Cuộc gặp mở hướng hợp tác cụ thể
Hợp tác Mỹ Hải Phòng là nỗ lực kết nối nguồn lực doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo Hoa Kỳ với các ưu tiên phát triển công nghệ, công nghiệp và logistics của thành phố cảng. Trong chuyến công tác tại Hải Phòng, Chủ tịch UBND thành phố Đỗ Thành Trung đã tiếp và làm việc với Đại sứ Hoa Kỳ Jennifer Wicks; hai bên trao đổi các hướng hợp tác có thể đem lại kết quả thực chất, thay vì dừng ở những tuyên bố thiện chí. Đây là cách tiếp cận phù hợp với một địa phương muốn mở rộng quan hệ kinh tế với Hoa Kỳ: xác định lĩnh vực cần vốn, công nghệ và nhân lực, rồi kết nối chúng với năng lực của đối tác. Cuộc gặp cũng diễn ra trong bối cảnh Đại sứ Wicks mới nhận nhiệm kỳ tại Việt Nam, tạo cơ hội để hai bên đặt nền móng cho một chương trình làm việc dài hạn.
Thành phố giới thiệu vị thế trung tâm cảng biển, công nghiệp và giao thông đối ngoại, đồng thời nêu tham vọng phát triển Khu Thương mại Tự do và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Những lợi thế ấy chỉ tạo ra sức hút bền vững nếu Hải Phòng chuyển được kết nối ngoại giao thành dự án và năng lực sản xuất cụ thể. Vì vậy, trọng tâm cuộc trao đổi về bán dẫn, công nghệ cao và logistics đáng chú ý hơn một lời mời gọi đầu tư chung chung.
Đầu tư bán dẫn cần đi cùng năng lực nghiên cứu
Hải Phòng muốn thu hút có chọn lọc các dự án chip bán dẫn, vi mạch điện tử, trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây, dữ liệu lớn và năng lượng sạch. Thành phố cũng khuyến khích doanh nghiệp Hoa Kỳ đầu tư trực tiếp, liên kết với doanh nghiệp trong nước và mở trung tâm nghiên cứu, phát triển tại các khu công nghiệp, khu kinh tế hoặc Khu Thương mại Tự do. Định hướng này cho thấy đầu tư bán dẫn không nên chỉ được đo bằng số dự án được công bố. Giá trị dài hạn nằm ở khả năng kéo theo hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và sự tham gia của doanh nghiệp trong nước. Nếu thiếu những mắt xích đó, công nghệ cao có thể chỉ là một nhãn đầu tư; nếu được xây dựng đồng bộ, đây có thể là bước nâng cấp đáng kể cho nền công nghiệp địa phương.
Nguồn nhân lực là điều kiện không thể tách rời. Hải Phòng dự báo nhu cầu tuyển dụng khoảng 400.000 lao động tại các khu công nghiệp, khu kinh tế trong giai đoạn 2026–2030 và đề xuất mở rộng liên kết đào tạo với trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp Hoa Kỳ. Trường Đại học Hàng hải Việt Nam cũng đã nêu các hướng hợp tác như trao đổi giảng viên, sinh viên và nghiên cứu tự động hóa hàng hải, động cơ tàu, công nghệ đóng tàu, kinh tế hàng hải. Đây là nền tảng đáng chú ý: kết nối giáo dục với nhu cầu sản xuất sẽ giúp tham vọng công nghệ có cơ hội chuyển thành năng lực tại chỗ.
Cảng biển thông minh là phép thử thực tế
Bên cạnh công nghệ cao, cảng biển thông minh là hướng hợp tác có liên hệ trực tiếp với thế mạnh của Hải Phòng. Thành phố mong muốn doanh nghiệp Hoa Kỳ tham gia đầu tư kho bãi tự động hóa, chuỗi cung ứng lạnh và mô hình Smart Port; đồng thời đặt vấn đề hợp tác công – tư trong điện gió ngoài khơi và năng lượng tái tạo. Đây là lựa chọn hợp lý: hiện đại hóa cảng và dịch vụ logistics có thể bổ trợ cho mục tiêu xây dựng trung tâm logistics quốc tế, thay vì để hạ tầng cảng phát triển tách rời với công nghệ và chuỗi cung ứng.
Tuy nhiên, cụm từ “cảng thông minh” chỉ có ý nghĩa khi được chuyển thành các dự án và hệ thống vận hành cụ thể. Chuyến khảo sát của Đại sứ Wicks tại Cảng container quốc tế Tân Cảng, cùng các điểm đến trong lĩnh vực công nghiệp, cho thấy cuộc làm việc gắn với việc tìm hiểu thực tế chứ không chỉ trao đổi trên bàn họp. Bước tiếp theo vì thế cần là duy trì khảo sát, xác định đối tác và hình thành kế hoạch hợp tác phù hợp với nhu cầu của cảng và doanh nghiệp.
Từ thiện chí đến hợp tác dài hạn
Triển vọng của hợp tác Mỹ Hải Phòng phụ thuộc vào khả năng nối ba ưu tiên: thu hút công nghệ, nâng chất lượng nhân lực và cải thiện hạ tầng logistics. Đại sứ Jennifer Wicks đánh giá các định hướng về bán dẫn, kinh tế số, logistics xanh và phát triển nguồn nhân lực phù hợp với các chương trình hợp tác của Hoa Kỳ trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện. Đại sứ quán Hoa Kỳ cũng cam kết tiếp tục làm cầu nối để doanh nghiệp và viện nghiên cứu Hoa Kỳ khảo sát, xúc tiến đầu tư và hợp tác dài hạn với thành phố.
Cam kết kết nối là tín hiệu tích cực, nhưng kết quả sẽ được đánh giá qua dự án cụ thể và mức độ gắn kết với năng lực địa phương. Hải Phòng đã nêu rõ những lĩnh vực mình cần; thách thức tiếp theo là tạo điều kiện để các cơ hội về đầu tư bán dẫn và cảng biển thông minh trở thành hợp tác có chiều sâu. Nếu duy trì được nhịp làm việc, đào tạo nhân lực song hành với đầu tư và ưu tiên dự án tạo giá trị lâu dài, cuộc gặp này có thể là điểm khởi đầu thiết thực cho một giai đoạn hợp tác mới.
