GRDP hai con số quý III: Tín hiệu mạnh nhưng chưa đủ an tâm
Tăng trưởng Hà Nội 2026 với dấu mốc GRDP hai con số quý III là quá trình kinh tế Thủ đô tăng tốc nhờ đầu tư công, xây dựng và dịch vụ, song vẫn chịu sức ép lạm phát, nút thắt hạ tầng và yêu cầu chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ và cơ cấu kinh tế hiện đại. Trong quý III, GRDP của Hà Nội lần đầu trong năm đạt 10,02%, mức tăng cao nhất trong ba quý và vượt quý III năm trước 8,20%. Tính chung 9 tháng, GRDP tăng 8,85%, cao hơn 7,92% cùng kỳ, cho thấy đà phục hồi rõ rệt. Đây là thành quả của việc thành phố tập trung tháo gỡ khó khăn sản xuất kinh doanh, thúc đẩy đầu tư công, đầu tư tư nhân và FDI, đồng thời đẩy nhanh các dự án hạ tầng chiến lược và xử lý dự án tồn đọng. Nhưng mức 8,85% vẫn way dưới mục tiêu cả năm từ 11% trở lên, mở ra một chặng nước rút đầy áp lực.
Động lực tăng trưởng: Đầu tư công, xây dựng và dịch vụ kéo đoàn tàu GRDP
Tham vọng tăng trưởng Hà Nội 2026 từ 11% trở lên đặt trên nền tảng một cú nhảy về đầu tư công, xây dựng và các công trình trọng điểm. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội 9 tháng đạt 451,4 nghìn tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ; riêng quý III khoảng 194,6 nghìn tỷ đồng, tăng 24,5%. Đằng sau những con số đó là 84 dự án hạ tầng chiến lược với quy mô hơn 330.458 tỷ đồng đang được thúc đẩy, từ Vành đai 4, đường sắt đô thị Nhổn – ga Hà Nội đến các cầu lớn vượt sông Hồng. Xây dựng tăng 10,89%, trở thành một trong những ngành tăng nhanh nhất. Một câu trích dẫn có thể thấy rõ: “Trong 9 tháng, tổng vốn đầu tư toàn xã hội của Hà Nội đạt 451,4 nghìn tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ”. Song vốn đầu tư không tự động biến thành tăng trưởng nếu chậm giải ngân, chậm hình thành khối lượng và giá trị mới.
Dịch vụ tiếp tục là trụ đỡ: tăng 9,14% và đóng góp hơn 6% vào tăng trưởng 9 tháng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 810.900 tỷ đồng, tăng 15,6%, cao hơn trung bình cả nước. Du lịch phục hồi ấn tượng với khoảng 27,5 triệu lượt khách, khách quốc tế 6,67 triệu lượt tăng 22% và gần 6,9 triệu lượt khách du lịch ghi nhận mức tăng 25,7% với khách quốc tế. Tuy vậy, nếu thời gian lưu trú và mức chi tiêu chưa cải thiện, giá trị mang lại cho GRDP vẫn hạn chế. Nói cách khác, đầu tư công Hà Nội tạo cú hích, nhưng dịch vụ và tiêu dùng quyết định mức độ lan tỏa đến đời sống người dân.
Những nút thắt kinh tế Hà Nội: Giải phóng mặt bằng, vật liệu và lạm phát
Đằng sau con số GRDP hai con số là những nút thắt kinh tế Hà Nội vẫn chưa được tháo gỡ triệt để. Thành phố thừa nhận nếu không xử lý nhanh các điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, đất đai, thủ tục đầu tư, nguồn vật liệu và tổ chức thi công thì nguồn lực sẽ tiếp tục bị “giam giữ”. Một dự án chậm thủ tục, một công trình vướng mặt bằng hay một nguồn vốn chưa đưa vào sản xuất đều đồng nghĩa với giá trị tăng thêm bị bỏ lỡ. Hiện vẫn còn 190 dự án đầu tư công và 287 dự án ngoài ngân sách đang gặp vướng mắc về quy hoạch, đất đai và giải phóng mặt bằng. Thêm vào đó, Hà Nội thiếu nghiêm trọng vật liệu tại chỗ: cát chỉ đáp ứng 11,85%, đá 2,02% và đất đắp 2,68% nhu cầu.
Áp lực đối với người dân và doanh nghiệp là rất cụ thể. CPI bình quân 9 tháng tăng 4,91%, vượt mục tiêu kiểm soát 4,5%, với giá nhà ở, điện, nước, giáo dục và vật liệu xây dựng tăng cao, ảnh hưởng chi phí sản xuất và sức mua. Điều này nghĩa là dù đầu tư công và xây dựng bùng nổ, nếu không kiểm soát lạm phát, lợi ích tăng trưởng sẽ bị bào mòn trong túi tiền người dân. Khách du lịch tăng nhanh nhưng nếu họ chi tiêu ít, thời gian lưu trú ngắn, thành phố chủ yếu “đông người” mà không “đông tiền”. Quý III cho thấy năng lực bứt tốc, nhưng cũng phơi bày rủi ro: khi nền kinh tế phụ thuộc lớn vào xây dựng và đầu tư, bất kỳ trục trặc nào về vật liệu, mặt bằng hay thủ tục đều có thể kéo tụt đà tăng trưởng.
Chặng nước rút quý IV: Tăng 16,47% có phải nhiệm vụ bất khả thi?
Mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 11% trở lên không chỉ là tham vọng chính trị mà là bài toán kinh tế khó. Sau 9 tháng, GRDP mới đạt 8,85% trong khi mục tiêu cả năm từ 11% trở lên. Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế – xã hội Hà Nội cho biết kết quả 9 tháng thấp hơn 0,88% so với kịch bản, buộc thành phố phải điều chỉnh phương án tăng trưởng. Để đạt 11%, quý IV phải tăng kỷ lục 16,47%, một con số gây sức ép lớn lên cả bộ máy và doanh nghiệp. Kịch bản “mềm” hơn là nếu quý IV tăng 13,5%, GRDP cả năm có thể đạt khoảng 10,16%, vẫn dưới ngưỡng 11% nhưng là mức tăng cao và thực chất. Phó giám đốc Sở Tài chính nhấn mạnh, để đạt trên 11%, quy mô giá trị tăng thêm trong quý IV phải rất lớn, đòi hỏi mọi động lực cùng tăng tốc.
Thành phố đã rà soát phần tăng trưởng còn thiếu, xác định rõ giá trị cần tạo ra trong quý IV và đưa ra kịch bản cao, trung bình, thấp đến từng sở, ngành, quận, phường. Quý IV vì thế không chỉ là cuộc chạy đua với một con số: đầu tư công phải chuyển thành khối lượng, các dự án ngoài ngân sách đủ điều kiện phải sớm triển khai, sản xuất phải gắn chặt với thị trường và đơn hàng, còn thương mại – dịch vụ – du lịch phải tận dụng mùa cao điểm cuối năm. Câu hỏi lớn là thành phố có dám chấp nhận kịch bản tăng trưởng khoảng 10% nhưng bền vững, hay tiếp tục “ép số” để chạm 11%, bất chấp rủi ro quá tải cho doanh nghiệp trong bối cảnh chi phí, lãi suất và lạm phát vẫn nhạy cảm.
Từ đô thị công trường đến đô thị công nghệ: Chuyển động cho giai đoạn mới
Nếu chỉ dựa vào đầu tư công, Hà Nội có thể chạm mục tiêu ngắn hạn nhưng khó giữ nhịp tăng trưởng dài hạn. 2026 là năm đầu triển khai kế hoạch kinh tế – xã hội giai đoạn 2026–2030, đòi hỏi Thủ đô không chỉ đóng góp vào tăng trưởng chung của cả nước mà còn tạo nền tảng phát triển dài hạn cho chính mình. Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang được đẩy mạnh: thành phố đã phê duyệt tái cấu trúc 1.552 thủ tục hành chính, đạt 90,1%, nhằm rút ngắn khoảng cách từ chủ trương đến thực hiện. Theo định hướng, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số sẽ được ưu tiên để trở thành động lực tăng trưởng mới. Các động lực mới từ kinh tế số, đổi mới sáng tạo và công nghiệp văn hóa cũng được kỳ vọng tạo ra giá trị cụ thể trong những năm tới.
Cốt lõi của câu chuyện tăng trưởng Hà Nội không nằm ở số lượng văn bản hay cuộc họp, mà ở việc mỗi điểm nghẽn được tháo gỡ giải phóng bao nhiêu nguồn lực, mỗi quyết định đưa thêm bao nhiêu vốn và cơ hội vào nền kinh tế. Nếu thành phố thực sự chuyển mạnh sang quản trị bằng mục tiêu, lượng hóa kết quả và gắn trách nhiệm đến từng đầu mối, thì GRDP hai con số sẽ không còn là “chiến dịch nước rút” mà trở thành quỹ đạo bình thường của một đô thị công nghệ – dịch vụ – sáng tạo. Kết luận rõ ràng là: Hà Nội phải đi từ đô thị công trường sang đô thị công nghệ; nếu không, mỗi mùa nước rút cuối năm sẽ lại là một cuộc chạy Marathon trên nền hạ tầng thể chế cũ, khó bền vững cho cả doanh nghiệp lẫn người dân.
