Vành đai 3 phía Đông: từ bản vẽ quy hoạch đến hình hài cụ thể
Vành đai 3 TP.HCM là tuyến đường dài hơn 76km, đi qua TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh, đóng vai trò như trục cao tốc liên vùng mới giúp phân tải giao thông cho nội đô và kết nối các hướng Đông, Tây, Bắc của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, trong đó đoạn qua Đồng Nai là mắt xích then chốt định hình trục phía Đông.
Đoạn Vành đai 3 TP.HCM qua địa bàn Đồng Nai dài hơn 11,2km, nối từ cao tốc Bến Lức – Long Thành đến mố B cầu Nhơn Trạch. Đây không còn là một đường kẻ trên bản đồ mà đã thành một hành lang giao thông rõ rệt với cầu cạn, nút giao và đường gom chạy song song. Quan trọng hơn, toàn bộ dự án Vành đai 3 đã bước sang giai đoạn cuối sau gần ba năm thi công, khi giá trị hợp đồng các gói thầu chính đoạn Đồng Nai đạt gần 80%, đặt nền cho mục tiêu thông xe và khai thác trong quý IV – một mốc không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn là phép thử cho quyết tâm hoàn thành dự án hạ tầng quý IV 2026 của vùng.
Ba gói thầu, nhiều mũi thi công: tăng tốc để kịp quý IV
Nếu nhìn vào công trường hiện nay, có thể thấy lựa chọn chiến lược của chủ đầu tư là dồn lực đồng thời cho nhiều mũi thi công, thay vì thi công cuốn chiếu. Trên đoạn hơn 11,2km qua Đồng Nai, ba gói thầu xây lắp chính đang cùng lúc được triển khai, với giá trị hợp đồng đã đạt gần 80%. Đây là con số cho thấy dự án không còn nằm ở giai đoạn khởi động mà đã ở đoạn nước rút.
Các nhà thầu đang huy động tối đa máy móc và nhân lực, tập trung hoàn thiện những hạng mục cuối như cầu cạn, nút giao thông TP.HCM – Đồng Nai và các đoạn đường gom. Việc xử lý xong phần mặt bằng còn vướng tại Hương lộ 19 cho phép tổ chức thêm các mũi thi công, tăng chiều rộng mặt trận công trường thay vì phải chờ từng ô đất một. Nói cách khác, ưu tiên lúc này không phải là khởi công thêm, mà là khép kín toàn tuyến để kịp tiến độ thông xe trong quý IV – thời điểm được coi là mốc khai sinh chức năng vận hành thực sự cho Vành đai 3 phía Đông.
Giải phóng mặt bằng: nút thắt đã được tháo, diện mạo tuyến phía Đông hiện rõ
Khác với nhiều dự án hạ tầng trước đây bị “kẹt” hàng năm ở khâu giải phóng mặt bằng, Vành đai 3 TP.HCM phía Đông đang đi theo một kịch bản khác. Đến cuối năm 2024, công tác giải tỏa mặt bằng đã hoàn thành 99,8% trên tổng diện tích 410,44ha – một con số ít thấy với dự án quy mô tương đương. Kết quả này đến từ cơ chế tách dự án giải phóng mặt bằng riêng, cho phép xác định ranh, bồi thường, tái định cư và bàn giao sớm đất cho nhà thầu, cùng với sự vào cuộc liên tục của các cấp chính quyền.
Nhờ bàn giao đất sớm, các đơn vị thi công có thể triển khai trên phạm vi rộng, không còn cảnh “đứt khúc” chờ xử lý từng khu. Những đoạn cầu cạn và nút giao đã thành hình, thay thế dãy nhà cũ, biến khu Đông TP.HCM – Đồng Nai từ một vùng bị chia cắt bởi các khu dân cư thành một hành lang giao thông liên tục. Theo kế hoạch mới, đến ngày 30-9 sẽ hoàn thành khoảng 38,6km tuyến chính cao tốc và đến 30-12 khoảng 70,4km tuyến chính cùng 75km đường song hành, đường gom sẽ hoàn tất – một mốc tiến độ cho thấy toàn tuyến phía Đông không còn là “chặng đầu” mà là bức tranh gần hoàn thiện.
Nút giao, cầu cạn và trục mới cho Đồng Nai giao thông
Điều đáng chú ý trong giai đoạn cuối của dự án không chỉ là độ dài tuyến được đổ bê tông, mà là cách các nút giao thông TP.HCM – Đồng Nai được “khóa mạch” để tạo nên một mạng lưới mới. Những đoạn cầu cạn, nút giao đã thành hình, trong đó nút giao HLD sẽ kết nối Vành đai 3 với cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây, đồng thời đón dòng xe từ cầu Nhơn Trạch vào khu Đông TP.HCM. Đây là cấu trúc giao thông gắn liền với tương lai hoạt động của sân bay Long Thành và các tuyến cao tốc, chứ không chỉ phục vụ một tuyến đường độc lập.
Đoạn Vành đai 3 qua Đồng Nai được xem là mắt xích quan trọng trong việc tạo thêm trục kết nối với sân bay Long Thành, hệ thống cao tốc và các tuyến huyết mạch, rút ngắn hành trình và tăng khả năng lưu thông giữa TP.HCM, Đồng Nai và các tỉnh khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Thực tế, một đoạn nối TP.HCM và Đồng Nai đã được thông xe tạm, cho thấy cách tuyến này bắt đầu tái phân phối lưu lượng, giảm áp lực lên các trục hiện hữu. Khi toàn bộ cầu cạn phía Đông hoàn thiện, Vành đai 3 sẽ tạo thêm một trục liên vùng mới, nối liền hệ thống giao thông từ TP.HCM qua Đồng Nai và các tuyến lớn xung quanh, củng cố vị thế đầu mối của Đồng Nai giao thông trong vùng.
Tác động liên vùng và thông điệp từ một dự án hạ tầng quý IV 2026
Vành đai 3 TP.HCM không chỉ được kỳ vọng giảm áp lực giao thông nội đô, mà còn mở ra một không gian phát triển mới cho các đô thị và khu công nghiệp dọc tuyến. Khi tuyến đường này đi qua Tây Ninh, TP.HCM và Đồng Nai với tổng mức đầu tư hơn 75.300 tỉ đồng, trọng tâm không còn là con số vốn mà là “hiệu ứng lan tỏa” – từ logistics đến bất động sản công nghiệp, từ cảng biển đến sân bay.
Theo kế hoạch, công trường phía Đông đang được chuẩn bị cho các mốc thông xe trong những tháng cuối năm 2026 – đúng tinh thần một dự án hạ tầng quý IV 2026 có ý nghĩa biểu tượng cho vùng. Tuy nhiên, thành công thực sự chỉ được đo khi tuyến đường này rút ngắn hành trình giữa TP.HCM và các tỉnh phía Đông, giúp doanh nghiệp giảm thời gian vận chuyển, người dân bớt phụ thuộc vào các trục xuyên tâm chật chội. Vành đai 3 từ đây trở thành phép thử cho một mô hình mới: giải phóng mặt bằng đi trước, nhiều mũi thi công song song và mục tiêu vận hành rõ ràng, thay vì kéo dài thêm những “dự án thế kỷ” chưa có ngày về đích.
