Thỏa thuận di chuyển lao động đạo đức: Cú hích mới cho lao động Việt Nam Canada
Bản ghi nhớ hợp tác về di chuyển lao động đạo đức giữa Bộ Nội vụ Việt Nam và chính quyền bang Saskatchewan, Canada là một khuôn khổ hợp tác chính thức nhằm đưa lao động Việt Nam có kỹ năng sang làm việc tại Saskatchewan với các tiêu chuẩn bảo vệ quyền lợi, đối xử bình đẳng, chi phí minh bạch và đào tạo bài bản ngay từ trước khi xuất cảnh.
Điểm then chốt của thỏa thuận là: cơ hội việc làm Saskatchewan mở rộng cho lao động kỹ năng Việt Nam, nhưng dưới một cuộc “chơi” có luật rõ ràng, ưu tiên bảo vệ người lao động hơn là lợi ích của trung gian. Theo bản ghi nhớ, lao động Việt Nam Canada được bảo đảm nguyên tắc đối xử bình đẳng về tiền lương, điều kiện làm việc và phúc lợi như lao động bản địa tại Saskatchewan. Đây không chỉ là thêm một thị trường xuất khẩu lao động; đây là phép thử xem Việt Nam có dám chuyển hẳn sang mô hình bảo vệ lao động di cư, thay vì chấp nhận những thỏa hiệp rủi ro như trước.
30.000 việc làm Saskatchewan: Cơ hội nào cho lao động kỹ năng Việt?
Saskatchewan đang thiếu khoảng 30.000 lao động kỹ thuật – con số đủ để biến tỉnh bang này thành một trong những đích đến hấp dẫn nhất với lao động Việt Nam Canada. Theo bản ghi nhớ, nhu cầu tập trung ở các ngành xây dựng, cơ khí, khai thác khoáng sản, điện tử, khách sạn – nhà hàng và nông nghiệp công nghệ cao.
Nói thẳng: đây là cơ hội vàng cho những ai đã có tay nghề hoặc sẵn sàng nghiêm túc đầu tư cho kỹ năng. Lao động xây dựng có kinh nghiệm thi công, thợ cơ khí – bảo trì máy, kỹ thuật viên điện – điện tử, công nhân mỏ, nhân sự nhà hàng khách sạn biết ngoại ngữ… đều là những nhóm có khả năng “bắt sóng” tốt nhất nguồn việc làm Saskatchewan này. Một câu đáng trích là: “Theo bản ghi nhớ, Saskatchewan hiện có nhu cầu tiếp nhận khoảng 30.000 lao động kỹ thuật trong các lĩnh vực xây dựng, cơ khí, khai thác khoáng sản, điện tử, khách sạn, nông nghiệp công nghệ cao”.
Di chuyển lao động đạo đức: Đi làm xa nhưng không phải đánh đổi quyền lợi
Khác với nhiều chương trình xuất khẩu lao động trước đây, thỏa thuận này đặt “di chuyển lao động đạo đức” vào trung tâm: người lao động là đối tượng cần được bảo vệ, không phải nguồn thu phí. Bản ghi nhớ khẳng định người lao động Việt Nam được bảo đảm nguyên tắc đối xử bình đẳng về lương, điều kiện làm việc và phúc lợi theo luật Saskatchewan và luật liên bang Canada.
Quan trọng hơn, người lao động chỉ phải trả chi phí hồ sơ cá nhân và phí xin visa; không phải trả phí tuyển dụng, phí hành chính, phí dịch vụ doanh nghiệp Việt Nam hay vé máy bay sang nơi làm việc, vì các khoản này do chủ sử dụng lao động tại Saskatchewan chi trả. Điều này giúp giảm đáng kể chi phí trước khi xuất cảnh, hạn chế cảnh vay nợ, cầm cố tài sản vốn từng là “cái bẫy” với nhiều lao động di cư. Đây là bước tiến thực chất về bảo vệ lao động di cư, khi tuyển dụng phải minh bạch và có trách nhiệm hơn với người đi làm xa.
Đào tạo, công nhận kỹ năng và xu hướng mới của xuất khẩu lao động Việt Nam
Saskatchewan không chỉ muốn tuyển người, họ còn cam kết phối hợp đào tạo nghề và ngoại ngữ cho lao động Việt trước khi xuất cảnh, đảm bảo kỹ năng phù hợp tiêu chuẩn Canada và yêu cầu cụ thể của doanh nghiệp tiếp nhận. Bên cạnh đó, phía Saskatchewan cam kết hỗ trợ tối đa về thủ tục công nhận kỹ năng, đào tạo bổ sung và dịch vụ hỗ trợ tái định cư để người lao động ổn định cuộc sống.
Đặt thỏa thuận với Saskatchewan trong bức tranh rộng hơn, có thể thấy Việt Nam đang chủ động đa dạng hóa thị trường khi cũng ký bản ghi nhớ đưa lao động sang Albania – nơi cần 20.000–30.000 lao động nước ngoài, trong đó có Việt Nam, cho các ngành du lịch, khách sạn, nhà hàng, sản xuất, xây dựng, nông nghiệp công nghệ cao, vận tải. Theo Cục Quản lý lao động ngoài nước, hiện có hơn 900.000 lao động Việt Nam đang làm việc tại 57 quốc gia và vùng lãnh thổ, mỗi năm đưa trên 100.000 người đi làm việc ở nước ngoài, riêng năm 2025 là khoảng 147.000 người theo các chương trình hợp tác phi lợi nhuận.
Kết luận: Cơ hội lớn, nhưng thuộc về người chuẩn bị nghiêm túc
Thỏa thuận di chuyển lao động đạo đức với Saskatchewan cho thấy một điều: thời của lao động di cư “nhắm mắt sang cho biết” đã qua. Cơ hội việc làm Saskatchewan rộng mở, nhưng chuẩn chơi đã cao hơn: không còn chỗ cho mô hình thu phí nặng nề, bỏ mặc người lao động tự xoay xở ở xứ người.
Đây là tin tốt cho những ai coi xuất khẩu lao động là con đường phát triển nghề nghiệp lâu dài, chứ không chỉ là cách kiếm tiền ngắn hạn. Lao động Việt Nam Canada dưới khuôn khổ mới được bảo vệ tốt hơn, nhưng cũng phải đáp ứng yêu cầu kỹ năng, kỷ luật và ngoại ngữ cao hơn. Nếu Việt Nam kiên trì với hướng đi bảo vệ lao động di cư, ưu tiên di chuyển lao động đạo đức, thì những bản ghi nhớ như với Saskatchewan sẽ không chỉ là hợp đồng cung – cầu việc làm, mà là tấm vé để người Việt bước vào thị trường lao động toàn cầu với tư thế bình đẳng và tự tin hơn.
