Ba cấp độ kết nối, một bài toán thực thi
Dự án đường bộ là công trình giao thông được đầu tư để cải thiện việc đi lại, vận chuyển và liên kết các khu vực, từ kết nối khu kinh tế với cao tốc đến mở rộng trục liên tỉnh hay hoàn thiện mạng lưới đô thị. Ba dự án tại Ninh Bình, Gia Lai và Quảng Trị cho thấy giá trị của hạ tầng không chỉ nằm ở quy mô xây dựng, mà ở việc mỗi tuyến giải quyết một khoảng trống kết nối khác nhau. Tuyến mới ở Ninh Bình mở lối ra các cao tốc; cao tốc Quy Nhơn Pleiku hướng tới rút ngắn kết nối vùng; còn cầu Nhật Lệ 3 bổ sung liên kết trong không gian đô thị và ven biển. Điểm chung đáng quan tâm là hiệu quả chỉ đến khi mặt bằng, tiến độ, chất lượng và các tuyến tiếp nối cùng sẵn sàng.
Vì vậy, không nên xem ba công trình như những hạng mục riêng lẻ để so sánh đơn thuần bằng chiều dài hay vốn đầu tư. Thước đo sát thực tế hơn là chúng giúp người dân, doanh nghiệp và hoạt động du lịch tiếp cận mạng lưới giao thông rộng hơn đến đâu. Ở góc nhìn đó, đường kết nối cao tốc có thể quan trọng không kém tuyến cao tốc lớn, còn một cây cầu đô thị hoàn thành đúng hạn cũng có thể tháo gỡ điểm nghẽn cụ thể.
Ninh Bình phê duyệt đường 4 làn ra các tuyến cao tốc
Ninh Bình đã phê duyệt chủ trương đầu tư giai đoạn 1 tuyến đường từ ĐT.490 đến Cồn Xanh, dài khoảng 9 km, quy mô 4 làn xe, với tổng vốn hơn 1.900 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh. Dự án triển khai tại xã Rạng Đông trong giai đoạn 2026–2028; điểm đầu nối ĐT.490 tại Km46+200, điểm cuối giao với đê Tả Đáy. Đây là khoản đầu tư đáng chú ý không chỉ bởi quy mô, mà bởi chức năng gom kết nối cho Khu kinh tế Ninh Cơ.
Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ tạo trục liên kết Khu kinh tế Ninh Cơ với cao tốc Bắc – Nam CT.01 và cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng CT.08. Vai trò ấy có ý nghĩa trực tiếp với nhu cầu vận tải của người dân, doanh nghiệp và các dự án đang hoặc sẽ triển khai trong khu vực. Tuy nhiên, quyết định chủ trương mới là bước khởi đầu: Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 2 còn phải hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi và triển khai các thủ tục tiếp theo. Chất lượng chuẩn bị sẽ quyết định liệu đường kết nối cao tốc này có phát huy đúng kỳ vọng hay không.
Cao tốc Quy Nhơn – Pleiku: tiến độ phải đi cùng chất lượng
Cao tốc Quy Nhơn – Pleiku dài 125 km, quy mô 4 làn xe, nền đường rộng 24,75 m, tốc độ thiết kế 100 km/h; tổng mức đầu tư là 43.734 tỷ đồng, chia thành ba dự án thành phần. Trong chuyến kiểm tra tại Gia Lai ngày 7/11, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu đẩy nhanh thi công nhưng phải tuân thủ yêu cầu kỹ thuật và bảo đảm chất lượng. Chỉ đạo này đúng trọng tâm: một tuyến cao tốc liên vùng chỉ có giá trị lâu dài nếu tốc độ triển khai không làm suy giảm độ an toàn và độ bền công trình.
Công tác giải phóng mặt bằng ở các dự án thành phần 1 và 3 cơ bản hoàn tất, đã bàn giao toàn bộ đất; dự án thành phần 2 bàn giao được hơn 95%, phần còn lại được yêu cầu xử lý trước ngày 15/11. Giá trị xây lắp đạt 2.014 tỷ đồng, tương đương 6,5% tổng giá trị xây lắp tại thời điểm báo cáo. Địa hình phức tạp, trong đó có hai hầm xuyên núi, cùng nhu cầu lớn về đất, cát và đá khiến yêu cầu về thiết bị, vật liệu và tổ chức thi công càng đáng lưu ý. Tỉnh cũng yêu cầu nhà thầu bảo hành tuyến trong 5 năm.
Cầu Nhật Lệ 3 sắp thông xe kỹ thuật
Cầu Nhật Lệ 3 và đường hai đầu cầu, thuộc dự án Đường ven biển và cầu Nhật Lệ 3, đã hoàn thành khoảng 98% khối lượng thi công và dự kiến thông xe kỹ thuật lúc 8 giờ ngày 24/11. Các hạng mục còn lại theo kế hoạch sẽ hoàn tất vào ngày 20/11. Khởi công từ năm 2022, cầu có kết cấu vòm hộp bằng thép và bê tông cốt thép liên tục, gồm 5 nhịp, rộng khoảng 23,5 m với 4 làn xe. Mốc thông xe kỹ thuật là tín hiệu tiến độ tích cực, nhưng việc hoàn tất các hạng mục và bảo đảm điều kiện khai thác vẫn là phần việc không thể xem nhẹ.
So với tuyến Ninh Bình đưa khu kinh tế tới mạng lưới cao tốc và cao tốc Quy Nhơn – Pleiku tạo trục kết nối vùng, cầu Nhật Lệ 3 tập trung hoàn thiện liên kết đô thị, đồng thời hỗ trợ phát triển du lịch Quảng Trị. Ba mục tiêu khác nhau nhưng bổ trợ cho nhau: đường nhánh giúp tiếp cận cao tốc, cao tốc tạo hành lang di chuyển liên tỉnh, còn cầu xử lý kết nối qua sông và trong không gian đô thị. Kết luận đáng rút ra là hiệu quả hạ tầng không được quyết định bởi công trình lớn nhất, mà bởi mức độ ăn khớp giữa từng mắt xích và chất lượng khi đưa vào sử dụng.







