Giải ngân vốn công cao đang kéo Đà Nẵng vào “bản đồ hạ tầng” mới
Đà Nẵng hạ tầng đầu tư là quá trình Thành phố đẩy mạnh giải ngân vốn công, ưu tiên các dự án giao thông, logistics và kết nối khu công nghiệp – Khu thương mại tự do, đồng thời nâng cấp giao thông nội đô để tái cấu trúc không gian kinh tế và nâng sức cạnh tranh khu vực. Với tỷ lệ giải ngân vốn công cao, Đà Nẵng đã vươn vào nhóm địa phương đứng đầu cả nước về tiến độ, không chỉ nhờ “bơm tiền” nhanh mà vì dòng vốn đang tập trung đúng vào những trục xương sống kinh tế. Các ban quản lý dự án chủ lực đều giải ngân trên 59% kế hoạch, trong đó có đơn vị đạt khoảng 76% tính đến cuối tháng 8, cho thấy khả năng hấp thụ vốn tốt và quyết tâm hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch năm.
Liên Chiểu, QL14B, 14D: mạng lưới giao thông đối ngoại định hình lại kết nối kinh tế
Nếu phải chọn một biểu tượng cho làn sóng giải ngân vốn công tại Đà Nẵng, bến cảng Liên Chiểu là cái tên đứng đầu danh sách. Cuối tháng 3, hạ tầng dùng chung của bến cảng container này được khánh thành sau 1.200 ngày thi công, với tổng mức đầu tư 3.426,30 tỷ đồng, trở thành một trong những dự án tiêu biểu về tiến độ và quy mô. Cùng trục này, tuyến đường ven biển nối cảng Liên Chiểu gần hoàn thành 100% khối lượng thi công, giúp hình thành trục logistics ven biển gắn với khu công nghiệp kết nối và Khu thương mại tự do.
Không dừng ở cảng biển, các dự án đường bộ như tuyến kết nối đường Vành đai phía Tây đến cao tốc La Sơn - Túy Loan (tổng mức đầu tư 1.467 tỷ đồng) và nút giao QL14B với cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi đang hút vốn rất nhanh, với các gói thầu xây lắp đã giải ngân từ hơn 42% đến 46,3% giá trị hợp đồng. Song song, gói thầu thiết kế – xây lắp trị giá 3.957 tỷ đồng của dự án cải tạo, nâng cấp QL14D đã khởi công, cùng hai dự án lớn sử dụng vốn vay quốc tế như cụm nút giao Hòa Xuân và dự án phát triển tích hợp thích ứng được khởi công cuối tháng 8. Tất cả đang tái định hình mạng lưới kết nối vùng giữa Đà Nẵng với hành lang Tây Trường Sơn và các cực tăng trưởng mới.
Hạ tầng chiến lược: gắn cảng biển, sân bay, Khu thương mại tự do và khu công nghiệp
Đà Nẵng không che giấu tham vọng trở thành đầu mối logistics của miền Trung khi xây dựng kế hoạch phát triển kết cấu hạ tầng các khu kinh tế, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao, khu công nghệ số gắn với Khu thương mại tự do trong giai đoạn 2026–2045, tầm nhìn đến 2050. Văn bản do Phó Chủ tịch UBND thành phố Phan Thái Bình ký yêu cầu “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền” để bảo đảm các nhiệm vụ trọng tâm được triển khai dứt điểm.
Trên thực địa, điều này thể hiện rõ ở các dự án hạ tầng giao thông và logistics: đầu tư tổng thể bến cảng container Liên Chiểu; hình thành hệ thống ICD (cảng cạn), trung tâm phân phối, kho lạnh gắn với các khu công nghiệp và Khu thương mại tự do; mở rộng Khu công nghệ cao thành đô thị khoa học – công nghệ hoàn chỉnh. Ở phía Nam, sân bay Chu Lai được định hướng thành sân bay quốc tế cấp 4F, với công suất khoảng 10 triệu hành khách và 1,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, kèm theo trung tâm logistics hàng không, đào tạo huấn luyện và bảo dưỡng tàu bay. Điều này cho thấy Đà Nẵng đang xây dựng chuỗi hạ tầng đồng bộ từ cảng biển, sân bay đến khu công nghiệp kết nối, chứ không chỉ làm từng tuyến đường rời rạc.
Giao thông nội đô: điểm nghẽn buộc Đà Nẵng phải “đổi pha” đầu tư công
Trong khi hạ tầng đối ngoại bứt tốc, giao thông nội đô lại bộc lộ rõ giới hạn. Tình trạng ùn tắc tại khu vực trung tâm có xu hướng tăng, đặc biệt vào giờ cao điểm trên các trục như Lê Duẩn, Nguyễn Văn Linh, Nguyễn Hữu Thọ, Cách Mạng Tháng Tám và các cửa ngõ cầu Sông Hàn, cầu Rồng, cầu Tuyên Sơn, cầu Hòa Xuân. Nguyên nhân được chỉ ra là tốc độ gia tăng phương tiện cơ giới vượt xa khả năng đáp ứng của mạng lưới đường hiện hữu, trong khi đô thị phát triển quá tập trung vào trung tâm và hệ thống giao thông công cộng chưa đủ sức hút.
Trước áp lực đó, Đà Nẵng buộc phải đưa giao thông nội đô vào nhóm ưu tiên đầu tư công. Một đề án tổng thể giảm ùn tắc giao thông giai đoạn 2026–2035 được đề xuất, song song với việc cập nhật quy hoạch chung, quy hoạch hạ tầng giao thông và sử dụng đất. Ở cấp dự án, nút giao cầu Hòa Xuân đã khởi công tháng 8, và hàng loạt nút giao trọng yếu khác như phía Tây cầu Rồng, Hoàng Diệu – Nguyễn Văn Linh, Nguyễn Văn Linh – Nguyễn Tri Phương, Nguyễn Hữu Thọ – Duy Tân sẽ được cải tạo. Đáng chú ý, thành phố đang nghiên cứu cả đường trên cao, cầu mới qua sông Hàn, tuyến đường sắt đô thị và đường cao tốc nội thị để tái phân bổ dòng xe.
Từ kế hoạch đến hành động: giải ngân nhanh phải đi cùng quản trị chặt
Điểm đáng nói trong câu chuyện giải ngân vốn công của Đà Nẵng là thành phố không xem tỷ lệ giải ngân như “thành tích” đơn thuần mà gắn chặt với trách nhiệm người đứng đầu và chất lượng dự án. Báo cáo cho thấy các ban quản lý dự án chủ lực giải ngân từ 59,87% đến trên 76% kế hoạch vốn tính đến cuối tháng 8, trong khi mục tiêu là giải ngân 100% kế hoạch năm và sẵn sàng điều chuyển vốn khỏi những dự án chậm tiến độ vì nguyên nhân chủ quan sang các dự án có khả năng hấp thụ tốt hơn.
Tuy vậy, thành phố cũng thừa nhận tiến độ giải ngân không chỉ phụ thuộc vào nguồn vốn mà còn gắn với hàng loạt khâu như thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng, tổ chức thi công, nghiệm thu và thanh toán. Cùng lúc, Đà Nẵng đang triển khai quy hoạch giao thông với tầm nhìn đến năm 2050, định hướng đến 2075, hướng đến hệ thống hạ tầng hiện đại, đồng bộ. Ở cấp chiến lược, kế hoạch hạ tầng khu kinh tế – khu công nghiệp giai đoạn 2026–2045 được thiết kế với yêu cầu rõ trách nhiệm và sản phẩm, cho thấy cách tiếp cận nghiêm ngặt với quản trị vốn công. Nếu duy trì kỷ luật này, Đà Nẵng có cơ hội biến dòng vốn đầu tư công thành bệ phóng lâu dài cho một đô thị công nghiệp – dịch vụ gắn với chuỗi logistics khu vực.
