Hạ tầng Đà Nẵng: từ những tuyến kết nối đến tham vọng trung tâm công nghệ cao
Chiến lược hạ tầng Đà Nẵng là cách tiếp cận phát triển đô thị – công nghiệp dựa trên việc kết nối đồng bộ các khu công nghiệp, khu kinh tế tự do, cảng biển, sân bay và hành lang kinh tế vùng, nhằm biến không gian sản xuất phân tán thành một mạng lưới liên thông phục vụ mục tiêu thu hút đầu tư công nghệ cao và gia tăng sức cạnh tranh đô thị. Hiện tỉnh Quảng Ngãi và TP. Đà Nẵng đang lập Đề án liên kết không gian phát triển Chu Lai - Dung Quất - Nam Giang - Bờ Y - Hành lang kinh tế Đông Tây 2. Đây không chỉ là một đề án giao thông, mà là bước khởi động để hình thành một hệ sinh thái vùng mà trong đó Đà Nẵng đóng vai trò trung tâm dịch vụ, công nghệ, tài chính và đổi mới sáng tạo. Thành phố đang đẩy mạnh thu hút các dự án công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn trên nền tảng hạ tầng công nghiệp ngày càng đồng bộ và môi trường đầu tư, kinh doanh được cải thiện.
Từ mô hình “mỗi khu một ốc đảo” sang hệ sinh thái vùng công nghiệp – logistics
Điểm đột phá nhất trong chiến lược này là chuyển từ mô hình “mỗi khu một hệ sinh thái khép kín” sang “một hệ sinh thái vùng có phân công chức năng”. Nói cách khác, thay vì để từng khu công nghiệp, khu kinh tế tự do tự xây dựng hạ tầng và chuỗi dịch vụ của riêng mình, Đà Nẵng và Quảng Ngãi đang ghép chúng vào cùng một mạng lưới. Chu Lai - Dung Quất được xác định là lõi công nghiệp – logistics, Chu Lai phát huy thế mạnh ô tô, cơ khí chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, hàng không và logistics công nghiệp, còn Dung Quất tập trung lọc hóa dầu, hóa chất, sắt thép, năng lượng, cơ khí nặng, đóng tàu và cảng nước sâu. Đà Nẵng giữ vai trò trung tâm dịch vụ, công nghệ và tài chính, trong khi Nam Giang – Bờ Y kết nối thị trường qua Hành lang kinh tế Đông – Tây 2. Đây là bước tái cấu trúc phát triển kinh tế vùng, hạn chế đầu tư trùng lặp và tận dụng tối đa hạ tầng hiện có.
Khu công nghiệp kết nối: nền tảng hạ tầng để hút nhà đầu tư công nghệ cao
Muốn thu hút đầu tư công nghệ cao, không chỉ cần ưu đãi thuế mà phải có hệ thống khu công nghiệp kết nối. Đề án liên kết vùng định hướng hình thành mạng lưới logistics đa phương thức kết nối cảng biển, sân bay, đường bộ, đường sắt và cửa khẩu. Trục Bắc – Nam sẽ nối Đà Nẵng – Chu Lai – Dung Quất – Quảng Ngãi, trục Đông – Tây kết nối các trung tâm sản xuất phía Đông với Nam Giang, Bờ Y và các thị trường phía Tây. Song song, Đà Nẵng liên tục khởi công các dự án hạ tầng công nghiệp: mở rộng Khu công nghiệp Tam Thăng 2, Khu công nghiệp Tam Anh 1, nhà xưởng cho thuê, nhà máy xử lý nước thải và hạ tầng kỹ thuật KCN Nam Thăng Bình – Phân khu B. Một nhà phát triển hạ tầng cho biết doanh nghiệp đã xác định mục tiêu đưa những nhà máy đầu tiên với công nghệ hiện đại, tiên tiến vào hoạt động tại Phân khu B, Khu công nghiệp Nam Thăng Bình ngay từ đầu năm 2027. Điều này cho thấy hạ tầng đã đi trước để đón dòng vốn đầu tư công nghệ cao.
Môi trường đầu tư cải thiện nhờ hạ tầng và thể chế “đồng pha”
Hạ tầng Đà Nẵng sẽ không đủ sức hút nếu thể chế không kịp thay đổi. Thành phố xác định phát triển kết cấu hạ tầng công nghiệp, hạ tầng kỹ thuật hiện đại, sinh thái và công nghệ cao là nhiệm vụ then chốt, mang tính đột phá chiến lược. Cùng với đó là cam kết xây dựng một chính quyền kiến tạo, đồng hành với doanh nghiệp, môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi, ổn định và không gian phát triển ngày càng rộng mở. Theo thống kê của thành phố, trong 8 tháng đầu năm 2026, tổng vốn đầu tư trong nước đăng ký mới và tăng thêm đạt 187,2 nghìn tỷ đồng, tăng 182,9% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là con số cho thấy các nhà đầu tư đang phản hồi tích cực với nỗ lực cải cách. Khi hạ tầng kết nối khu kinh tế tự do, khu công nghiệp và các cảng – sân bay được nâng cấp, chi phí logistics giảm, chuỗi cung ứng ngắn hơn, môi trường kinh doanh trở nên hấp dẫn hơn với các tập đoàn công nghệ cao.
Cuộc đua cạnh tranh khu vực và yêu cầu không được chậm nhịp
Nhìn rộng hơn, chiến lược hạ tầng kết nối của Đà Nẵng không chỉ để phục vụ nội vùng mà còn là câu trả lời cho cuộc cạnh tranh với các thành phố trong khu vực. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cấu trúc mạnh, việc các nhà đầu tư chọn Đà Nẵng và khu kinh tế mở Chu Lai cho các dự án sản xuất có tính liên kết chuỗi giá trị được xem là tín hiệu củng cố niềm tin vào hạ tầng và vị trí địa kinh tế của thành phố. Đề án liên kết vùng đã xác định lộ trình rất tham vọng: từ giai đoạn 2026–2027 chuẩn bị thể chế và dữ liệu, đến 2028–2030 hoàn thiện các kết nối cấp thiết cho lõi Chu Lai – Dung Quất, rồi 2031–2035 nâng cấp thành cực tăng trưởng thế hệ mới với logistics hàng không, cộng sinh công nghiệp và chuỗi cung ứng tài chính – thương mại tại Đà Nẵng. Giai đoạn 2036–2045, mục tiêu là trở thành cực tăng trưởng quốc tế, trung tâm logistics ASEAN và trung tâm đổi mới sáng tạo của miền Trung và Việt Nam. Nếu không duy trì kỷ luật thực thi theo lộ trình này, Đà Nẵng rất dễ đánh mất lợi thế khi các trung tâm khác cũng đang tăng tốc hạ tầng và chính sách.
