Điện gió trên bờ: Làn sóng đầu tư mới hướng tới 2028
Điện gió trên bờ tại Việt Nam là các nhà máy điện gió Việt Nam được xây dựng trên đất liền, sử dụng tua-bin gió công suất lớn để phát điện, kết nối trực tiếp vào lưới truyền tải quốc gia, góp phần đáp ứng nhu cầu điện tăng nhanh và hiện thực hóa mục tiêu năng lượng tái tạo 2028 của cả nước. Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng bình quân khoảng 12,2% mỗi năm giai đoạn 2026-2030 tại Bắc Ninh, việc phê duyệt đồng loạt các dự án điện gió quy mô lớn ở Lạng Sơn, khu vực Bắc Ninh – Bắc Giang và các tỉnh Tây Nguyên không còn là lựa chọn, mà là bước đi bắt buộc. Đây không chỉ là câu chuyện bổ sung công suất, mà là tín hiệu cho thấy Việt Nam đang chuyển sang giai đoạn tăng tốc, với các mốc vận hành thương mại tập trung vào giai đoạn 2028 cho nhiều dự án trọng điểm.
Đình Lập 5: Trung Nam đặt cược lớn vào điện gió Lạng Sơn
Dự án Đình Lập 5 tại Lạng Sơn là ví dụ rõ nhất cho thấy niềm tin của doanh nghiệp tư nhân vào điện gió trên bờ. UBND tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư và nhà đầu tư cho Nhà máy điện gió Đình Lập 5, với công suất thiết kế 100 MW và tổng vốn đầu tư 4.079,5 tỉ đồng. Hai nhà đầu tư đều thuộc Trungnam Group, cho thấy tập đoàn này tiếp tục mở rộng danh mục năng lượng tái tạo thay vì chờ đợi cơ chế ưu đãi mới.
Dự án sử dụng khoảng 65 ha đất tại các xã Đình Lập, Kiên Mộc và Châu Sơn, với trạm biến áp nâng áp 220 kV và đường dây 220 kV mạch kép đấu nối vào trạm 220 kV Lạng Sơn 1. Theo tiến độ, giai đoạn chuẩn bị đầu tư kéo dài từ quý III/2026 đến hết quý II/2027, xây dựng từ quý III/2027 đến quý III/2028, và vận hành trong quý IV/2028. Câu chuyện quan trọng ở đây là: Trung Nam chấp nhận bỏ vốn đối ứng khoảng 611,9 tỉ đồng (15% tổng mức đầu tư) và dựa vào tín dụng cho 85% còn lại, nghĩa là họ tin rằng khung chính sách điện gió sẽ đủ rõ ràng trước khi nhà máy phát điện.
Điện gió Bắc Ninh – Bắc Giang 2: Thành phố trẻ, nhu cầu điện nóng và câu trả lời từ gió
Thành phố Bắc Ninh – đô thị trực thuộc Trung ương trẻ nhất cả nước – đang đối mặt với bài toán năng lượng khi định hướng trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, xanh và hiện đại. Việc mở rộng không gian phát triển kéo theo áp lực lớn lên hạ tầng điện, khi sản lượng điện thương phẩm 5 tháng đầu năm 2026 đã đạt gần 7 tỉ kWh, tăng 12,72% so với cùng kỳ, và nhu cầu điện giai đoạn 2026-2030 dự báo tăng bình quân 12,2% mỗi năm.
Trong bối cảnh đó, dự án Nhà máy điện gió Bắc Giang 2 – một mảnh ghép quan trọng trong bức tranh điện gió Bắc Ninh – được chuẩn bị triển khai tại Sơn Động, Tuấn Đạo và Dương Hưu, với mục tiêu phát điện thương mại vào quý III/2028. Dự án có tổng vốn đầu tư 2.106 tỉ đồng, công suất thiết kế 55 MW, do liên danh Enertrag SE (Đức) và Công ty TNHH Enertrag Việt Nam thực hiện. Đây là một trong các dự án thuộc cụm điện gió tổng công suất khoảng 800 MW quy hoạch tại khu vực, trong đó đến 2030 dự kiến triển khai khoảng 500 MW, gồm cả Yên Dũng, Sơn Động, Bắc Giang 1. Nói cách khác, điện gió Bắc Ninh – Bắc Giang đang được thiết kế như “vành đai gió” bao quanh trung tâm công nghiệp mới.
Mốc 2028: Khi các nhà máy điện gió Việt Nam bước vào giai đoạn thử lửa
Điểm đáng chú ý là cả dự án Đình Lập 5 và Bắc Giang 2 đều đặt mục tiêu vận hành thương mại quanh mốc 2028: Đình Lập 5 dự kiến hoàn thành và vận hành quý IV/2028, trong khi Bắc Giang 2 hướng tới phát điện thương mại quý III/2028. Điều này cho thấy chiến lược chung: các nhà đầu tư đang “đặt cược” rằng đến giai đoạn 2027-2028, khung giá điện gió, hạ tầng truyền tải và thủ tục đất đai – môi trường sẽ đủ ổn định để các dự án không bị mắc kẹt.
Tuy nhiên, không nên lãng mạn hóa bức tranh. Dự án Đình Lập 5 chỉ được triển khai sau khi hoàn tất đầy đủ thủ tục đầu tư, xây dựng, đất đai, lâm nghiệp và môi trường. Nhà đầu tư phải ký quỹ trong 3 tháng, ứng trước kinh phí giải phóng mặt bằng, chịu rủi ro nếu vi phạm dẫn đến chấm dứt dự án mà không được bồi thường. Với Bắc Giang 2, chính quyền địa phương đang rà soát hồ sơ, khảo sát đất đai, xác định phạm vi thu hồi và chuyển mục đích sử dụng đất, đồng thời tuyên truyền để người dân hiểu rõ quy mô dự án. Năng lượng tái tạo 2028 vì thế không chỉ là khẩu hiệu, mà là bài kiểm tra năng lực điều phối giữa nhà nước, nhà đầu tư và cộng đồng.
Từ tín hiệu đầu tư đến chiến lược dài hạn: Việt Nam có dám đi hết con đường điện gió?
Nhìn từ ba trụ cột – Đình Lập 5 ở Lạng Sơn, cụm điện gió Bắc Giang 2 gắn với điện gió Bắc Ninh, và các dự án đang điều chỉnh nhà đầu tư tại Tây Nguyên – có thể thấy Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc điện gió trên bờ. Trungnam Group nhận vai trò nhà đầu tư tại Đình Lập 5, liên danh Enertrag SE – Enertrag Việt Nam dẫn dắt Bắc Giang 2; đây là tín hiệu rõ ràng rằng cả doanh nghiệp trong nước và quốc tế đều tin vào dư địa tăng trưởng của điện gió trên bờ.
Nhưng để các nhà máy điện gió Việt Nam không trở thành “dự án trên giấy”, cần ba điều: chính sách giá điện gió ổn định đủ dài để bảo đảm dòng tiền; hạ tầng truyền tải được đầu tư song hành với tiến độ dự án; và quy trình đất đai – môi trường minh bạch, nhất quán giữa các địa phương. Nếu làm được, mốc năng lượng tái tạo 2028 sẽ không chỉ là vài con số trong quy hoạch, mà là bước ngoặt giúp Việt Nam giảm phụ thuộc vào nhiệt điện, giữ được sức cạnh tranh công nghiệp và tránh lặp lại kịch bản thiếu điện trong các năm cao điểm.
