Làn sóng tháp chọc trời mới: Việt Nam bước vào cuộc đua siêu cao tầng
Làn sóng tháp chọc trời Việt Nam là xu hướng phát triển dự án nhà cao tầng vượt 100 tầng tại các đô thị lớn, kết hợp kiến trúc hiện đại Việt Nam với chức năng tài chính, công nghệ, thương mại và không gian công cộng, nhằm tái cấu trúc phát triển đô thị và định vị vai trò trung tâm khu vực. Từ Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng đến TP.HCM, một loạt dự án nhà cao tầng từ gần 90 tới hơn 100 tầng đang được đề xuất hoặc triển khai, trong đó nhiều công trình dự kiến vượt chiều cao Landmark 81. Điều đó đồng nghĩa đường chân trời các thành phố sẽ thay đổi mạnh, kéo theo làn sóng đầu tư, di dời dân cư, điều chỉnh quy hoạch và cả tranh luận về cách phát triển đô thị.
Hà Nội: Từ Phương Trạch 639m đến Tháp Kỷ nguyên 109 tầng
Không phải TP.HCM, chính trục phía Bắc sông Hồng mới đang là tâm chấn của làn sóng siêu tháp chọc trời Việt Nam. Tại Thành phố Thông minh Bắc Hà Nội, tháp tài chính 108 tầng được định hướng cao khoảng 639m, cao hơn Landmark 81 khoảng 178m và có thể trở thành tòa nhà cao nhất cả nước nếu xây đúng thiết kế. Phương án kiến trúc do Skidmore, Owings & Merrill (SOM) thắng cuộc thi vào tháng 5/2024, dựa trên ý tưởng giao hòa giữa kiến trúc hiện đại và tự nhiên, với lõi tách đôi, các cầu đứng và khu vườn trên không cùng Lunarium – “Phòng Mặt Trăng” trên đỉnh tháp. Đây là bước nhảy vọt về kiến trúc hiện đại Việt Nam khi đem yếu tố nước, vườn, gió, trăng lên độ cao hàng trăm mét. Song song đó, Hà Nội còn đề xuất Tháp Kỷ nguyên cao 109 tầng trên trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, trở thành điểm nhấn cao gấp đôi mặt bằng chung 30-45 tầng trong khu vực.
TP.HCM và các đô thị biển: Tháp đôi 235m, IFC 99 tầng và cuộc đua mặt tiền trời
Trong khi Hà Nội chạy đua siêu cao tầng ở phía Bắc sông Hồng, TP.HCM và các đô thị biển cũng không đứng ngoài cuộc. Tại “tứ giác Bến Thành”, One Central Saigon – dự án văn phòng, thương mại, căn hộ, khách sạn – đang tăng tốc sau 13 năm khởi công, với hai tháp cao 47–56 tầng, khoảng 235m, thuộc nhóm tháp đôi cao nhất Việt Nam. Sau nhiều lần đình trệ, dự án đổi chủ, tái cấu trúc vốn và tháo gỡ vướng mắc pháp lý, hiện một tháp đã vươn tới tầng 30, tháp còn lại vượt mốc 20 tầng và mục tiêu hoàn thành được ấn định vào tháng 9/2028. Điều thú vị là thiết kế lấy cảm hứng “Song Long Ngậm Ngọc”, kết hợp ngôn ngữ kiến trúc hiện đại với yếu tố văn hóa truyền thống, nối trực tiếp với ga metro Bến Thành để người dân, du khách có thể di chuyển giữa ga và trung tâm thương mại mà không cần lên mặt đất. Cùng với các đề xuất như tháp biểu tượng IFC-99F HCMC cao 99 tầng, tổng diện tích sàn khoảng 400.000m², TP.HCM rõ ràng đang chuẩn bị một thế hệ tháp chọc trời mới cạnh tranh trực tiếp với thủ đô.
Siêu tháp cho ai? Từ giấc mơ trung tâm tài chính đến câu hỏi về chất lượng sống
Các chủ đầu tư không giấu tham vọng biến những tháp chọc trời Việt Nam mới thành “máy nén đô thị”: tập trung tài chính, công nghệ, thương mại và cả trải nghiệm du lịch trên một trục thẳng đứng. Tháp Phương Trạch được định hướng là hạt nhân tài chính – thương mại cửa ngõ phía Bắc, với tổng diện tích sàn khoảng 133.000m², trong khi Thành phố Thông minh Bắc Hà Nội được thiết kế như một đô thị hoàn chỉnh, có nhà ở, văn phòng, trường học, không gian xanh, hạ tầng năng lượng, giao thông và quản trị thông minh. Ở trung tâm TP.HCM, One Central Saigon hứa hẹn bổ sung nguồn cung dịch vụ cao cấp, hoàn thiện hệ sinh thái du lịch – thương mại quanh chợ Bến Thành. Với người dân, lợi ích rõ ràng là thêm lựa chọn nhà ở, việc làm, tiện ích trong bán kính đi bộ, kết nối metro và dịch vụ cao cấp ngay dưới chân nhà. Nhưng cái giá phải trả là áp lực lên hạ tầng, bóng đổ đô thị, giá đất leo thang và nguy cơ chênh lệch giàu nghèo. Nếu không có chiến lược phát triển đô thị đi kèm, siêu tháp rất dễ trở thành “đảo xa xỉ” giữa biển kẹt xe và thiếu không gian công cộng.
Từ biểu tượng chiều cao đến chiến lược phát triển đô thị dài hạn
Điểm đáng nói nhất của làn sóng dự án nhà cao tầng hiện nay không còn là chuyện “phá kỷ lục” Landmark 81, dù nhiều công trình sẽ bỏ xa chiều cao 461,2m của tòa nhà này. Vấn đề là Việt Nam muốn dùng các siêu tháp như một công cụ định vị vai trò trung tâm tài chính và công nghệ trong khu vực. Các quỹ đất lớn ven sông, gần cầu và sân bay, gần đầu mối metro đang được tái định nghĩa như những “phòng máy” mới của nền kinh tế đô thị. Theo kế hoạch, Thành phố Thông minh Bắc Hà Nội sẽ hoàn thành toàn bộ vào quý IV/2032, giai đoạn 5 với tháp 108 tầng là điểm nhấn cao nhất; một dự án 108 tầng khác tại khu đô thị thông minh – sinh thái Vĩnh Thanh, Đông Anh dự kiến triển khai từ quý IV/2026 đến quý III/2029 và hoàn thành toàn khu vào quý IV/2034; One Central Saigon hướng tới mốc tháng 9/2028. Những mốc thời gian này cho thấy siêu tháp là cuộc chơi dài hạn. Nếu quy hoạch, giao thông công cộng, nhà ở xã hội, không gian xanh không được “nâng hạng” tương xứng, các tháp chọc trời Việt Nam sẽ chỉ đẹp trên phối cảnh. Ngược lại, nếu coi đây là dịp tái thiết cấu trúc đô thị, loạt công trình vượt 100 tầng có thể là bước ngoặt để các thành phố Việt Nam thoát khỏi mô hình đô thị manh mún, thấp tầng, lệ thuộc xe máy – và tiến gần hơn tới chuẩn mực đại đô thị châu Á.
