gia môn học này. Khác với Hằng tìm thấy tình yêu sau một lần rẽ hướng, Chi có niềm say mê được bồi đắp qua quá trình học tập.
Thành tích không khiến hành trình ôn luyện nhẹ nhàng hơn: Chi từng quá tải, kiệt sức trước khối lượng kiến thức và kỳ vọng, kể cả những yêu cầu cô tự đặt ra. Gia đình và thầy cô là chỗ dựa giúp cô giữ nhịp học tập, nghỉ ngơi và tiếp tục cố gắng. Sau trung học phổ thông, Chi chọn ngành Sư phạm Địa lí tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Quyết định ấy gắn với ước mơ được đứng trên bục giảng, chia sẻ kiến thức và truyền cảm hứng cho học sinh. Nếu Diễm muốn biến sự tò mò khoa học thành bài học dễ hiểu, Chi chọn nghề giáo như cách đưa bức tranh địa lí đến gần người học.
Thành tích đáng nhớ, nhưng động lực mới là điều dẫn đường
Đặt ba câu chuyện cạnh nhau, có thể thấy không có một công thức duy nhất cho lựa chọn ngành sư phạm. Hằng tìm thấy hướng đi khi môn học từng là lựa chọn bất ngờ dần trở thành niềm say mê; Diễm nối tình yêu Sinh học với mong muốn giải thích kiến thức rõ ràng; còn Chi theo đuổi ước mơ đứng lớp đã có từ lâu. Những khác biệt ấy đáng giá hơn một cách nhìn nghề giáo như lựa chọn mặc định của học sinh giỏi. Thành tích có thể mở ra cánh cửa, nhưng sự kiên trì và mong muốn sẻ chia mới giúp mỗi người đi tiếp, kể cả khi gặp áp lực hay thất bại. Ba nữ sinh nhắc rằng chọn nghề giáo không chỉ là chọn môn mình giỏi; đó còn là chọn cách đem điều mình biết đến với người khác.
Hành trình của họ là lời gợi mở cho những bạn trẻ đang cân nhắc nghề giáo: hãy nhìn vào điều khiến mình muốn tìm hiểu sâu hơn, đồng thời tự hỏi mình có muốn giúp người khác hiểu điều ấy hay không. Từ Toán sang Văn, từ chương trình động vật đến Sinh học, hay từ những tấm bản đồ đến lớp học Địa lí, mỗi con đường đều bắt đầu bằng một động lực riêng. Chính sự khác biệt ấy làm cho lựa chọn nghề giáo có sức thuyết phục: không phải vì cả ba giống nhau, mà vì mỗi người tìm được lý do của mình để đứng lớp.
