Điều chỉnh để làm hoàn chỉnh ngay từ đầu
Cao tốc Tân Phú – Bảo Lộc là tuyến đường bộ cao tốc theo phương thức đối tác công tư, giữ vai trò kết nối khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam với Lâm Đồng, Đà Lạt và Tây Nguyên. Ngày 22.10, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng thống nhất chủ trương điều chỉnh thiết kế và chủ trương đầu tư dự án, chuyển từ phương án phân kỳ sang đầu tư hoàn chỉnh với nền đường 22 m. Đây là thay đổi đáng kể: thay vì làm trước một phần rồi quay lại mở rộng, dự án hướng đến hoàn thành đồng bộ ngay trong một giai đoạn. Lựa chọn này có lý về dài hạn, bởi thi công lại trên tuyến đang khai thác vừa gây xáo trộn giao thông, vừa có nguy cơ kéo dài việc hoàn thiện các hạng mục. Nhưng quyết định cũng đặt áp lực lớn hơn lên khâu chuẩn bị đất, vốn và tiến độ.
Nền đường rộng hơn, tiêu chuẩn cũng phải đồng bộ
Phương án mới tăng bề rộng nền đường từ khoảng 17 m lên 22 m, nhưng điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở con số. Tuyến dự kiến có bốn làn xe và dải dừng khẩn cấp liên tục, đạt tiêu chuẩn cao tốc khi hoàn thành; trong khi phương án trước đầu tư phân kỳ với làn dừng khẩn cấp không liên tục. Với người đi đường, dải dừng liên tục có ý nghĩa thiết thực khi xe gặp sự cố, còn quy mô đồng bộ giúp tổ chức giao thông nhất quán hơn. Mở rộng ngay từ đầu cũng tránh phải thi công bổ sung trên tuyến đã đưa vào sử dụng. Đổi lại, yêu cầu thu hồi đất tăng: tổng nhu cầu sau điều chỉnh khoảng 546,8 ha, tăng 91,8 ha; phần thuộc Đồng Nai khoảng 79,47 ha và Lâm Đồng khoảng 467,33 ha. Vì vậy, lợi ích của thiết kế mới chỉ thành hiện thực nếu giải phóng mặt bằng và triển khai được kiểm soát chặt.
Vốn tăng, thời hạn khai thác lùi sang năm 2028
Sơ bộ tổng mức đầu tư sau điều chỉnh là 17.561 tỉ đồng, tăng 361 tỉ đồng so với phương án trước. Phần tăng thêm cần được nhìn cùng với quy mô hoàn chỉnh và mục tiêu tránh mở rộng, thi công lại về sau; tuy nhiên, hiệu quả của khoản đầu tư sẽ phụ thuộc vào việc dự án giữ được tiến độ mới. Theo phương án được thống nhất, tuyến dự kiến thông xe kỹ thuật trong quý III/2028 và hoàn thành, đưa vào khai thác trong quý IV/2028. Đây là bước lùi so với kế hoạch khai thác trong năm 2026 của phương án phân kỳ, nhưng đổi lại là mục tiêu đưa vào sử dụng một tuyến có đủ các hạng mục chính thay vì hoàn thành một phần rồi tiếp tục thi công. Mốc cuối năm 2028 vì thế cần được xem là cam kết tiến độ phải theo sát, không chỉ là con số trong kế hoạch.
Mắt xích kết nối TP.HCM – Đà Lạt
Cao tốc Tân Phú – Bảo Lộc là một mắt xích trên trục kết nối từ TP.HCM và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam lên Lâm Đồng, Đà Lạt và Tây Nguyên. Khi được đầu tư hoàn chỉnh, tuyến có thể góp phần tạo hành trình liền mạch hơn giữa các khu vực; nhưng không nên đánh đồng kỳ vọng kết nối với lợi ích đã đạt được. Người dân và doanh nghiệp chỉ cảm nhận rõ thay đổi khi đường hoàn thành đúng tiến độ, tổ chức giao thông đáp ứng yêu cầu và các tuyến liên kết phát huy hiệu quả. Quyết định tăng quy mô vì thế là lựa chọn đáng ủng hộ nếu đi kèm giải phóng mặt bằng đúng hạn và quản lý chặt chi phí, chất lượng. Lâm Đồng đã thống nhất chủ trương; thử thách tiếp theo là biến phương án 22 m thành công trình hoàn chỉnh, an toàn và khai thác được vào cuối năm 2028.
