Chính sách mới: Bỏ điểm cộng IELTS xét tuyển là gì và thay đổi điều gì?
Chính sách bỏ điểm cộng IELTS xét tuyển là chủ trương dự kiến của Bộ GDĐT, theo đó từ năm 2027 các chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS sẽ không còn được dùng để cộng điểm ưu tiên khi xét tuyển đại học mà chỉ có thể quy đổi hoặc sử dụng đúng với chức năng chứng minh năng lực ngoại ngữ của thí sinh. Dự thảo thông tư sửa đổi quy định tuyển sinh được Bộ GDĐT công bố tối 17/9 nêu rõ, từ mùa tuyển sinh dự kiến năm 2027, các trường không được sử dụng điểm cộng chứng chỉ ngoại ngữ trong xét tuyển đại học nữa. Hiện tại, trong mùa tuyển sinh 2026, thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế vẫn có thể được cộng tới 1,5 điểm, và tổng mức điểm cộng tối đa mà một thí sinh được nhận là 3/30 điểm. Việc cắt điểm cộng IELTS xét tuyển vì thế là một thay đổi mang tính cấu trúc trong chính sách đại học 2027, chứ không phải điều chỉnh kỹ thuật nhỏ.
Cú sốc của phụ huynh, học sinh: Lo lắng có lý nhưng không nên hoảng loạn
Thông tin bỏ điểm cộng IELTS xét tuyển đang khiến nhiều gia đình rơi vào trạng thái “sốc”, tranh cãi và hoang mang. Những phụ huynh bắt đầu đầu tư IELTS từ lớp 10, như trường hợp con chị Nguyễn Hà Linh ở Thanh Xuân, đều tính toán rất kỹ: chứng chỉ sẽ mang lại lợi thế khi cạnh tranh vào trường top. Học sinh lớp 12 đã thi IELTS với mục đích lấy điểm cộng cho mùa tuyển sinh kế tiếp nay bất ngờ khi “không còn được công nhận” theo cách các em từng nghĩ. Nhiều em 2K9, 2K10, 2K11 đã chốt khối thi, đổ rất nhiều thời gian và tiền bạc vào luyện thi, nên cảm giác bị “đổi luật giữa đường” là có thật. Quyết định này, như một thầy giáo nhận xét, có thể “đảo lộn toàn bộ kế hoạch học tập của học sinh và gia đình” nếu không có lộ trình hợp lý.
Vì sao nhiều nhà trường ủng hộ bỏ điểm cộng IELTS?
Đằng sau làn sóng lo lắng của phụ huynh là một thực tế mà nhiều giáo viên và lãnh đạo trường đã cảnh báo: cuộc đua IELTS đang biến thành “tấm vé ưu tiên” đầy bất bình đẳng. Lý do đầu tiên mà Bộ GDĐT nêu là cơ hội tiếp cận các kỳ thi chứng chỉ khác nhau rõ rệt theo điều kiện kinh tế, địa bàn và khả năng chi trả của gia đình. Ở vùng nông thôn, học sinh ít có điều kiện học IELTS, trong khi đề thi tốt nghiệp – đặc biệt môn tiếng Anh – ngày càng khó, khiến khoảng cách càng lớn. Thầy Nguyễn Trung Nguyên nhận định việc bỏ điểm cộng ưu tiên cho chứng chỉ IELTS là quyết định đúng, vì chi phí và thời gian luyện thi không hề nhẹ, nhưng lại tạo ra lãng phí và lệch trọng tâm học tập của học sinh. Theo ông, “việc bỏ cộng điểm khi có chứng chỉ IELTS có thể làm cho phụ huynh đầu tư đúng đắn cho con hơn và cũng có thể giúp chứng chỉ IELTS trả về đúng vị trí của nó”.
Từ “chạy đua IELTS” sang phát triển toàn diện học sinh
Cốt lõi của thay đổi này không phải chống lại IELTS, mà là chấm dứt tư duy “một chứng chỉ giải quyết mọi thứ”. Nhiều giáo viên nhấn mạnh học sinh cần phát triển toàn diện, không thể dồn hết công sức vào mục tiêu IELTS rồi bỏ quên các môn học cốt lõi hoặc những năng lực khác. Khi điểm cộng IELTS xét tuyển bị gỡ bỏ, cơn sốt ôn luyện chứng chỉ có khả năng hạ nhiệt; học sinh sẽ buộc phải học đều các môn để chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT, các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy – những bài thi được cho là phản ánh sát hơn khả năng theo học đại học. Về phía các trường, chính sách đại học 2027 này tạo áp lực tích cực: họ phải thiết kế phương án tuyển sinh dựa trên tổ hợp môn, bài thi đánh giá năng lực, hoặc quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ theo quy tắc công khai, thay vì cộng thêm điểm như “đặc quyền” cục bộ.
Phụ huynh và học sinh nên chuẩn bị xét tuyển đại học ra sao trong giai đoạn chuyển tiếp?
Điều làm nhiều gia đình bức xúc không chỉ là nội dung mà là thời điểm: dự thảo xuất hiện khi học sinh lớp 12 đã có chứng chỉ, còn học sinh lớp 10, 11 đang học IELTS với một kế hoạch dài hơi. Phụ huynh như chị Phạm Thị Hồng Hải mong có lộ trình đủ dài, công bố từ khi con vào lớp 10 để các em “về đích” an toàn. Về phía chính sách, Bộ GDĐT dự kiến cho phép thí sinh dùng chứng chỉ ngoại ngữ để quy đổi sang điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc để chứng minh yêu cầu đầu vào của chương trình dạy bằng ngoại ngữ, thay vì cộng điểm ưu tiên. Điều này có nghĩa: IELTS vẫn hữu ích, nhưng không còn là “vé cộng điểm”. Trong giai đoạn này, điều quan trọng là phụ huynh và học sinh rà soát lại kế hoạch học tập, tăng trọng số cho các môn trong tổ hợp xét tuyển, đồng thời xem chứng chỉ ngoại ngữ như một phần trong bức tranh năng lực tổng thể, không phải vũ khí duy nhất.
