Từ chuyến thăm cấp cao tới tầm nhìn đối tác công nghệ chiến lược
Đối tác công nghệ Việt Nam Singapore là định hướng hợp tác trong đó hai nước cùng xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, từ đồng nghiên cứu, đồng phát triển tới đồng sản xuất, nhằm tạo ra các sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới phục vụ nhu cầu phát triển bền vững của mỗi bên. Chuyến thăm chính thức Singapore và việc đồng chủ trì Đối thoại Chiến lược Việt Nam - Singapore lần thứ nhất của Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú là bước đi cụ thể để hiện thực hóa tầm nhìn này. Điểm đáng chú ý là đây không phải một chuyến thăm mang tính nghi thức, mà được thiết kế như một đợt "khởi động chính sách", nối tiếp thỏa thuận đạt được trong chuyến thăm Singapore tháng 5 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, theo tư duy hành động, biến ý chí thành kết quả. Chính trị cấp cao đang đi trước, tạo nền để kinh tế và công nghệ hai nước cùng "cất cánh".
Đối thoại chiến lược Đông Nam Á: kênh Đảng định hình khung hợp tác mới
Đối thoại chiến lược Việt Nam - Singapore lần thứ nhất là cơ chế đối thoại chiến lược đầu tiên mà Đảng ta thiết lập với một chính đảng nước ngoài, do Thường trực Ban Bí thư và Phó Tổng Thư ký Đảng Hành động Nhân dân đồng chủ trì. Việc chọn Singapore cho đối thoại chiến lược Đông Nam Á ở cấp Đảng cho thấy Hà Nội và Singapore coi trọng vai trò định hướng chính trị đối với những lĩnh vực mới, nhạy cảm như công nghệ số, an ninh dữ liệu, kinh tế số. Hai bên nhấn mạnh yêu cầu thực hiện các cam kết, làm sâu sắc Đối tác chiến lược toàn diện vì lợi ích nhân dân, hòa bình, ổn định và phát triển khu vực và thế giới. Không chỉ là trao đổi quan điểm, kênh Đảng được xác định đi vào chiều sâu, giữ vai trò "la bàn" chung cho quan hệ song phương về những vấn đề trọng tâm, chiến lược, tạo điều kiện để hợp tác chính phủ, địa phương, doanh nghiệp bớt manh mún, bám sát một hướng đi dài hạn.
Từ trao đổi sang đồng tạo giá trị: nền tảng phát triển công nghệ chung
Điểm đột phá của chuyến thăm nằm ở cách hai bên nhìn nhận đối tác công nghệ: "Việt Nam và Singapore không chỉ tiếp nhận hay trao đổi công nghệ, mà có thể cùng nhau tạo ra giá trị, phục vụ nhu cầu phát triển của hai nước". Lần đầu tiên, hai nước thông qua một Tuyên bố chung về Chiến lược kết nối công nghệ, nhấn mạnh hợp tác đồng kiến tạo, đồng nghiên cứu, đồng phát triển, hướng tới hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tăng cường kết nối trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, chuyển đổi số, kinh tế số, liên kết các trung tâm nghiên cứu, doanh nghiệp, trường đại học và tổ chức đổi mới sáng tạo. Thay vì chỉ mua bán giải pháp, tầm nhìn mới đặt trọng tâm vào phát triển công nghệ chung, tận dụng tính bổ trợ của hai nền kinh tế: Việt Nam có thị trường, nguồn nhân lực; Singapore có kinh nghiệm quản trị, năng lực nghiên cứu ứng dụng. Nếu thực thi nghiêm túc, cách tiếp cận này có thể giúp hai nước bước vào "chuỗi giá trị cao" thay vì ở mãi vị trí gia công.
Hợp tác đào tạo cán bộ: trụ cột âm thầm của quan hệ công nghệ
Trong khi tuyên bố về công nghệ thu hút sự chú ý, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho thấy một trụ cột ít được nói tới nhưng mang tính quyết định: hợp tác đào tạo cán bộ. Hai bên đã thông qua Kế hoạch hợp tác đào tạo cán bộ giai đoạn 2027-2029, được xác định là một trụ cột trong quan hệ song phương. Đây không chỉ là các khóa học ngắn hạn mà là cách hai nước cùng chuẩn bị thế hệ lãnh đạo, quản lý mới có năng lực số, hiểu công nghệ và chia sẻ cách tiếp cận phát triển nhanh, bền vững. Lấy hiệu quả thực chất và lợi ích của người dân, doanh nghiệp làm thước đo, hợp tác đào tạo cán bộ nếu thiết kế sát nhu cầu triển khai chuyển đổi số, đô thị thông minh, chính phủ điện tử sẽ tạo cầu nối trực tiếp giữa ý tưởng chính sách và năng lực thực thi. Trong một quan hệ đối tác công nghệ Việt Nam Singapore, đầu tư cho con người chính là khoản đầu tư dài hạn nhất.
Từ thỏa thuận đến hành động: kỳ vọng người dân hưởng lợi thế nào?
Các thỏa thuận mới không có ý nghĩa nếu không chuyển thành những ứng dụng cụ thể trong đời sống. Hai bên nhất trí lấy lợi ích thiết thực của người dân, doanh nghiệp làm thước đo khi triển khai hợp tác, trên nền tảng tin cậy chính trị cao và tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế. Điều này mở ra kỳ vọng về những sản phẩm số dùng chung, dịch vụ công trực tuyến thuận tiện hơn, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo với sự tham gia của nhà đầu tư và phòng thí nghiệm từ cả hai nước. Kế hoạch tổ chức kỳ họp lần thứ hai Đối thoại Chiến lược tại Việt Nam trong năm 2027 cho thấy hai bên không muốn để cơ chế này "nóng sớm, nguội nhanh", mà duy trì nhịp trao đổi đều đặn, bám sát thực tiễn triển khai. Câu hỏi còn lại là các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp sẽ chủ động bao nhiêu để biến khuôn khổ hợp tác thành dự án cụ thể, tránh tình trạng đối thoại chỉ dừng ở khẩu hiệu.
