Đầu năm học: cao điểm của các chiêu trò giả danh giáo viên, nhà trường
Lừa đảo đầu năm học là dạng tội phạm công nghệ cao lợi dụng thời điểm học sinh và phụ huynh phải xử lý nhiều khoản thu – chi, thủ tục với nhà trường để giả danh giáo viên, cán bộ trường học, yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân nhằm chiếm đoạt tài sản, thường thông qua điện thoại, SMS, mạng xã hội và ứng dụng nhắn tin. Đây không phải chuyện hiếm gặp mà đang có xu hướng gia tăng, biến tâm lý bận rộn, nôn nóng của phụ huynh thành “mảnh đất màu mỡ” cho kẻ gian. Khi mọi người đang tập trung lo học phí, sách vở, đồng phục, bảo hiểm và các hoạt động ngoại khóa, chỉ một khoảnh khắc chủ quan có thể khiến cả gia đình trả giá bằng tiền bạc và dữ liệu cá nhân bị đánh cắp.
Thủ đoạn giả danh giáo viên: kịch bản tinh vi nhưng có thể nhận diện
Các đối tượng thường âm thầm thu thập thông tin học sinh, phụ huynh từ mạng xã hội, nhóm lớp, sau đó dùng tài khoản mạng xã hội, số điện thoại hoặc ứng dụng nhắn tin để tiếp cận và tự xưng là giáo viên chủ nhiệm, cán bộ văn phòng, kế toán hoặc đại diện nhà trường. Chúng gửi thông báo y như thông báo thật: yêu cầu đóng học phí, mua sách giáo khoa, nộp tiền đồng phục, tài liệu học tập, đăng ký bảo hiểm, tham gia ngoại khóa, thậm chí nhận hỗ trợ đầu năm học. Nguy hiểm hơn, kẻ lừa đảo còn dùng hình ảnh, tên, thông tin cá nhân giáo viên, logo và tên trường để tạo tài khoản, nhóm chat giả, khiến phụ huynh dễ tin rằng mình đang làm việc với nhà trường “chính thống”. Sau khi tạo được lòng tin, chúng yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân, quét mã QR, hoặc gửi số căn cước, tài khoản ngân hàng, mã OTP, mật khẩu.
Những dấu hiệu cảnh báo: thấy là phải nghi ngờ ngay
Dù chiêu trò tinh vi, lừa đảo đầu năm học luôn có những “điểm đỏ” rất rõ nếu phụ huynh chịu dừng lại vài phút để suy xét. Thứ nhất, yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân thay vì tài khoản chính thức của nhà trường là tín hiệu nguy hiểm; cơ quan công an đã khuyến cáo phải đặc biệt cảnh giác với trường hợp này. Thứ hai, tin nhắn tạo tâm lý gấp gáp, thúc ép như “cần chuyển khoản ngay hôm nay”, “quá hạn sẽ không được đăng ký”, “học sinh sẽ bị ảnh hưởng quyền lợi” là cách điển hình để bạn không kịp kiểm chứng. Thứ ba, mọi yêu cầu cung cấp mã OTP, mật khẩu ngân hàng, mã PIN, thông tin thẻ, ảnh giấy tờ tùy thân hoặc dữ liệu đăng nhập qua điện thoại, mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin đều là dấu hiệu lừa đảo; công an nhấn mạnh tuyệt đối không được chia sẻ những thông tin này cho người lạ.
Phụ huynh cần làm gì để phòng chống lừa đảo đầu năm học?
Ở góc độ phụ huynh, cách bảo vệ hiệu quả nhất không phải là nhớ hết mọi chiêu trò, mà là xây dựng quy trình kiểm chứng cố định cho mọi khoản tiền liên quan đến nhà trường. Khi nhận tin nhắn yêu cầu đóng học phí, mua tài liệu, đồng phục hoặc khoản thu khác, điều đầu tiên cần làm là bình tĩnh kiểm tra lại thông tin, đặc biệt nếu người gửi đòi chuyển tiền vào tài khoản cá nhân. Nếu thông báo có điểm bất thường, đừng tương tác tiếp qua số hoặc đường link được gửi; hãy gọi trực tiếp cho giáo viên chủ nhiệm hoặc liên hệ văn phòng nhà trường qua số điện thoại, kênh thông tin chính thức đã được cung cấp trước đó. Trước mỗi lần chuyển khoản, phụ huynh nên đối chiếu tên chủ tài khoản, số tài khoản và nội dung thanh toán với thông báo chính thức của nhà trường, coi đó là bước bắt buộc trong gia đình.
Khi nào cần báo công an và kết luận dành cho phụ huynh
Một nguyên tắc quan trọng trong phòng chống lừa đảo là: càng phát hiện sớm, cơ hội thu hồi tài sản và hỗ trợ pháp lý càng cao. Nếu thấy mình đã chuyển khoản nhầm vào tài khoản cá nhân hoặc lỡ cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin thẻ, giấy tờ tùy thân cho người lạ tự xưng giáo viên, cán bộ nhà trường, phụ huynh cần lập tức liên hệ ngân hàng để khóa tài khoản, sau đó thông báo ngay cho công an địa phương và nhà trường để phối hợp xử lý. Theo cơ quan công an, tình trạng đối tượng xấu giả danh giáo viên, cán bộ nhà trường để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản đang có nguy cơ gia tăng, đặc biệt trong những ngày đầu năm học. Kết luận thẳng thắn: đầu năm học không chỉ là mùa khai giảng mà còn là mùa tội phạm công nghệ cao “săn” phụ huynh. Sự tỉnh táo, thói quen kiểm chứng và kỷ luật không chia sẻ thông tin nhạy cảm chính là cách thiết thực nhất để bảo vệ học sinh và tài sản gia đình.
