Cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc: mắt xích chiến lược trên trục Dầu Giây - Liên Khương
Cao tốc Tân Phú Bảo Lộc là dự án hạ tầng giao thông thuộc nhóm A, dài khoảng 65,88km, đóng vai trò mắt xích quan trọng trên tuyến Dầu Giây - Liên Khương, giúp rút ngắn thời gian TP.HCM Đà Lạt còn khoảng 3 giờ nhờ kết nối cao tốc Dầu Giây - Tân Phú với khu vực Bảo Lộc, giảm tải Quốc lộ 20 và mở rộng không gian phát triển du lịch, công nghiệp, logistics cho phía Nam Lâm Đồng. Đây không chỉ là một tuyến cao tốc mới, mà là cấu phần quyết định để hình thành hành lang kinh tế từ Đông Nam Bộ lên Nam Tây Nguyên. Tuyến đi qua địa hình rừng núi đặc trưng, được ví là "cao tốc xuyên rừng đẹp nhất" Việt Nam, nhưng ý nghĩa lớn hơn nằm ở việc tái phân bố dòng người, dòng hàng hóa và cơ hội đầu tư giữa TP.HCM, Đồng Nai và Lâm Đồng.
Hai hợp đồng tín dụng và tác động dây chuyền đến trục TP.HCM - Đà Lạt
Khoản vay dự án gần 3.000 tỷ đồng Agribank dành cho cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương giai đoạn 1, sau hợp đồng tín dụng 4.978 tỷ đồng của Ngân hàng Phát triển Việt Nam, cho thấy hệ thống ngân hàng đã coi trục cao tốc Dầu Giây - Liên Khương là ưu tiên vốn. Đây là tuyến hoàn thiện kết nối từ Tân Phú lên Liên Khương, đồng thời gắn với Cảng hàng không Liên Khương, tạo một mạng lưới hạ tầng giao thông đường bộ – hàng không liên vùng hiếm có. Khi Bảo Lộc - Liên Khương được cấp vốn đủ mạnh và triển khai song hành với cao tốc Tân Phú Bảo Lộc, trục TP.HCM – Đà Lạt không còn là ý tưởng trên giấy mà trở thành chương trình đầu tư có lịch khởi công, mốc triển khai và dòng tiền cụ thể. Nói cách khác, hai khoản tín dụng này chính là “lá phiếu niềm tin” vào tương lai của hành lang vận tải và du lịch từ Đông Nam Bộ lên Tây Nguyên.
Lựa chọn quyết định: hoàn thiện từ đầu hay phân kỳ mở rộng?
Trong cuộc họp ngày 14/9, Lâm Đồng không chỉ thẩm định điều chỉnh báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc, mà còn đặt lại câu hỏi chiến lược: làm ngay tuyến hoàn chỉnh hay phân kỳ rồi mở rộng sau. Phương án phân kỳ có vẻ “an toàn” về ngắn hạn nhưng lại tạo nguy cơ thi công đi thi công lại, phá dỡ, điều chỉnh các hạng mục như thoát nước, hầm dân sinh, gia cố… khiến khai thác bị xáo trộn và làm tăng rủi ro mất an toàn giao thông. Các tính toán sơ bộ cho thấy đầu tư hoàn thiện ngay từ đầu có thể tiết kiệm khoảng 422 tỷ đồng so với phương án phân kỳ. Đây là con số đủ lớn để bác bỏ tư duy chia nhỏ dự án cho dễ quyết, và ủng hộ cách tiếp cận “làm một lần cho ra một tuyến cao tốc đúng chuẩn” phục vụ lâu dài.
Tiến độ khởi công, thời gian khai thác và lợi ích cho người dân
Nếu nhìn từ người sử dụng, giá trị của cao tốc Tân Phú Bảo Lộc không nằm ở chiều dài 65,88km hay hơn 500ha đất thu hồi, mà ở việc rút ngắn thời gian TP.HCM Đà Lạt từ hơn 6–7 giờ xuống gần 3 giờ. Dự án Tân Phú - Bảo Lộc dự kiến khởi công ngày 19/12/2025, triển khai theo hình thức BOT và đưa vào khai thác quý IV/2027, đồng thời Bảo Lộc - Liên Khương giai đoạn 1 cũng đặt mục tiêu hoàn thành trong 30 tháng, khai thác từ quý IV/2027. Khi hai tuyến được vận hành đồng bộ, người dân và doanh nghiệp sẽ hưởng lợi từ hành trình ngắn hơn, an toàn hơn, ít phụ thuộc vào Quốc lộ 20 vốn đã quá tải. Đó là sự thay đổi rất thực trong đời sống: cuối tuần đi Đà Lạt không còn là chuyến đi dài mệt mỏi, và vận chuyển hàng hóa nông sản, du lịch, dịch vụ được tổ chức bài bản hơn.
Bước ngoặt vốn vay và thông điệp cho chiến lược hạ tầng vùng
Điểm đáng nói của gói vốn vay dự án gần 3.000 tỷ đồng không chỉ là thêm một nguồn tín dụng, mà là bước ngoặt tâm thế: ngân hàng thương mại bắt đầu coi hạ tầng giao thông vùng là tài sản dài hạn có giá trị. Khi Agribank cam kết đồng hành toàn diện với nhà đầu tư từ giai đoạn xây dựng đến vận hành, và VDB xác định Bảo Lộc - Liên Khương là công trình trọng điểm của tỉnh, trục cao tốc TP.HCM – Đà Lạt trở thành câu chuyện chung của nhà nước, doanh nghiệp, ngân hàng chứ không chỉ của một địa phương. Quyết định hoàn thiện cao tốc Tân Phú Bảo Lộc từ đầu càng khiến dòng vốn này đáng giá: tiền sẽ không chi cho các hạng mục tạm thời, mà tạo ra một tuyến tiêu chuẩn cao, ít phải “đào lên làm lại”. Nếu lợi ích được phân bổ minh bạch và tiến độ được giữ vững, đây có thể là mẫu hình cho cách Việt Nam đầu tư hạ tầng vùng trong giai đoạn mới.
