Khủng hoảng phòng gym: từ thời “mở là có khách” đến làn sóng đóng cửa
Khủng hoảng tài chính gym là tình trạng các phòng tập thể hình, từ quy mô nhỏ đến chuỗi lớn, mất cân đối dòng tiền do doanh thu bán thẻ và dịch vụ không đủ bù chi phí vận hành, dẫn tới phòng gym đóng cửa hàng loạt, tái cấu trúc mạng lưới hoặc thu hẹp hoạt động, làm lung lay mô hình kinh doanh vốn được xem là “gà đẻ trứng vàng” cách đây một thập kỷ. Thời gian gần đây, không ít phòng gym phải ngừng hoạt động dù vẫn cố bán thẻ, giảm giá để hút khách nhưng rồi nhanh chóng thông báo đóng cửa. Một chủ phòng tập cho biết sau một năm hoạt động, cộng cả lỗ kinh doanh và thiệt hại khi thanh lý máy móc, tổng số tiền thua lỗ hơn 500 triệu đồng. Đây không còn là câu chuyện cá biệt mà là dấu hiệu rõ ràng cho thấy mô hình kinh doanh phòng gym truyền thống đang đi vào giai đoạn khủng hoảng, buộc cả chủ đầu tư lẫn hội viên phải tỉnh táo nhìn lại.
California Fitness Việt Nam: từ doanh thu nghìn tỷ đến thu hẹp hệ thống
California Fitness Việt Nam là ví dụ điển hình cho việc thành công lớn không miễn trừ nguy cơ khủng hoảng tài chính gym. Thương hiệu này từng giữ vị trí dẫn đầu thị trường phòng gym và có thời điểm ghi nhận doanh thu hơn 1.000 tỷ đồng mỗi năm, xây dựng hình ảnh chuỗi cao cấp với hàng chục câu lạc bộ và hàng trăm nghìn hội viên. Nhưng sau gần hai thập kỷ, bức tranh đã đổi màu. Chuỗi California liên tiếp thu hẹp số phòng tập: từ 36 cơ sở năm trước xuống 34, rồi còn khoảng 26 cơ sở trong thống kê gần đây, trong khi một đối thủ khác đã nâng mạng lưới lên 35 điểm, vượt qua California. Đại dịch Covid-19 tác động trực tiếp tới ngành phòng tập, khiến doanh nghiệp ghi nhận khoản lỗ hàng trăm tỷ đồng trong giai đoạn bị ảnh hưởng. Đáng chú ý, pháp nhân vận hành California tại Việt Nam thay đổi chủ sở hữu, tăng vốn điều lệ gần 27 lần nhưng đồng thời vẫn đang chậm đóng BHXH hàng tỷ đồng. Câu chuyện này cho thấy: ngay cả mô hình chuỗi lớn, có thương hiệu mạnh, cũng không tránh khỏi áp lực chi phí và dòng tiền nếu không điều chỉnh kịp thời.
Chi phí vận hành phòng gym: mặt bằng, nhân sự, điện nước đang “ăn mòn” lợi nhuận
Đằng sau những tấm biển phòng gym đóng cửa là một bài toán chi phí vận hành phòng gym khắc nghiệt hơn nhiều người tưởng. Nhiều người bước vào ngành với niềm tin bán thẻ và dịch vụ PT sẽ đem lại dòng tiền dồi dào, nhưng thực tế, chi phí mặt bằng, nhân sự, điện nước và vận hành khiến nhiều phòng tập không thể trụ vững. Theo chia sẻ của một cựu chủ phòng tập, với diện tích khoảng 500 m2, tiền thuê có thể dao động từ 50 đến 200 triệu đồng mỗi tháng tùy vị trí. Nếu ở mức 100 triệu đồng/tháng, riêng chi phí mặt bằng đã lên tới 1,2 tỷ đồng/năm – một con số có thể nhanh chóng “ăn mòn” lợi nhuận khi lượng khách giảm. Chưa kể các khoản điện, nước, lương nhân sự, bảo trì máy móc, marketing và phí dịch vụ đều là chi phí cố định, không thể cắt bỏ ngay lập tức. Khi thị trường khó khăn, doanh thu không đủ ổn định, những khoản này trở thành sức ép dòng tiền, đẩy phòng gym vào khủng hoảng tài chính và buộc phải đóng cửa.
Mô hình phòng gym truyền thống hết thời: vì sao “mở ra là có khách” không còn đúng
Mô hình kinh doanh phòng gym truyền thống – thuê mặt bằng lớn, đầu tư thiết bị nặng vốn, bán thẻ dài hạn và phụ thuộc vào PT – từng phù hợp với thị trường cách đây khoảng 10 năm, nhưng nay đã bộc lộ rõ hạn chế khi chi phí tăng và cạnh tranh gay gắt hơn. Tư duy “mở ra là có khách, bán thẻ là có tiền” không còn phù hợp với thực tế, nhất là khi người dùng có thêm lựa chọn: phòng tập nhỏ, studio chuyên sâu, dịch vụ tập online, ứng dụng tập luyện tại nhà. Điểm yếu phổ biến là nhiều chủ phòng gym đi lên từ nghề huấn luyện viên cá nhân, có chuyên môn thể hình nhưng thiếu kiến thức quản trị doanh nghiệp. Họ dành nhiều thời gian làm chuyên môn, bán hàng hoặc trực tiếp làm PT thay vì quản lý dòng tiền, nhân sự, chi phí và chiến lược. Như chính một cựu chủ phòng tập thừa nhận, nếu chỉ giỏi làm PT mà không biết quản lý doanh nghiệp thì điều đó có thể trở thành yếu tố “giết chết” phòng gym. Trong bối cảnh chi phí leo thang, mô hình cũ không được tái cấu trúc và chủ đầu tư không nâng cấp tư duy quản trị, khủng hoảng tài chính gym là kết cục khó tránh.
Bài học cho người khởi nghiệp và hội viên: cẩn trọng trước khi xuống tiền
Làn sóng phòng gym đóng cửa đặt ra bài học kép: những người muốn khởi nghiệp không thể xem đây là ngành kinh doanh “dễ ăn”, còn hội viên phải cảnh giác để bảo vệ quyền lợi hội viên và khoản tiền đã đóng. Thực tế có những phòng vẫn tung khuyến mãi, bán thẻ với giá tốt rồi nhanh chóng thông báo dừng hoạt động hoặc bị niêm phong vì chưa thanh toán tiền thuê mặt bằng và phí dịch vụ. Điều đó cho thấy rủi ro mất tiền luôn hiện hữu nếu người dùng chỉ nhìn vào giá hoặc thương hiệu mà bỏ qua sức khỏe tài chính của phòng tập. Với người khởi nghiệp, bài học rõ ràng là: mô hình kinh doanh phòng gym truyền thống không còn hiệu quả như kỳ vọng ban đầu. Cần chuẩn bị vốn, kế hoạch tài chính, chiến lược dòng tiền và kiến thức quản trị ngay từ đầu, thay vì chỉ dựa vào chuyên môn PT. Còn với hội viên, việc tìm hiểu kỹ lịch sử hoạt động, mức độ ổn định, cách doanh nghiệp xử lý nghĩa vụ tài chính… là bước bắt buộc, không phải lựa chọn. Khi cả hai phía cùng tỉnh táo, thị trường phòng gym mới có cơ hội bước qua giai đoạn khủng hoảng thay vì tiếp tục chứng kiến những tấm biển đóng cửa bất ngờ.
