EH216-S: Taxi bay không người lái mở màn cho giao thông đô thị mới
Taxi bay EH216-S là phương tiện bay tự hành cất hạ cánh thẳng đứng bằng điện, không cần phi công, chở tối đa hai hành khách trong cabin nhỏ gọn, di chuyển theo lộ trình được lập trình sẵn và giám sát từ mặt đất, dùng hệ thống định vị vệ tinh để điều hướng, chủ yếu phục vụ các hành trình ngắn trong đô thị và du lịch trên không. Chính vì thế, sự xuất hiện của EH216-S tại Hòa Lạc không chỉ là màn trình diễn công nghệ, mà là phép thử cho một mô hình giao thông đô thị mới dựa trên taxi bay không người lái. Ngày 28/9, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cùng Công ty cổ phần Thương mại đầu tư và Công nghệ Hưng Việt đã ký thỏa thuận hợp tác nghiên cứu, đề xuất thử nghiệm có kiểm soát phương tiện vận chuyển hành khách, hàng hóa tự hành EHang. Việc chọn EH216-S Hà Nội làm mẫu thử cho thấy thành phố muốn đi nhanh vào kỷ nguyên bay tự động điện, thay vì đứng ngoài cuộc tranh luận về bầu trời đô thị.
Thông số kỹ thuật: 130 km/h, 30 km mỗi lần sạc và 16 cánh quạt điện
Trên giấy tờ, EH216-S là một cỗ máy ấn tượng: chiều cao khoảng 1,93 m, dài 6,03 m, rộng 5,73 m và khối lượng cất cánh tối đa 620 kg. Cabin có hai ghế ngồi với cửa mở kiểu cánh chim, thân làm từ composite sợi carbon để giảm trọng lượng. Hệ thống nhiều tay đòn tích hợp rotor đồng trục tạo thành 16 cánh quạt điện bố trí thành 8 cặp xung quanh thân, cho phép cất hạ cánh thẳng đứng, không cần đường băng. Theo thông số của nhà sản xuất, EH216-S đạt tốc độ thiết kế tối đa 130 km/h với tầm hoạt động khoảng 30 km cho mỗi lần sạc đầy. "Phương tiện chạy hoàn toàn bằng điện năng thông qua hệ thống pin thông minh hỗ trợ sạc nhanh, mang lại khả năng di chuyển với tốc độ tối đa 130 km/h." Về điều hướng, máy bay dùng hệ thống định vị vệ tinh GNSS đa băng tần kết hợp công nghệ dẫn đường để bay theo lộ trình đã định.
| Thông số | Giá trị | Ý nghĩa thực tế |
|---|---|---|
| Tốc độ tối đa | 130 km/h | Đủ nhanh cho hành trình nội vùng, nhưng không thay thế máy bay đường dài. |
| Tầm hoạt động | ≈30 km mỗi lần sạc | Giới hạn rõ ràng, chỉ phù hợp chuyến đi ngắn và du lịch ngắm cảnh. |
| Sức chở | 2 hành khách | Nhắm đến di chuyển chuyên biệt, không phải vận tải khối lượng lớn. |
Hòa Lạc sandbox: Tại sao thử nghiệm máy bay phải bắt đầu ở bãi thử tầm thấp
Hà Nội không đưa taxi bay không người lái vào nội đô ngay lập tức, và đó là quyết định hợp lý. Theo thỏa thuận, hai bên sẽ xây dựng đề xuất thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) mẫu taxi bay EH216-S tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Tại đây, cơ quan chức năng và doanh nghiệp cùng xây dựng mô hình quản lý giao thông dành cho hệ thống máy bay không người lái và trung tâm điều hành khai thác (OCC) riêng biệt. Sandbox Hòa Lạc là cách thành phố "đặt phòng thí nghiệm" ngoài khu dân cư để kiểm chứng toàn bộ chuỗi vận hành bay tự động điện: từ đặt lộ trình, kiểm soát không lưu tầm thấp, tới phản ứng khi có sự cố. Từ bãi thử này, các chuyên gia sẽ thu thập dữ liệu thực tế để biên soạn lại tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và đào tạo nhân lực cho giai đoạn khai thác thương mại quy mô lớn. Nếu thử nghiệm máy bay đạt hiệu quả, các bên sẽ tiếp tục nghiên cứu mô hình khai thác thương mại phù hợp.
Tiềm năng giao thông đô thị mới: Kết nối điểm nghẽn, không thay thế đường hàng không
Điều quan trọng là nhìn đúng vai trò của EH216-S: đây không phải đối thủ của hàng không truyền thống, mà là mảnh ghép mới trong bức tranh giao thông đô thị mới. Với tầm hoạt động khoảng 30 km cho mỗi lần sạc đầy, thiết bị này không sinh ra để cạnh tranh với các hãng hàng không thương mại hay phục vụ những chuyến đi liên tỉnh. Dù có ưu thế về khả năng tự hành và cất hạ cánh thẳng đứng, EH216-S vẫn đối mặt với giới hạn về tầm hoạt động. Với quãng đường bay tối đa khoảng 30 km, EH216-S chủ yếu hướng tới những hành trình ngắn, chẳng hạn các chuyến tham quan trên không hoặc di chuyển giữa những địa điểm có khoảng cách không quá xa. Thay vào đó, sức mạnh của nó nằm ở việc giải quyết trực tiếp nhu cầu di chuyển cự ly ngắn, kết nối các điểm nút giao thông kẹt cứng trong đô thị lớn hoặc mở ra trải nghiệm du lịch ngắm cảnh trên không mới mẻ. Nếu được quy hoạch tốt, taxi bay không người lái có thể trở thành tuyến "siêu xe buýt trên không" nối ga tàu, bến xe, khu du lịch – nơi đường bộ thường quá tải.
Những thách thức thực tế: Tầm bay ngắn, niềm tin công chúng và khung pháp lý
Nhìn từ góc độ người dùng, câu hỏi lớn nhất không nằm ở việc EH216-S bay được hay không, mà là bay như thế nào trong một đô thị phức tạp. Với phạm vi hoạt động khoảng 30 km, phương tiện hướng tới các chuyến đi ngắn, chẳng hạn kết nối giữa những khu vực trong đô thị hoặc phục vụ du lịch, thay vì thay thế máy bay và trực thăng trên các hành trình dài. Điều đó nghĩa là phải có mạng lưới điểm cất hạ cánh dày đặc, hạ tầng sạc nhanh và cơ chế phối hợp với hệ thống đường bộ, đường sắt. Một rào cản không nhỏ là niềm tin của công chúng vào taxi bay không người lái. Phương tiện không có buồng lái dành cho phi công, di chuyển theo lộ trình thiết lập trước dưới sự giám sát của hệ thống điều hành mặt đất, dùng GNSS và các công nghệ dẫn đường để tự tìm đường. Dù vậy, việc triển khai vẫn cần trải qua các bước xem xét, phê duyệt và đáp ứng yêu cầu về an toàn, quản lý hoạt động bay trước khi có thể tiến tới khai thác thương mại. Nếu khung pháp lý không theo kịp, taxi bay sẽ mãi ở trạng thái trình diễn, thay vì trở thành phương tiện quen thuộc với người dân.
